Het recht op rechtsbijstand bij het politieverhoor houdt in dat een verdachte voorafgaand aan het verhoor een advocaat kan raadplegen en dat de advocaat bij het verhoor aanwezig mag zijn. Het is een van de belangrijkste waarborgen in het vooronderzoek.
Inhoudsopgave
Wettelijke basis
De regeling staat sinds 1 maart 2017 in de artikelen 28 tot en met 28e van het Wetboek van Strafvordering en zet Richtlijn 2013/48/EU om. Zij vloeit voort uit de Salduzrechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Artikel 28b Sv verplicht de politie een aangehouden verdachte van een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten in contact te brengen met een advocaat. Artikel 28d geeft het recht op bijstand tijdens het verhoor. Voor kwetsbare verdachten en minderjarigen gelden aanvullende waarborgen; minderjarigen kunnen geen geldige afstand doen. Wordt het recht geschonden, dan kan de verklaring op grond van artikel 359a Sv van het bewijs worden uitgesloten.
Hoe het in de praktijk werkt
De advocaat spreekt de verdachte voorafgaand aan het verhoor, bespreekt de zaak en adviseert over het zwijgrecht. Tijdens het verhoor mag de advocaat opmerkingen maken over de vraagstelling, verzoeken om verduidelijking en om onderbreking vragen voor overleg. Van het recht kan afstand worden gedaan, maar dat moet ondubbelzinnig en welbewust gebeuren en wordt vastgelegd; een afstand die op het politiebureau onder druk tot stand komt, houdt niet altijd stand.
Waar het misgaat
Verdachten doen afstand omdat zij denken dat het verhoor dan sneller voorbij is, en verklaren vervolgens iets wat hun positie schaadt. Een tweede probleem doet zich voor bij het verhoor als getuige of als betrokkene bij een bestuurlijk toezichtonderzoek, waar het recht op bijstand anders is geregeld terwijl het onderzoek zich feitelijk al op de betrokkene richt. Ten derde wordt bij een uitnodiging voor een verhoor zonder aanhouding vaak geen advocaat ingeschakeld.
Verwante begrippen
Het recht hangt samen met het zwijgrecht en de cautie, met de inverzekeringstelling en met het vormverzuim.
Bent u uitgenodigd voor een verhoor? Onze strafrecht advocaten bereiden het met u voor en zijn erbij.
