Rijden zonder rijbewijs

Laatst bijgewerkt op 27 oktober 2026

Rijden zonder rijbewijs is het besturen van een motorrijtuig op de weg zonder geldig rijbewijs voor die categorie. Dat is een overtreding van artikel 107 Wegenverkeerswet 1994 (WVW). Rijdt u terwijl u weet dat uw rijbewijs ongeldig is verklaard of u een rijontzegging heeft, dan is het een misdrijf (artikel 9 WVW).

Wettelijke basis

Artikel 107 lid 1 WVW eist een rijbewijs voor de categorie van het voertuig. Lid 2 eist dat het rijbewijs geldig is, dus niet verlopen. Overtreding is een overtreding met een maximum van zes maanden hechtenis of een geldboete van de derde categorie (artikelen 177 en 178 WVW).

Artikel 9 WVW is zwaarder. Het verbiedt rijden tijdens een rijontzegging door de rechter of in een strafbeschikking (lid 1). Ook rijden met een rijbewijs dat ongeldig is verklaard valt eronder (lid 2). Dat gebeurt bijvoorbeeld als het CBR het rijbewijs ongeldig verklaart. Lid 4 en 5 gaan over rijden na invordering of schorsing van het rijbewijs.

Artikel 9 WVW is een misdrijf met een maximum van een jaar gevangenisstraf of een geldboete van de vierde categorie (artikel 176 lid 2 WVW). De rechter kan ook een rijontzegging van maximaal vijf jaar opleggen (artikel 179 lid 1 WVW).

Hoe het in de praktijk werkt

Bij een controle vergelijkt de politie uw gegevens met het rijbewijsregister. Rijden met alleen een verlopen rijbewijs wordt meestal met een strafbeschikking afgedaan.

Bij een overtreding van artikel 9 WVW volgt vaak een dagvaarding. De officier van justitie eist bij rijden tijdens een ontzegging vaak een taakstraf of gevangenisstraf, soms met een nieuwe rijontzegging. Bij herhaling binnen vijf jaar kan de ontzegging tot tien jaar duren (artikel 179 lid 4 WVW).

Voor een veroordeling op grond van artikel 9 moet vaststaan dat u wist of redelijkerwijs moest weten dat u niet mocht rijden. Het OM moet dat bewijzen, bijvoorbeeld met een uitgereikt besluit van het CBR.

Waar het misgaat

Veel bestuurders weten niet dat hun rijbewijs ongeldig is verklaard. Een besluit van het CBR komt per post. Wie verhuist of post laat liggen, kan toch ‘redelijkerwijs moeten weten’.

Een andere valkuil is het verschil tussen artikel 107 en artikel 9. Een verlopen rijbewijs is in beginsel een overtreding. Maar heeft het CBR het rijbewijs ongeldig verklaard, dan is het een misdrijf met zwaardere gevolgen.

Let ook op de verzekering. Een autoverzekeraar kan in de polis bepalen dat hij schade verhaalt op een bestuurder zonder geldig rijbewijs. Lees daarom de voorwaarden van uw polis.

Verwante begrippen

Zie ook rijontzegging, rijden onder invloed, overtreding en misdrijf.

Onze strafrechtadvocaten staan verdachten en slachtoffers bij in zaken over rijden zonder rijbewijs.