Collectieve warmte gaat over warmtenetten: netten die woningen en gebouwen vanuit een centrale bron van warmte voorzien. De Wet collectieve warmte herziet die markt en vervangt het beschermingsregime van de Warmtewet door een stelsel met aangewezen warmtebedrijven en gemeentelijke regie.
Inhoudsopgave
Wettelijke basis
Het wetsvoorstel is op 9 december 2025 door de Eerste Kamer aangenomen en begin 2026 gepubliceerd. De wet treedt niet in één keer in werking: de bepalingen worden bij koninklijk besluit in werking gesteld op data die per artikel kunnen verschillen, met overgangsrecht voor bestaande netten en contracten. Zolang een bepaling nog niet geldt, blijven de Warmtewet en de jaarlijks door de ACM vastgestelde maximumprijs van toepassing.
Hoe het in de praktijk werkt
De gemeente wijst warmtekavels aan en kiest per kavel een aangewezen warmtebedrijf, dat daarmee een exclusief recht en een leveringsplicht krijgt. Warmtebedrijven moeten voor de meerderheid in publieke handen zijn, met een overgangstermijn voor bestaande private exploitanten. De tariefregulering beweegt weg van de gasreferentie – het uitgangspunt dat warmte niet duurder mag zijn dan aardgas – naar tarieven die op de werkelijke kosten van het net zijn gebaseerd, met de ACM als toezichthouder.
Waar het misgaat
Ontwikkelaars en woningcorporaties tekenen aansluitovereenkomsten voor decennia op voorwaarden die uitgaan van de oude maximumprijs. Valt het kostengebaseerde tarief hoger uit, dan draagt de bewoner het verschil en krijgt de corporatie de klachten. Een tweede punt is de eis van publiek meerderheidsbelang, die de waardering en de exit van bestaande private warmtebedrijven en hun contracten raakt. Ten slotte dwingt de gefaseerde inwerkingtreding ertoe per bepaling te controleren welk regime op een bepaald net op een bepaald moment geldt.
Verwante begrippen
Energiewet, netbeheerder en aansluit- en transportovereenkomst.
Verder lezen
Uitgebreider over dit onderwerp: De Warmtewet: uw rechten, de tarieven in 2026 en de komst van de Wet collectieve warmte.
Onderhandelt u over een warmteaansluiting, een concessie of de verkoop van een warmtebedrijf? Onze energierechtadvocaten adviseren over het nieuwe kader en het overgangsrecht.
