Burgers van de Europese Unie en van de Europese Economische Ruimte hebben een verblijfsrecht dat rechtstreeks uit het Unierecht voortvloeit. Zij hebben geen verblijfsvergunning nodig; een inschrijving bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst is slechts declaratoir.
Inhoudsopgave
Wettelijke basis
Richtlijn 2004/38/EG regelt het vrije verkeer en verblijf; zij is in Nederland uitgewerkt in hoofdstuk 8 van het Vreemdelingenbesluit 2000, met artikel 8.7 en verder. Verblijf tot drie maanden vraagt niet meer dan een geldig identiteitsbewijs. Voor langer verblijf moet de burger werknemer of zelfstandige zijn, over voldoende middelen en een ziektekostenverzekering beschikken, of student zijn. Artikel 16 van de richtlijn geeft na vijf jaar ononderbroken rechtmatig verblijf een duurzaam verblijfsrecht, dat niet meer aan die voorwaarden is gebonden. Familieleden van een Unieburger, ook met een nationaliteit van buiten de Unie, ontlenen een afgeleid verblijfsrecht; bij terugkeer van een Nederlander die in een andere lidstaat verbleef, geldt de zogeheten Europaroute.
Hoe het in de praktijk werkt
De praktische toets zit in het werknemerschap: dat vereist reële en daadwerkelijke arbeid, waarbij een gering aantal uren kan volstaan zolang het werk niet marginaal en bijkomstig is. Wie onvrijwillig werkloos wordt na meer dan een jaar werken, behoudt het werknemerschap zolang hij als werkzoekende is ingeschreven. Beroep op de bijstand kan tot beëindiging van het verblijfsrecht leiden, maar niet automatisch: er moet een individuele beoordeling plaatsvinden.
Waar het misgaat
Unieburgers gaan ervan uit dat inschrijving in de gemeente hun verblijfsrecht vestigt; dat doet zij niet. Een tweede fout is het niet bewaren van bewijs van arbeid en verblijf over de volle vijf jaar, waardoor het duurzaam verblijfsrecht later moeilijk is aan te tonen. Ten derde wordt de positie van het familielid van buiten de Unie onderschat, dat een eigen verblijfsdocument nodig heeft.
Verwante begrippen
Het verblijfsrecht raakt aan gezinshereniging, aan de vergunning voor onbepaalde tijd en aan naturalisatie.
Verder lezen
Uitgebreider over dit onderwerp: EU-burgers in Nederland: verblijfsrecht zonder vergunning uitgelegd.
Wordt uw verblijfsrecht als Unieburger betwist? Onze immigratie advocaten onderbouwen uw positie.
Zie ook onze pagina over de verblijfsvergunning.
