Inbeslagneming is het onder zich nemen van voorwerpen ten behoeve van de strafvordering: om de waarheid aan het licht te brengen, om wederrechtelijk verkregen voordeel aan te tonen, of met het oog op verbeurdverklaring of onttrekking aan het verkeer.
Wettelijke basis
Artikel 94 van het Wetboek van Strafvordering geeft de grondslag voor het klassieke beslag, artikel 94a voor het conservatoir beslag met het oog op een ontnemingsvordering of een geldboete. De bevoegdheid tot doorzoeking ligt bij de rechter-commissaris of, in beperktere vorm en onder voorwaarden, bij de officier van justitie en de hulpofficier. Voor een woning gelden extra waarborgen. Artikel 552a Sv geeft de belanghebbende het recht een klaagschrift in te dienen bij de raadkamer om teruggave te vragen; de rechter toetst dan of het belang van de strafvordering zich nog tegen teruggave verzet. Bij digitale gegevens is artikel 125i en verder van belang, en geldt bijzondere bescherming voor geheimhouderstukken van advocaten en artsen.
Hoe het in de praktijk werkt
In fraudeonderzoeken worden vaak complete administraties en digitale bestanden meegenomen. Voor een onderneming is dat ingrijpend, omdat de bedrijfsvoering stilvalt. In de praktijk wordt daarom onderhandeld over kopieën van de data en teruggave van de originelen. Loopt dat vast, dan is het klaagschrift het aangewezen middel; de raadkamer behandelt dat doorgaans binnen enkele weken.
Waar het misgaat
Ondernemingen wachten maanden af, terwijl een klaagschrift meteen kan worden ingediend. Een tweede fout is het niet direct aankaarten dat zich onder de stukken correspondentie met een advocaat bevindt; die moet worden afgezonderd. Ten derde wordt het onderscheid tussen bewijsbeslag en conservatoir beslag over het hoofd gezien, terwijl daar verschillende regels bij horen.
Verwante begrippen
Inbeslagneming hangt samen met de ontneming, met het vormverzuim bij onrechtmatig beslag en met witwassen.
Is uw administratie in beslag genomen? Onze strafrecht advocaten dienen het klaagschrift in.
