Scheiden met een start-up of freelancebedrijf: wat moet u regelen?

Gepubliceerd op 5 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 14 oktober 2026

Of uw start-up of freelancebedrijf bij een scheiding wordt verdeeld, hangt vooral af van wanneer u bent getrouwd en wanneer u het bedrijf bent begonnen. Bent u op of na 1 januari 2018 getrouwd zonder huwelijkse voorwaarden, dan geldt een beperkte gemeenschap van goederen en blijft een bedrijf dat u al vóór het huwelijk had in beginsel van u alleen; een bedrijf dat u tijdens het huwelijk start, valt wel in de gemeenschap.

Daarna volgen de waardering, de vraag wie het bedrijf houdt, de uitkoop van de ander en de praktische aanpassingen bij KvK, bank en Belastingdienst. Dit artikel loopt die stappen langs. Meer achtergrond vindt u in ons artikel over scheiden als ondernemer.

Valt uw bedrijf in de gemeenschap van goederen?

Dat hangt af van uw trouwdatum en van huwelijkse voorwaarden. Sinds 1 januari 2018 is de beperkte gemeenschap de standaard: wat u vóór het huwelijk had en wat u erft of geschonken krijgt, blijft privé (artikel 1:94 BW).

Bent u vóór 2018 getrouwd zonder huwelijkse voorwaarden, dan geldt meestal de oude algehele gemeenschap van goederen. Daarin valt ook een bedrijf dat u al vóór het huwelijk had. Hebt u huwelijkse voorwaarden, dan bepalen die wat er gebeurt; vaak staat er een verrekenbeding in waardoor u de waarde of de winst toch moet delen. Meer daarover leest u in ons artikel over de gemeenschap van goederen bij scheiding.

Let op een uitzondering bij een privébedrijf. Hebt u tijdens het huwelijk in uw eigen, privé gebleven bedrijf gewerkt zonder dat de opbrengst voldoende naar de gemeenschap ging, dan kan de gemeenschap recht hebben op een redelijke vergoeding (artikel 1:95a BW).

Maakt de rechtsvorm uit voor de verdeling?

Ja. Bij een eenmanszaak verdeelt u de onderneming zelf met alle bezittingen en schulden; bij een bv verdeelt u de aandelen, terwijl de bezittingen van de bv blijven waar ze zijn.

• Eenmanszaak: bedrijf en ondernemer zijn juridisch één. Zakelijke schulden zijn privéschulden en kunnen in de gemeenschap vallen.
• Vof: alleen uw aandeel in de vof wordt verdeeld. De vennootschapsovereenkomst bepaalt vaak wat er bij een scheiding gebeurt.
• Bv: de aandelen vallen in de verdeling als ze tot de gemeenschap behoren. De statuten bevatten meestal een blokkeringsregeling (artikel 2:195 BW), waardoor u de aandelen niet zomaar aan uw ex-partner kunt overdragen.

De verschillen per rechtsvorm werken we verder uit in ons artikel bv, eenmanszaak of vof bij echtscheiding.

Welke peildatum geldt voor de verdeling?

Voor de vraag wat er in de gemeenschap valt, geldt het moment waarop het verzoekschrift tot echtscheiding bij de rechtbank is ingediend (artikel 1:99 BW). Voor de waarde geldt in beginsel het moment van de verdeling zelf, tenzij u samen een andere datum afspreekt.

Bij een snelgroeiende start-up kan dat verschil groot zijn. Stijgt de waarde tussen indiening en verdeling door uw eigen inzet, dan is het verstandig om de peildatum voor de waardering uitdrukkelijk in het echtscheidingsconvenant vast te leggen.

Hoe wordt de waarde van een start-up of freelancebedrijf bepaald?

Meestal stelt een onafhankelijke registervaluator of accountant de waarde vast. Bij een start-up zonder stabiele winst gebruikt hij vaak de verwachte toekomstige kasstromen of de prijs van een recente financieringsronde, bij een freelancebedrijf eerder de bezittingen en de structurele winst.

Goodwill die vooral aan uw persoon hangt, zoals uw eigen netwerk of vakmanschap, telt bij een freelancer vaak niet of maar beperkt mee. Afspraken met investeerders, zoals vesting- en leaverregelingen of opties voor personeel, kunnen de waarde van uw aandelen sterk drukken. Laat de waardeerder die afspraken daarom uitdrukkelijk meewegen. Zie ook ons artikel over de waardering van een onderneming bij echtscheiding.

Wie houdt het bedrijf en hoe regelt u de uitkoop?

Meestal houdt de ondernemer het bedrijf en betaalt hij de ex-partner de helft van de waarde uit (artikel 1:100 BW gaat uit van gelijke delen). Komt u er samen niet uit, dan kan de rechter de verdeling vaststellen (artikel 3:185 BW).

Een uitkoopsom kan uw liquiditeit zwaar belasten. U kunt afspreken dat u in termijnen betaalt, met rente en zekerheid voor uw ex-partner. Controleer ook of uw bank of investeerders toestemming moeten geven voordat u geld uit het bedrijf haalt of aandelen overdraagt.

Wat gebeurt er met zakelijke schulden na de scheiding?

Ook na de scheiding blijft u aansprakelijk voor de schulden die u zelf bent aangegaan. Daarnaast kan een schuldeiser uw ex-partner aanspreken voor gemeenschapsschulden die u bent aangegaan, maar alleen met de goederen die hij of zij bij de verdeling heeft gekregen (artikel 1:102 BW).

Leg daarom in het convenant vast wie welke schuld draagt en spreek af dat de ondernemer de ander vrijwaart voor zakelijke schulden. Bij een bv blijven schulden in beginsel bij de vennootschap, tenzij u zich persoonlijk borg hebt gesteld.

Hoe wordt alimentatie berekend als u ondernemer bent?

De rechter kijkt naar uw draagkracht, en bij een ondernemer met wisselende inkomsten meestal naar de gemiddelde winst over meerdere jaren. Bij een directeur-grootaandeelhouder kan ook winst die in de bv blijft meetellen als die zonder bezwaar kan worden uitgekeerd.

Bewaar daarom de jaarrekeningen en aangiften van ten minste de laatste drie jaar. Kiest u er tijdens de scheiding voor om bewust minder te verdienen, dan kan de rechter rekening houden met het inkomen dat u redelijkerwijs had kunnen verdienen.

Welke praktische zaken past u aan na de scheiding?

Wijzigingen in uw onderneming geeft u binnen een week door aan de Kamer van Koophandel. Denk aan een nieuwe eigenaar, een uittredende vennoot of een ander adres.

• Bank: pas volmachten aan en open een eigen zakelijke rekening als die er nog niet is.
• Btw: u bent btw-plichtig vanaf de eerste euro omzet. De kleineondernemersregeling (KOR) is een vrijstelling waarvoor u zich bij de Belastingdienst moet aanmelden; die kan alleen bij een omzet van maximaal € 20.000 per kalenderjaar.
• Verzekeringen: zet aansprakelijkheids-, inventaris- en arbeidsongeschiktheidsverzekeringen op de juiste naam en controleer of de begunstigde nog klopt.
• Contracten: kijk of contracten met klanten, leveranciers of investeerders een regeling hebben voor een wijziging in de eigendom.

Over de fiscale gevolgen van een uitkoop, zoals de inkomstenbelasting bij overdracht van een eenmanszaak of aanmerkelijk belang, overlegt u het beste met uw fiscalist voordat u tekent.

Waar let u als ondernemer op?

• Stel uw trouwdatum en eventuele huwelijkse voorwaarden vast: vóór of na 1 januari 2018 maakt een groot verschil.
• Leg vast welk deel van het bedrijf al vóór het huwelijk bestond, met jaarrekeningen en KvK-uittreksels.
• Controleer de statuten en de aandeelhoudersovereenkomst op blokkerings- en leaverregelingen.
• Spreek in het convenant een peildatum voor de waardering en een vrijwaring voor zakelijke schulden af.

Waar let u als partner van een ondernemer op?

• Vraag de jaarrekeningen en aangiften van de laatste drie jaar op.
• Laat de waardering controleren door een eigen deskundige als u twijfelt aan de cijfers.
• Ga na of u een vergoedingsrecht hebt op grond van artikel 1:95a BW of een verrekenbeding.
• Laat een uitkoop in termijnen zekerstellen, bijvoorbeeld met een pand- of hypotheekrecht.

Wat kunnen wij voor u doen bij scheiden met een start-up of freelancebedrijf?

Onze scheidingsadvocaten begeleiden ondernemers en hun partners bij de verdeling van een bedrijf.

• Wij stellen vast of uw bedrijf in de gemeenschap valt, aan de hand van uw trouwdatum, huwelijkse voorwaarden en artikel 1:94 BW.
• Wij beoordelen het waarderingsrapport en vragen zo nodig een tweede waardering aan.
• Wij stellen het echtscheidingsconvenant op, met peildatum, uitkoopregeling en vrijwaring voor schulden.
• Wij rekenen de partneralimentatie en kinderalimentatie na op basis van de winst over meerdere jaren.
• Wij voeren de procedure bij de rechtbank als u het niet eens wordt over de verdeling.

Samengevat

• Getrouwd op of na 1 januari 2018 zonder huwelijkse voorwaarden: een bedrijf van vóór het huwelijk blijft in beginsel privé.
• Een bedrijf dat tijdens het huwelijk is gestart, valt meestal in de gemeenschap en wordt bij helfte verdeeld.
• Bij een privébedrijf kan de gemeenschap recht hebben op een vergoeding (artikel 1:95a BW).
• De KOR is een vrijstelling waarvoor u zich aanmeldt, geen omzetdrempel voor de btw-plicht.

Veelgestelde vragen

Mijn bedrijf bestond al vóór het huwelijk. Moet ik dan delen?

Bij een huwelijk op of na 1 januari 2018 zonder huwelijkse voorwaarden blijft het bedrijf in beginsel privé. Wel kan de gemeenschap recht hebben op een vergoeding als uw arbeid tijdens het huwelijk vooral het bedrijf ten goede kwam (artikel 1:95a BW).

Kan mijn ex-partner aandeelhouder worden van mijn bv?

Dat is mogelijk als de aandelen in de gemeenschap vallen, maar de blokkeringsregeling in de statuten maakt overdracht aan de ex-partner meestal lastig. In de praktijk houdt de ondernemer de aandelen en betaalt hij de helft van de waarde uit.

Wie betaalt de kosten van de waardering?

Dat spreekt u samen af. Vaak delen partners de kosten van één gezamenlijke waardeerder; wie daarnaast een eigen deskundige wil, betaalt die meestal zelf.

Ben ik btw-plichtig onder de € 20.000 omzet?

Ja, iedere ondernemer is btw-plichtig. Met een omzet van maximaal € 20.000 per jaar kunt u zich aanmelden voor de KOR, waardoor u geen btw berekent maar ook geen btw terugvraagt.