Scheiden als ondernemer: wat er met uw bedrijf gebeurt

Gepubliceerd op 17 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026

Of u uw bedrijf bij een scheiding moet delen, hangt vooral af van hoe u getrouwd bent. Bij een huwelijk in algehele gemeenschap van goederen deelt u de waarde in principe met uw partner; bent u op of na 1 januari 2018 zonder huwelijkse voorwaarden getrouwd, dan blijft een bedrijf dat u al vóór het huwelijk had meestal buiten de verdeling.

Daarnaast bepalen de rechtsvorm van de onderneming, de waarde van uw bedrijf en uw inkomen voor de alimentatie wat de scheiding voor uw bedrijf betekent. Hieronder leest u per onderwerp wat er geldt.

Welke rol speelt de manier waarop u getrouwd bent?

Gemeenschap van goederen

Bij een algehele gemeenschap valt alles in de gemeenschap, ook een bedrijf dat u al vóór het huwelijk had. De helft van de waarde komt dan toe aan uw ex-partner. Dat kan u dwingen tot verkoop als u de uitkoopsom niet kunt betalen.

Bij een beperkte gemeenschap blijft een bedrijf van vóór het huwelijk privé. Hield u winst in het bedrijf vast en keerde u zich een te laag inkomen uit, dan kan de gemeenschap wel recht hebben op een redelijke vergoeding (artikel 1:95a BW). Startte u het bedrijf tijdens het huwelijk, dan valt het in de gemeenschap. Meer hierover leest u bij scheiden in gemeenschap van goederen.

Huwelijkse voorwaarden en het verrekenbeding

Veel ondernemers kiezen voor huwelijkse voorwaarden om het bedrijf buiten de gemeenschap te houden. Een periodiek verrekenbeding verplicht u om elk jaar het overgespaarde inkomen te verrekenen. In de praktijk gebeurt dat vaak niet. Dan geldt bij de scheiding een wettelijk vermoeden dat het aanwezige vermogen uit te verrekenen inkomen is gevormd (artikel 1:141 lid 3 BW). De Hoge Raad oordeelde op 8 maart 2024 dat dit vermoeden ook voor schulden geldt (ECLI:NL:HR:2024:338).

Een finaal verrekenbeding betekent dat bij de scheiding het vermogen wordt verrekend alsof u in gemeenschap was getrouwd, tenzij het beding ondernemingsvermogen uitsluit. Bij koude uitsluiting vindt geen verdeling of verrekening plaats.

Welke invloed heeft de rechtsvorm?

Eenmanszaak

Bij een eenmanszaak is er geen scheiding tussen zakelijk en privévermogen. Valt de eenmanszaak in de gemeenschap, dan deelt u de waarde. U bent persoonlijk aansprakelijk voor alle zakelijke schulden. Bij gemeenschap van goederen kunnen schuldeisers zich ook verhalen op de goederen van de gemeenschap (artikel 1:96 BW). Na de scheiding blijft u aansprakelijk voor gemeenschapsschulden waarvoor u al aansprakelijk was; uw ex-partner kan voor gemeenschapsschulden worden aangesproken met de goederen die hij of zij uit de gemeenschap kreeg (artikel 1:102 BW).

Vennootschap onder firma

Bij een vof is iedere vennoot hoofdelijk aansprakelijk voor de schulden van de vof (artikel 18 Wetboek van Koophandel). Werken u en uw partner samen in een vof, dan moet u naast de scheiding ook de vof afwikkelen: één van u zet voort, u gaat samen door, of de vof wordt ontbonden. Een vertrekkende vennoot blijft aansprakelijk voor schulden uit de periode dat hij vennoot was. Meer hierover leest u in ons artikel over vof en echtscheiding.

Besloten vennootschap

Bij een bv wordt niet het bedrijf zelf verdeeld, maar de waarde van de aandelen. De bv blijft als rechtspersoon bestaan, wat de continuïteit beter beschermt. Let wel op persoonlijke borgstellingen bij de bank: die blijven op uw naam staan. Wil een ex-partner die aandeelhouder is de aandelen verkopen, dan bepalen de statuten of een aandeelhoudersovereenkomst vaak dat ze eerst aan de andere aandeelhouders moeten worden aangeboden.

Hoe wordt het bedrijf gewaardeerd en verdeeld?

Een onafhankelijke deskundige, zoals een register valuator of accountant, stelt de waarde vast aan de hand van de cijfers van de laatste jaren, de bezittingen, de verwachte winst en de marktpositie. Gebruikelijke methoden zijn de rentabiliteitswaarde, de intrinsieke waarde en de discounted cash flow-methode. Een uitgebreide uitleg staat in ons artikel over de waardebepaling.

Telt goodwill mee?

Alleen als die overdraagbaar is. De Hoge Raad oordeelde op 31 mei 2002 dat goodwill die niet aan een opvolger kan worden overgedragen geen goed is dat in de gemeenschap valt (ECLI:NL:HR:2002:AE0748). Goodwill die aan de persoon van de ondernemer vastzit, bijvoorbeeld bij een adviseur met een persoonlijk netwerk, telt dus niet mee. Zakelijke goodwill, zoals een vaste klantenkring van een winkel op een goede locatie, kan wel meetellen.

Welke peildata gelden?

Welke goederen in de gemeenschap vallen, wordt bepaald op de dag waarop het echtscheidingsverzoek is ingediend (artikel 1:99 BW). Voor de waarde geldt in beginsel de datum van verdeling, tenzij u samen een andere datum afspreekt.

Hoe koopt u uw partner uit?

Meestal wil de ondernemer het bedrijf houden en de ex-partner uitkopen. Mogelijkheden zijn:

• een eenmalige betaling, eventueel met een lening;
• betaling in termijnen, met rente en zekerheden;
• compensatie met andere bezittingen, zoals de overwaarde van de woning;
• een combinatie daarvan.

Leg in het echtscheidingsconvenant vast welke waarde is vastgesteld, wie het bedrijf krijgt, hoe en wanneer wordt betaald en of latere waardeveranderingen nog gevolgen hebben. Afspraken over geheimhouding of een concurrentieverbod voor een ex-partner die in het bedrijf werkte, kunt u ook opnemen, maar die moeten redelijk zijn.

Hoe wordt alimentatie berekend bij een ondernemer?

Voor partneralimentatie en kinderalimentatie kijkt de rechter naar het inkomen dat u uit de onderneming haalt of redelijkerwijs kunt halen, niet alleen naar het salaris op papier. Bij een eenmanszaak telt de winst uit onderneming; bij een bv het salaris van de dga, eventuele dividenden en soms ook de winst die in de bv blijft.

Omdat ondernemersinkomen schommelt, rekenen rechters vaak met een gemiddelde over meerdere jaren. Wie zijn jaarcijfers niet overlegt, loopt risico. De Rechtbank Rotterdam rekende op 1 november 2022 bij een vader met een eigen bedrijf verder met de eerder vastgestelde gemiddelde winst, omdat hij geen jaarcijfers over 2020 en 2021 had overgelegd om een omzetdaling aan te tonen (ECLI:NL:RBROT:2022:12292).

Kinderalimentatie gaat voor op partneralimentatie (artikel 1:400 BW). Wilt u de alimentatie later laten verlagen, dan moet u een blijvende inkomensdaling met jaarrekeningen en aangiften onderbouwen; bij een tijdelijke tegenslag gebeurt dat zelden.

Wat zijn de overige financiële gevolgen?

• Zakelijke schulden en borgstellingen: controleer alle kredietovereenkomsten en persoonlijke garanties. Banken kunnen nieuwe zekerheden eisen.
• Belasting: een overdracht van aandelen of van de onderneming kan fiscale gevolgen hebben. Laat dat vooraf door een fiscalist doorrekenen.
• Oudedagsvoorziening: ondernemers bouwen vaak minder pensioen op en rekenen op hun bedrijf. Een pensioen in eigen beheer of een lijfrente vraagt bij de scheiding een eigen beoordeling. Meer leest u in ons artikel over pensioen bij scheiding.
• Continuïteit: houd de uitkoopsom en de alimentatie in verhouding tot de cashflow van het bedrijf en informeer klanten en leveranciers als er iets verandert.

Wat regelt u als ondernemer?

• Zoek uw huwelijkse voorwaarden op en controleer of een periodiek verrekenbeding is nageleefd.
• Verzamel de jaarrekeningen en aangiften van de laatste drie tot vijf jaar, de statuten en het aandeelhoudersregister.
• Laat het bedrijf waarderen door een onafhankelijke deskundige.
• Controleer persoonlijke garanties en borgstellingen bij de bank.
• Leg in het convenant vast hoe en in welke termijnen u uw partner uitkoopt.

Wat controleert u als partner van een ondernemer?

• Vraag inzage in de jaarrekeningen en in de waardering van het bedrijf of de aandelen.
• Controleer of overdraagbare goodwill en ingehouden winsten in de waardering zijn meegenomen.
• Leg betalingstermijnen en zekerheden voor de uitkoopsom vast in het convenant.
• Laat voor de alimentatie het gemiddelde inkomen over meerdere jaren berekenen.

Wat kunnen wij doen bij een scheiding als ondernemer?

• Wij beoordelen uw huwelijkse voorwaarden en berekenen wat er verrekend of verdeeld moet worden.
• Wij schakelen een onafhankelijke waarderingsdeskundige in en toetsen het waarderingsrapport.
• Wij stellen het echtscheidingsconvenant op met afspraken over uitkoop, termijnen en zekerheden.
• Wij berekenen partner- en kinderalimentatie op basis van het ondernemersinkomen over meerdere jaren.
• Wij voeren de procedure bij de rechtbank als u er samen niet uitkomt.

Scheiden als ondernemer in vijf punten

• Uw huwelijksgoederenregime bepaalt of u het bedrijf moet delen of verrekenen.
• Een niet-nageleefd periodiek verrekenbeding kan bij de scheiding veel kosten.
• Bij een bv wordt de waarde van de aandelen verdeeld, niet het bedrijf zelf.
• Alleen overdraagbare goodwill telt mee bij de verdeling.
• Voor alimentatie telt het werkelijke ondernemersinkomen, vaak gemiddeld over meerdere jaren.

Veelgestelde vragen

Moet ik mijn ex-partner informeren over het bedrijf als het privé is?

Ook als het bedrijf privé is, kan uw ex-partner inzage nodig hebben, bijvoorbeeld voor een vergoedingsrecht (artikel 1:95a BW), een verrekenbeding of de berekening van alimentatie. Wie informatie achterhoudt, loopt het risico dat de rechter van een hoger inkomen uitgaat.

Wat gebeurt er met de bedrijfsauto en andere voordelen?

Privégebruik van een bedrijfsauto en andere voordelen kunnen meetellen bij het inkomen voor de alimentatie. Of de auto zelf wordt verdeeld, hangt af van de vraag of hij tot de gemeenschap of tot het bedrijf behoort.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina scheidingsadvocaat.