De nieuwe grens van privacy: wanneer mag AI je stem of gezicht gebruiken?

De nieuwe grens van privacy: wanneer mag AI je stem of gezicht gebruiken?

Het korte antwoord is: nee, AI mag je stem of gezicht niet zomaar gebruiken. Voor het verwerken van zulke unieke, persoonlijke kenmerken – ook wel biometrische gegevens genoemd – is bijna altijd jouw uitdrukkelijke toestemming nodig. De wet stelt strenge eisen, vergelijkbaar met het afgeven van een digitale vingerafdruk die direct naar jou leidt. Die wordt dus extra goed beschermd.

De kern van de zaak begrijpen

De vraag "wanneer mag AI je stem of gezicht gebruiken?" raakt de kern van een groeiend maatschappelijk debat. Technologieën zoals deepfakes, slimme camera’s en spraakassistenten worden steeds normaler, maar de regels eromheen zijn voor velen onduidelijk. Wat mag wel, en wat gaat echt te ver?

Het juridische kader dat jouw digitale identiteit beschermt, is een samenspel van verschillende wetten. De Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) vormt de basis, maar wordt aangevuld door specifiekere regels zoals de nieuwe Europese AI-verordening en het klassieke portretrecht. Samen bepalen zij de grenzen voor het gebruik van jouw meest persoonlijke kenmerken.

Waarom zijn deze gegevens zo speciaal?

Je gezicht en stem zijn niet zomaar gegevens; het zijn biometrische data. Dit betekent dat ze unieke, meetbare fysieke eigenschappen bevatten die onlosmakelijk met jou verbonden zijn. Denk hierbij aan:

• De unieke afstand tussen je ogen.
• De specifieke frequenties en intonatie van je stem.
• De vorm van je oren of de structuur van je iris.

In tegenstelling tot een gestolen wachtwoord, dat je eenvoudig kunt veranderen, kun je jouw gezicht of stem niet vervangen. Dit maakt misbruik van deze gegevens permanent en potentieel zeer schadelijk. Vandaar de strenge wettelijke bescherming.

Grote zorgen onder Nederlanders

Deze zorgen leven breed in de samenleving. Statistieken tonen aan dat de privacyzorgen rond AI voor gezichts- en spraakherkenning groot zijn. Uit een recente peiling blijkt dat ongeveer 73% van de Nederlanders zich zorgen maakt over het gebruik van hun biometrische gegevens zonder toestemming.

Onder jongeren tussen 18 en 30 jaar ligt dit percentage zelfs rond de 81%. Dit geeft aan dat juist de generatie die met deze technologie opgroeit, er zeer kritisch over is. Daarnaast vindt 64% van de respondenten dat er strengere regulering moet komen. Meer over de bevindingen rondom AI- en privacyzorgen lees je op de website van de Autoriteit Persoonsgegevens.

Jouw biometrische gegevens zijn de sleutel tot je digitale identiteit. Het is essentieel om te weten wie er een kopie van die sleutel heeft en waarvoor deze wordt gebruikt. Zonder duidelijke regels en bewuste keuzes riskeren we een toekomst waarin controle over onze eigen identiteit vervaagt.

Dit artikel is jouw gids in deze complexe wereld. We duiken dieper in de wetgeving, analyseren praktijkvoorbeelden en geven je de handvatten om je rechten te begrijpen en te beschermen. Zo weet je precies waar de grens ligt en wat je kunt doen als die wordt overschreden.

Jouw digitale dubbelganger begrijpen

Wat maakt jouw gezicht of stem nu zo speciaal dat de wet er aparte regels voor heeft? Het sleutelwoord hier is biometrische gegevens. Dit zijn unieke, meetbare fysieke eigenschappen waarmee jij als persoon geïdentificeerd kunt worden.

Het gaat hier dus niet zomaar om een foto of een geluidsopname. Biometrische data gaan een stap verder. Ze analyseren de unieke patronen en structuren die jou, jou maken. Denk aan de exacte verhoudingen in je gezicht, de unieke trillingen in je stem of de lijnen van je vingerafdruk.

Een simpele vergelijking maakt het belang direct duidelijk: als je wachtwoord lekt, kun je het veranderen. Je gezicht of stem kun je niet even inwisselen voor een nieuwe. En juist omdat deze kenmerken zo permanent en persoonlijk zijn, vallen ze onder een veel strenger juridisch regime.

Van foto naar biometrisch profiel

Een gewone foto laat zien hoe je eruitziet. Een biometrische scan meet wie je bent. Een AI-systeem voor gezichtsherkenning kijkt niet naar je glimlach of haarkleur, maar meet de afstand tussen je ogen, de breedte van je neus en tientallen andere unieke punten. Deze metingen worden vertaald naar een wiskundige code: jouw digitale gezichtsprofiel.

Hetzelfde geldt voor je stem. Praat je tegen een slimme speaker? Dan kan het systeem een ‘voiceprint’ aanmaken. Dit is een digitale weergave van de unieke eigenschappen van jouw stem, zoals je toonhoogte, spreeksnelheid en de manier waarop je klinkers uitspreekt.

Deze digitale profielen zijn precies wat AI gebruikt om te bepalen of jij het echt bent. Het is de sprong van een simpele afbeelding naar een unieke, verifieerbare identiteit. En die transformatie verklaart waarom de vraag "wanneer mag AI je stem of gezicht gebruiken?" zo complex is.

Hoe AI kijkt en luistert

AI-technologie is gebouwd op het herkennen van patronen in enorme hoeveelheden data. Om een gezicht te leren herkennen, wordt een model getraind op miljoenen foto's. Zo leert het de subtiele verschillen die een menselijk gezicht uniek maken. Wanneer het jouw gezicht scant, vergelijkt het de gemeten datapunten met de patronen die het heeft geleerd.

Dit proces gaat verder dan alleen identificatie. Sommige systemen proberen zelfs emoties te ‘lezen’ door minuscule veranderingen in gezichtsuitdrukkingen te analyseren. Deze technologieën, ook wel emotieherkenningssystemen genoemd, zijn extra omstreden vanwege hun privacy-impact en de twijfelachtige betrouwbaarheid.

Een biometrisch gegeven is niet de foto zelf, maar de unieke informatie die eruit wordt gehaald. Het is de digitale blauwdruk van jouw identiteit, die onherroepelijk aan jou verbonden is.

Het is cruciaal om dit onderscheid te begrijpen. Een foto op je socialemediaprofiel is misschien publiek, maar het systematisch scannen en omzetten van die foto naar een uniek biometrisch profiel voor identificatie is een heel ander verhaal.

De onderstaande tabel geeft een helder overzicht van hoe AI verschillende soorten biometrische data gebruikt en welke risico's daaraan kleven. Dit helpt om de context te schetsen voor de juridische spelregels die we later bespreken.

Vergelijking van verschillende soorten biometrische data

Deze tabel vergelijkt de meest voorkomende soorten biometrische gegevens die door AI worden gebruikt, inclusief hun toepassingen en specifieke privacyrisico's.

Door deze verschillen te kennen, wordt duidelijker waarom de wet zo voorzichtig omgaat met het gebruik van deze gegevens en welke belangen er op het spel staan.

De spelregels van AI en privacy ontrafeld

Op de vraag “wanneer mag AI je stem of gezicht gebruiken?” is de wet gelukkig behoorlijk duidelijk. Er zijn drie stevige juridische pijlers die samen de grenzen bewaken: de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), de nieuwe Europese AI-verordening en het aloude portretrecht. Samen vormen ze een krachtig schild voor jouw digitale identiteit.

De AVG vormt de absolute basis van privacybescherming in Europa. De wet windt er geen doekjes om: het verwerken van biometrische gegevens, zoals een scan van je gezicht of een afdruk van je stem, is in principe verboden. Dat is het startpunt van elke discussie hierover.

Een organisatie mag deze extreem gevoelige data alleen gebruiken als er een heel specifieke en zwaarwegende uitzondering geldt. De bekendste daarvan? Jouw expliciete toestemming. Maar let op, want dat is veel meer dan een simpel vinkje.

Toestemming is meer dan een vinkje in de voorwaarden

Expliciete toestemming is niet iets wat je zomaar weggeeft door snel de voorwaarden te accepteren. De AVG stelt hier bikkelharde eisen aan. Je toestemming moet vrij, specifiek, geïnformeerd en ondubbelzinnig zijn.

Dit dwingt een organisatie om jou in Jip-en-Janneketaal uit te leggen:

• Welke gegevens ze precies willen gebruiken (bijvoorbeeld: de unieke geometrie van je gezicht).
• Waarvoor ze die gegevens exact nodig hebben (bijvoorbeeld: puur en alleen om je telefoon te ontgrendelen).
• Hoe lang ze de data bewaren en of ze die met anderen delen.

Een vage zin als "we gebruiken je gegevens om onze diensten te verbeteren" is dus absoluut niet genoeg. Je moet een actieve, bewuste keuze kunnen maken voor één afgebakend doel.

Toestemming is geen blanco cheque. Zie het als een specifieke sleutel die je geeft voor één bepaald slot. Voor elk ander slot moet opnieuw om een nieuwe sleutel worden gevraagd.

En minstens zo belangrijk: je kunt je toestemming op elk moment weer intrekken. Zodra je dat doet, moet de verwerking stoppen. Dit recht om je 'ja' weer in een 'nee' te veranderen, geeft jou de controle over je eigen data.

De AI-verordening: een extra slot op de deur

Naast de AVG staat er een nieuwe, machtige speler op het veld: de Europese AI-verordening. Deze wet kijkt niet alleen naar de data, maar ook naar de technologie zelf. De verordening deelt AI-systemen in op basis van het risico dat ze voor ons als burgers vormen.

Sommige toepassingen worden als zó gevaarlijk gezien dat ze volledig verboden worden. Dit zijn systemen die een duidelijke bedreiging vormen voor onze fundamentele rechten.

Andere systemen krijgen het stempel 'hoog risico'. Denk aan AI die wordt ingezet bij sollicitaties, het verstrekken van leningen of door de politie. Voordat zulke systemen de markt op mogen, moeten ze voldoen aan extreem strenge eisen op het gebied van transparantie, menselijk toezicht en betrouwbaarheid.

De impact van deze verordening is nu al voelbaar. Sinds 2 februari 2025 is in Nederland een deel van de Europese AI-verordening van kracht dat bepaalde AI-systemen verbiedt. Denk bijvoorbeeld aan systemen voor realtime gezichtsherkenning in de openbare ruimte of emotieherkenning op de werkvloer. Het doel is duidelijk: onaanvaardbare risico's voor onze privacy en grondrechten de kop indrukken. Wil je hier dieper induiken, dan kun je de details van de AI-verordening en de gefaseerde invoering ervan bekijken.

Het portretrecht in een AI-tijdperk

Tot slot is er nog het ‘ouderwetse’ portretrecht, dat verrassend relevant blijft in dit digitale tijdperk. Zelfs als dataverwerking volgens de AVG netjes is geregeld, kan het portretrecht je alsnog een stok achter de deur geven. Dit recht gaat namelijk over de publicatie van een beeld waarop jij herkenbaar bent.

Stel je voor: een kunstenaar krijgt jouw toestemming om een foto te gebruiken als input voor een AI-kunstgenerator. Het resultaat is een zwaar bewerkt, maar nog steeds herkenbaar portret. Als dit werk vervolgens wordt gepubliceerd op een manier die schadelijk is voor jou – bijvoorbeeld in een context waar je absoluut niet mee geassocieerd wilt worden – kun je je verzetten op basis van je portretrecht.

Je moet dan een ‘redelijk belang’ hebben om de publicatie tegen te gaan. Dit kan een privacybelang zijn, maar ook een financieel of reputatiebelang. Het portretrecht biedt dus een extra beschermingslaag die specifiek naar de context van de publicatie kijkt, zelfs als de dataverwerking aan de voorkant helemaal in orde leek.

Praktijkvoorbeelden van AI-gebruik

Al die juridische regels rondom privacy en AI kunnen behoorlijk abstract aanvoelen. Laten we de theorie daarom eens vertalen naar concrete situaties die je elke dag kunt tegenkomen. Wanneer mag AI je stem of gezicht nu écht gebruiken? De antwoorden zijn vaak een stuk genuanceerder dan je zou denken en hangen sterk af van de specifieke context en het doel.

Neem een herkenbaar scenario: je ontgrendelt je smartphone met je gezicht. Dit is een schoolvoorbeeld van een situatie waarin het gebruik van biometrische gegevens gewoon mag. Waarom? Simpel: je hebt er expliciet toestemming voor gegeven. Toen je Face ID of een vergelijkbare functie instelde, stemde je er bewust mee in dat je gezichtsprofiel werd gescand en opgeslagen voor dat ene specifieke doel: authenticatie.

In de supermarkt en de openbare ruimte

Mag een supermarkt dan AI-camera’s ophangen om bekende winkeldieven te herkennen? Het antwoord hier is bijna altijd een keiharde nee. Het systematisch scannen van alle bezoekers met gezichtsherkenning is een enorme inbreuk op de privacy en is in de basis gewoon verboden onder de AVG en de AI-verordening. De Autoriteit Persoonsgegevens treedt hier dan ook streng tegen op.

In Nederland is het gebruik van gezichtsherkenningstechnologie strikt gereguleerd. De AVG en de Uitvoeringswet AVG (UAVG) stellen dat het verwerken van biometrische gegevens in principe verboden is, tenzij er een specifieke wettelijke uitzondering geldt. Denk dan aan beveiliging van vitale plekken zoals kerncentrales. Voordat zoiets mag, is een uitgebreide Data Protection Impact Assessment (DPIA) verplicht om te bewijzen dat het gebruik écht noodzakelijk en proportioneel is voor een zwaarwegend algemeen belang. Meer over de strenge regels lees je in de blog van ICTRecht.nl over de toekomst van gezichtsherkenning.

De AI-verordening, zoals toegelicht door de Autoriteit Persoonsgegevens, classificeert veel van dit soort systemen als 'hoog risico' of verbiedt ze zelfs helemaal.

Deze tijdlijn van de Autoriteit Persoonsgegevens laat zien dat de regels stapsgewijs worden ingevoerd, waarbij de verboden op de meest riskante AI-systemen als eerste van kracht werden. Dat onderstreept wel hoe belangrijk de wetgever het vindt om burgers te beschermen tegen de meest ingrijpende technologieën.

Slimme deurbellen zijn een perfect voorbeeld van een grijs gebied. Ze filmen de openbare weg en verzamelen mogelijk biometrische data van willekeurige voorbijgangers. Handig voor de eigenaar, maar juridisch heel complex, omdat je zonder toestemming gegevens van anderen verwerkt.

In marketing en media

Stel, een marketingbureau wil jouw stem klonen voor een radioreclame. Mag dat zomaar? Alleen als je daar expliciet, geïnformeerd en specifiek akkoord voor geeft. Een algemene toestemming in de kleine lettertjes is hier absoluut niet genoeg.

Je moet precies weten:

• Voor welke reclame je stem wordt ingezet.
• Hoe lang de opname gebruikt mag worden.
• Of de gekloonde stem ook voor toekomstige projecten mag worden gebruikt.

Zonder deze specifieke toestemming is het klonen van een stem een directe schending van je privacyrechten en mogelijk ook je portretrecht, dat ook op stemmen van toepassing kan zijn.

Nog zo’n complexe vraag: mag een AI-bedrijf openbare socialemediaprofielen gebruiken om zijn gezichtsherkenningsmodel te trainen? Dit is een zeer omstreden praktijk. Ook al zijn de foto's publiek, dat betekent niet dat ze vrij spel zijn voor het trainen van commerciële AI. De AVG eist een wettelijke grondslag, en 'het is publiek beschikbaar' is daarvoor echt onvoldoende. Bedrijven als Clearview AI, die dit toch deden, hebben in Europa dan ook enorme boetes gekregen.

Elk scenario laat weer zien dat de context allesbepalend is. De balans tussen technologische vooruitgang en fundamentele rechten wordt per situatie gewogen, waarbij de expliciete en geïnformeerde toestemming van het individu vrijwel altijd de doorslag geeft.

Hoe je zélf de controle over je digitale identiteit behoudt

Wet- en regelgeving is een stevig schild, maar de allerbeste verdediging tegen misbruik van je gezicht of stem begint bij jezelf. Proactief zijn is cruciaal om de touwtjes in handen te houden in een wereld waar data goud waard is. Gelukkig zijn er concrete stappen die je kunt zetten om je digitale voetafdruk te beheren en je rechten actief uit te oefenen.

Het begint allemaal met bewustwording. Weet je eigenlijk wel welke apps en diensten je gebruikt en welke toestemmingen je hebt gegeven? Veel mensen staan er niet bij stil dat het achteloos accepteren van algemene voorwaarden soms enorme gevolgen heeft voor het gebruik van hun data, inclusief foto's en stemopnames.

Door kritisch te kijken naar wat je installeert en deelt, leg je een ijzersterke basis voor je digitale privacy. Het is jouw identiteit; jij bepaalt wie er toegang toe krijgt.

Beheer je privacy-instellingen proactief

De eerste en meest effectieve stap is het nauwkeurig doorlopen van je privacy-instellingen. Social media en apps bieden vaak meer controle dan je denkt, maar de standaardinstellingen zijn zelden de meest privacyvriendelijke. Duik dus eens in de menu's van je favoriete platforms en pas ze aan naar jouw wensen.

Een paar concrete acties die je direct kunt ondernemen:

• Beperk de toegang tot je microfoon en camera: Geef apps alleen toegang wanneer je ze actief gebruikt, niet continu op de achtergrond.
• Schakel gezichtsherkenning uit: Platforms zoals Facebook bieden de optie om automatische gezichtsherkenning in foto's uit te schakelen. Maak hier gebruik van.
• Zet je profiel op slot: Beperk wie je foto's en video's kan zien. Deel ze met een selecte groep vrienden in plaats van met de hele wereld.

Deze kleine aanpassingen vormen samen een krachtige barrière tegen ongewenste dataverzameling. Ze verkleinen de kans dat jouw stem of gezicht ongevraagd wordt opgeschept om AI-modellen te trainen.

Jouw biometrische gegevens zijn uniek. Leer hoe je ze beschermt en je rechten uitoefent in een door data gedreven wereld.

Naast het beheren van je instellingen, is waakzaamheid geboden. Wees alert op phishing-pogingen die specifiek gericht zijn op het bemachtigen van jouw biometrische data. Denk aan valse verzoeken om je identiteit te ‘verifiëren’ met een gezichtsscan of een stemopname. Legitieme organisaties zullen dit zelden via een onbeveiligde e-mail of een vage link vragen.

Maak gebruik van je AVG-rechten

De AVG is geen stoffig document; het is een gereedschapskist vol rechten die jij kunt inzetten. Een van de krachtigste tools is het recht op inzage. Je mag elke organisatie vragen welke persoonsgegevens ze van jou hebben vastgelegd, en dat geldt dus ook voor je stem- of gezichtsdata.

Zo'n AVG-verzoek indienen is eenvoudiger dan je denkt. Stuur een formele e-mail of brief naar de organisatie waarin je duidelijk maakt dat je gebruikmaakt van je recht op inzage. Ze zijn wettelijk verplicht om binnen een maand te reageren.

Blijkt uit hun antwoord dat ze gegevens van je hebben die je liever kwijt dan rijk bent? Dan kun je direct een vervolgstap zetten: het recht op verwijdering, ook wel het ‘recht om vergeten te worden’ genoemd. Hiermee verzoek je de organisatie om jouw gegevens permanent uit hun systemen te wissen.

Hier is een praktische checklist om je digitale privacy te versterken:

1. Inventariseer je apps: Welke apps hebben toegang tot je camera, microfoon en foto's? Trek onnodige toestemmingen direct in.
2. Controleer je socialemediaprofielen: Zet automatische gezichtsherkenning uit en scherm je profiel af voor onbekenden.
3. Wees kritisch op nieuwe diensten: Lees de privacyverklaring voordat je toestemming geeft voor het gebruik van je stem of gezicht.
4. Gebruik je AVG-rechten: Dien een inzageverzoek in bij organisaties die je niet vertrouwt en vraag indien nodig om verwijdering van je data.
5. Blijf alert op phishing: Klik nooit zomaar op links die vragen om biometrische verificatie en controleer altijd de afzender.

Door deze stappen te volgen, transformeer je van een passieve databron naar een actieve beheerder van je eigen digitale identiteit. Je neemt zelf de controle en zorgt ervoor dat de vraag "wanneer mag AI je stem of gezicht gebruiken?" wordt beantwoord op jóúw voorwaarden.

De toekomst van privacy in het AI-tijdperk

Als we één ding kunnen concluderen uit de vraag “wanneer mag AI je stem of gezicht gebruiken?”, dan is het wel dit: het gebruik van jouw meest persoonlijke kenmerken is streng geregeld, maar waakzaamheid van jouw kant blijft onmisbaar. Technologie dendert namelijk voort in een tempo dat wetgeving soms maar met moeite kan bijhouden.

Dit zorgt voor een continu spanningsveld waarin zowel de regels als jouw eigen alertheid essentieel zijn. De AVG en de nieuwe AI-verordening vormen een solide juridisch fundament, maar jij bent en blijft degene die de poort naar je eigen data bewaakt.

Ethische debatten aan de horizon

Terwijl we de huidige regels proberen toe te passen, klopt de volgende uitdaging alweer op de deur. De opkomst van hyperrealistische synthetische media, oftewel geavanceerde deepfakes, zal de grens tussen echt en nep verder doen vervagen. Dit roept fundamentele vragen op over vertrouwen, identiteit en de definitie van wat überhaupt nog authentiek is.

De ethische debatten die voor ons liggen zijn complex. Moeten we bijvoorbeeld een watermerk verplichten voor alle AI-gegenereerde content? En hoe beschermen we onszelf tegen misbruik van gekloonde stemmen en gezichten voor politieke manipulatie of persoonlijke fraude, zonder dat we innovatie de kop indrukken?

De toekomst van privacy draait niet alleen om wat wettelijk mag, maar vooral om wat we als maatschappij wenselijk en ethisch verantwoord vinden. Jouw stem in dit debat is cruciaal.

Uiteindelijk gaat de discussie veel verder dan alleen data. Het raakt de kern van wie we zijn en hoe we onze unieke, menselijke identiteit beschermen in een wereld die steeds meer door algoritmes wordt gevormd. De regels van vandaag zijn een startpunt, geen eindstation.

De komende jaren vragen om een continue dialoog tussen beleidsmakers, technologen en burgers. Dit artikel heeft je hopelijk niet alleen inzicht gegeven in je huidige rechten, maar je ook gewapend met de kennis om weloverwogen keuzes te maken en actief deel te nemen aan het vormgeven van de nieuwe grens van privacy.

Hier zijn de belangrijkste lessen om mee te nemen:

• Expliciete toestemming is koning: Het gebruik van je stem of gezicht door AI is in principe verboden zonder jouw specifieke en geïnformeerde toestemming.
• Jouw juridische schild: De AVG en de AI-verordening zijn je belangrijkste juridische bescherming tegen misbruik van biometrische data.
• Je hebt rechten: Je hebt het recht om te weten welke data organisaties van je hebben en om de verwijdering daarvan te eisen.
• Blijf alert en kritisch: Beheer je privacy-instellingen actief en wees je bewust van de technologie die je dagelijks gebruikt.

Veelgestelde vragen over AI en privacy

De regels rondom privacy en AI roepen natuurlijk allerlei vragen op. Logisch ook, want wat mag nu wel en wat mag nu niet? Hieronder geven we antwoord op een paar dilemma’s die je in de praktijk kunt tegenkomen, zodat je snel en helder weet waar je aan toe bent.

Mag mijn werkgever mijn gezichtsuitdrukkingen analyseren?

Het korte antwoord is: nee. Als je werkgever met AI je gezichtsuitdrukkingen tijdens een online meeting wil analyseren, is dat een zeer ingrijpende verwerking van je biometrische gegevens. Emotieherkenning, zoals dit wordt genoemd, is zo privacygevoelig dat de nieuwe Europese AI-verordening dit soort systemen op de werkplek en in het onderwijs zelfs verboden heeft.

Een werkgever heeft hier simpelweg geen juridische basis voor. Het is een buitenproportionele inbreuk op je privacy. Bovendien is er door de machtsverhouding tussen werkgever en werknemer geen sprake van écht vrije toestemming, waardoor die juridisch ook niet geldig zou zijn.

Wat is het verschil tussen taggen en gezichtsherkenning?

Iemand taggen op een socialemediafoto is een handmatige actie. Je plakt als het ware een naam op een gezicht, wat vooral een sociale functie heeft. AI-gezichtsherkenning is een heel ander verhaal. Dit is een geautomatiseerd proces waarbij een systeem de unieke biometrische kenmerken van een gezicht scant en omzet in een digitaal profiel.

Dit profiel kan vervolgens worden gebruikt om diezelfde persoon op talloze andere foto’s of video’s te herkennen, zonder dat er een mens aan te pas komt. De AVG ziet dit dan ook als de verwerking van bijzondere persoonsgegevens, waarvoor veel zwaardere regels gelden.

Taggen is als een sticker op een foto plakken. Gezichtsherkenning creëert een unieke, digitale vingerafdruk van die foto, die daarna overal herkend kan worden.

Kan ik een bedrijf aanklagen voor het klonen van mijn stem?

Ja, absoluut. Als een bedrijf zonder jouw uitdrukkelijke en specifieke toestemming je stem gebruikt om een AI-kloon te maken, overschrijden ze meerdere wettelijke grenzen. Je stemafdruk is een biometrisch gegeven, dus dit is een glasheldere overtreding van de AVG.

Daarnaast kan het een inbreuk zijn op je portretrecht, dat in sommige gevallen ook op stemmen van toepassing is. Je kunt in zo'n geval een klacht indienen bij de Autoriteit Persoonsgegevens, een schadevergoeding eisen via een civiele procedure en natuurlijk eisen dat het gebruik onmiddellijk stopt.

Hoe weet ik of een app mijn biometrische data verzamelt?

Elke organisatie is wettelijk verplicht om helder te zijn over welke gegevens ze verzamelen en met welk doel. De eerste plek om dit te checken is de privacyverklaring van de app of dienst. Let daarin op termen als ‘biometrische gegevens’, ‘gezichtsherkenning’, ‘stemafdruk’ of ‘Face ID’.

Is de verklaring vaag, of heb je het onderbuikgevoel dat er meer gebeurt dan er wordt verteld? Dan heb je het recht om opheldering te vragen via een AVG-inzageverzoek. Wees sowieso altijd kritisch als een app zonder duidelijke reden toegang vraagt tot je camera of microfoon.