Rechten van betrokkenen

De rechten van betrokkenen zijn de aanspraken die iedereen heeft ten aanzien van de verwerking van zijn persoonsgegevens: weten wat er wordt verwerkt, laten corrigeren, laten verwijderen, de verwerking laten beperken, de gegevens meenemen en bezwaar maken.

Inhoudsopgave

Wettelijke basis

De artikelen 15 tot en met 22 AVG bevatten de rechten. Artikel 15 geeft het inzagerecht, met recht op een kopie en op informatie over doelen, categorieën, ontvangers en bewaartermijn. Artikel 16 geeft rectificatie, artikel 17 het recht op vergetelheid, artikel 18 beperking, artikel 20 dataportabiliteit en artikel 21 het recht van bezwaar, dat bij direct marketing absoluut is. Artikel 22 beschermt tegen uitsluitend geautomatiseerde besluitvorming met rechtsgevolg. Artikel 12 geeft de termijn: reageren binnen een maand, met verlenging van twee maanden bij complexiteit. Het Hof van Justitie oordeelde dat het inzagerecht ook geldt wanneer het wordt gebruikt met een ander doel dan privacybescherming, bijvoorbeeld in een arbeidsconflict.

Hoe het in de praktijk werkt

Een inzageverzoek vraagt om een gestructureerde aanpak: identificatie van de verzoeker, een zoekslag door systemen en e-mail, en beoordeling van gegevens van derden die in dezelfde stukken voorkomen. Die derden hebben ook rechten, dus wordt vaak gelakt geleverd. Bij vergetelheid geldt geen absoluut recht: wettelijke bewaarplichten en de vaststelling of uitoefening van rechtsvorderingen kunnen aan verwijdering in de weg staan.

Waar het misgaat

Organisaties reageren te laat of alleen op de systemen waarvan zij zich bewust zijn, terwijl mailboxen en gedeelde schijven ook in beeld komen. Een tweede fout is het weigeren van inzage omdat het verzoek strategisch lijkt; dat is geen grond. Ten derde wordt de identiteit onvoldoende of juist te uitgebreid gecontroleerd, waarbij een kopie identiteitsbewijs zelden nodig is.