De Energiewet is sinds 1 januari 2026 de kaderwet voor de Nederlandse elektriciteits- en gasmarkt. Zij verving de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet en regelt systeembeheer, levering, aansluiting en transport, energiedata en de bescherming van eindafnemers in één wet.
Inhoudsopgave
Wettelijke basis
De wet is gepubliceerd in Staatsblad 2025, 348. Zij implementeert het Europese elektriciteitsmarktpakket, in het bijzonder Richtlijn (EU) 2019/944 en Verordening (EU) 2019/943, en delen van de richtlijn hernieuwbare energie (EU) 2018/2001. De uitwerking staat in het Energiebesluit en de Energieregeling, en de technische voorwaarden in de codes die de Autoriteit Consument en Markt vaststelt, waarvan de Netcode elektriciteit en de Tarievencode de bekendste zijn.
Hoe het in de praktijk werkt
Drie wijzigingen raken cliënten het meest. De terminologie is gemoderniseerd: netbeheer heet systeembeheer, landelijke netten heten transmissiesystemen en regionale netten distributiesystemen. Het aansluit- en transportregime is herschreven rond schaarste: de systeembeheerder moet nog steeds aansluiten, maar transport hangt af van de beschikbare capaciteit en de beheerder is transparantie over de termijn verschuldigd in plaats van directe zekerheid. En energiedelen en energiegemeenschappen hebben een wettelijke plaats gekregen.
Waar het misgaat
Contracten die onder de oude wetten zijn opgesteld verwijzen naar bepalingen die niet meer bestaan. Langlopende leverings-, aansluit- en huurovereenkomsten noemen nog artikelen uit de Elektriciteitswet 1998, waardoor wetswijzigings- en indexeringsclausules onbruikbaar worden. Een tweede misvatting is dat een bestaande aansluiting ook transportcapaciteit voor uitbreiding garandeert; dat doet zij niet. Ten slotte wordt het gewicht van de ACM-codes onderschat: veel operationele detail staat daar en niet in de wet, en die codes wijzigen veel vaker.
Verwante begrippen
Netbeheerder, netcongestie, leveringsvergunning en aansluit- en transportovereenkomst.
Verder lezen
Uitgebreider over dit onderwerp: Private netten en gesloten distributiesystemen onder de Energiewet, De positie van aangeslotenen op een gesloten systeem onder de Energiewet, Energiegemeenschappen in de Energiewet: het juridisch kader voor collectieve opwek en energiedeling.
Verwijzen uw contracten nog naar de oude wetten, of is onduidelijk wat het nieuwe regime voor uw project betekent? Onze energierechtadvocaten beoordelen de documentatie en adviseren over de overgang.
