Wat gebeurt er als u een strafbeschikking niet betaalt? Uitleg en gevolgen

Een strafbeschikking is simpelweg een boete voor een overtreding. Veel mensen vragen zich af wat er gebeurt als ze die boete niet betalen.

Als u een strafbeschikking niet betaalt, kan de overheid uiteindelijk loonbeslag of beslag op uw bankrekening leggen. In sommige gevallen kan het zelfs leiden tot vervangende hechtenis.

Het niet betalen van een strafbeschikking brengt serieuze risico’s met zich mee. De boete verdwijnt echt niet zomaar uit beeld.

Er komen extra kosten bij, juridische stappen volgen, en strafrechtelijke gevolgen liggen op de loer. Het is dus niet iets om te negeren.

Hier leest u welke stappen de overheid kan nemen bij een onbetaalde strafbeschikking. Ook leest u wanneer u verzet kunt instellen en wat u verder kunt verwachten.

Wat is een strafbeschikking?

Het Openbaar Ministerie kan een strafbeschikking opleggen zonder dat een rechter eraan te pas komt. De officier van justitie bepaalt de straf, zoals een geldboete, taakstraf of schadevergoeding.

Verschil tussen strafbeschikking en schikking

Een strafbeschikking is niet hetzelfde als een gewone schikking. Bij een strafbeschikking legt het Openbaar Ministerie zelfstandig een straf op voor een strafbaar feit.

Bij een schikking maken partijen samen een civielrechtelijke afspraak. De verdachte hoeft het niet eens te zijn met de strafbeschikking; de officier beslist.

Een strafbeschikking telt als een veroordeling, net als een rechterlijke uitspraak. Dat betekent: het komt op het strafblad.

Een gewone schikking heeft deze gevolgen niet.

Welke straffen en maatregelen kunnen worden opgelegd?

Het OM kan verschillende straffen via een strafbeschikking opleggen:

Financiële straffen:

• Geldboete
• Schadevergoeding aan slachtoffers
• Betaling van wederrechtelijk voordeel

Andere straffen:

• Taakstraf tot maximaal 180 uren
• Onttrekking aan het verkeer van voorwerpen

Een gevangenisstraf kan u nooit via een strafbeschikking krijgen. Alleen de rechter mag dat opleggen.

De officier van justitie mag de straffen ook niet voorwaardelijk opleggen.

Voor welke strafbare feiten kan een strafbeschikking worden gegeven?

Een strafbeschikking geldt voor overtredingen en voor misdrijven waarop maximaal 6 jaar gevangenisstraf staat.

Veel voorkomende voorbeelden zijn:

• Winkeldiefstal
• Eenvoudige mishandeling
• Bedreiging
• Rijden onder invloed
• Openbare dronkenschap
• Vernieling van eigendommen

Dit zijn meestal lichte delicten. Het OM kan ze snel afhandelen zonder rechter.

Zo blijft de rechtspraak een beetje in beweging.

Directe gevolgen van het niet betalen van een strafbeschikking

Betaalt u de strafbeschikking niet, dan start het CJIB meteen een incassoproces. Eerst krijgt u betalingsherinneringen; daarna volgen hogere kosten en mogelijk een deurwaarder.

Versturen van betalingsherinneringen door CJIB

Het CJIB stuurt maximaal twee aanmaningen als u niet op tijd betaalt. De eerste aanmaning komt na het verlopen van de betalingstermijn.

Bij de eerste aanmaning komt er €20,00 bovenop het oorspronkelijke bedrag. Een boete van €200,00 wordt dus €220,00.

De tweede aanmaning brengt extra kosten. Het bedrag stijgt met 20% van de eerste aanmaning, met een minimum van €40,00 extra.

Voor een boete van €200,00 ziet dat er zo uit:

Rente en verhogingen

Na de tweede aanmaning blijft het bedrag verder oplopen. Het CJIB verhoogt het bedrag telkens verder.

Kosten stapelen zich op als het tot verdere incassomaatregelen komt. Elke stap maakt de boete hoger.

Het OM heeft deze verhogingen bewust bedacht om mensen te motiveren snel te betalen. Die extra kosten zijn dus geen toeval.

Inschakeling van deurwaarder

Helpen herinneringen niet, dan schakelt het CJIB een deurwaarder in. De deurwaarderkosten komen er gewoon bij.

Deurwaarderkosten zijn fors. Ze kunnen het totaalbedrag behoorlijk opdrijven.

Hoe hoog de kosten zijn, hangt af van de acties die de deurwaarder onderneemt. Denk aan beslag leggen op spullen of het afhalen van eigendommen.

Het CJIB vraagt de deurwaarder om het hele bedrag te innen. Dit gebeurt pas als gewone aanmaningen niks opleveren.

Juridische en persoonlijke consequenties

Niet betalen van een strafbeschikking heeft juridische gevolgen en kan uw leven flink beïnvloeden. De rechtbank kan dwangmiddelen inzetten en u krijgt een strafblad.

Dwangmiddelen en gijzeling

Als de boete niet wordt betaald, brengt het OM de zaak bij de rechter. De rechter kan dan dwangmiddelen inzetten.

Vervangende hechtenis is de bekendste. U moet dan de gevangenis in, als u niet betaalt. Hoe lang? Dat hangt af van het openstaande bedrag.

Het OM kan ook gijzeling inzetten. U wordt dan vastgehouden tot u betaalt, met een maximum van één jaar.

Andere dwangmiddelen zijn:

• Loonbeslag bij uw werkgever
• Beslag op bankrekeningen
• Beslag op eigendommen zoals auto’s of waardevolle spullen

Aantekening op het strafblad

Een niet-betaalde strafbeschikking komt op uw justitiële documentatie te staan. Dat strafblad blijft jaren zichtbaar.

De aantekening verdwijnt niet automatisch als u alsnog betaalt. Voor overtredingen blijft het 5 jaar staan. Bij misdrijven kan het soms wel 20 jaar of langer zichtbaar zijn.

Instanties kunnen het strafblad opvragen. Denk aan werkgevers of scholen, bijvoorbeeld via een VOG-procedure.

Dat kan behoorlijk lastig zijn bij sollicitaties of andere belangrijke momenten.

Let op: Ook als u de gevangenisstraf uitzit, blijft het delict op uw strafblad staan.

Invloed op Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG)

Een strafblad heeft direct invloed op het krijgen van een Verklaring Omtrent het Gedrag. De VOG laat zien of uw gedrag een risico vormt voor een bepaalde functie.

Bij een VOG-aanvraag kijkt men altijd naar het strafblad. Een niet-betaalde strafbeschikking kan zorgen voor:

• Weigering van de VOG
• Vertraging in de aanvraag
• Vragen over het feit zelf

Dit kan gevolgen hebben voor:

• Sollicitaties, vooral in bepaalde sectoren
• Vrijwilligerswerk met kinderen
• Lidmaatschap van sportclubs
• Vergunningen voor horeca of taxi

Hoe zwaar het weegt, hangt af van de ernst van het delict en de relevantie voor de functie.

Verzet instellen tegen een strafbeschikking

U kunt altijd verzet instellen tegen een strafbeschikking, maar doe dat binnen 14 dagen na ontvangst. Betaal niet meteen, want betaling betekent dat u de straf accepteert.

Termijn en procedure voor verzet

Je hebt 14 dagen om verzet in te stellen. Die termijn begint zodra je weet dat je een strafbeschikking hebt ontvangen.

Er zijn eigenlijk twee manieren om dat te doen.

Optie 1: Brief per post versturen

• Stuur een brief naar de officier van justitie.
• Het adres vind je op de ontvangen strafbeschikking.
• Vergeet niet om alle gevraagde gegevens te vermelden.

Optie 2: Brief afgeven bij rechtbank

• Ga langs bij een parketkantoor van het Openbaar Ministerie.
• Vul daar een formulier in of lever je brief persoonlijk in.
• Neem een geldig ID-bewijs mee, want daar maken ze een kopie van.

Belang van niet betalen bij verzet

Betaal de geldboete nooit voordat je verzet hebt ingesteld. Klinkt logisch, maar veel mensen missen dit toch.

Als je betaalt, accepteer je de straf direct. Daarna kun je geen bezwaar meer maken.

De betaling geldt als bevestiging dat je akkoord gaat met de strafbeschikking.

Rol van de advocaat bij verzet

Een advocaat kan namens jou verzet instellen. Vooral bij ingewikkelde zaken is dat geen overbodige luxe.

De advocaat kan de brief opstellen en versturen. Hij of zij verzamelt bewijsstukken, geeft advies en kan je vertegenwoordigen tijdens de procedure.

Een goede advocaat weet precies welke informatie telt en hoe je een verzetschrift het beste aanpakt.

Wat gebeurt er na het instellen van verzet?

Na ontvangst van het verzet kan de officier van justitie drie dingen doen. Hij trekt de strafbeschikking in, wijzigt deze, of laat alles zoals het is.

Als de officier de strafbeschikking niet aanpast, gaat de zaak naar de rechter. Een politierechter behandelt de zaak dan verder.

Je ontvangt een brief over hoe het verzet wordt behandeld. Soms vraagt de officier de rechter om een andere straf op te leggen dan eerst was bedacht.

Bij de rechtbank krijgen beide partijen de kans om hun verhaal te doen.

Gevolgen na een onbetaalde strafbeschikking bij de rechter

Als je een strafbeschikking niet betaalt, stuurt het Openbaar Ministerie de zaak door naar de rechter. Die kan vervolgens een zwaardere straf geven dan je eerst kreeg.

Voorleggen aan de rechter

Het Openbaar Ministerie zet de zaak automatisch door als de betrokkene niet op tijd betaalt. Je krijgt daar geen extra waarschuwing voor.

De rechter ontvangt het volledige dossier. Dat bevat alle bewijsmateriaal en informatie over het strafbare feit.

De betrokkene krijgt een dagvaarding om te komen. Daarin staat:

• De datum van de rechtszitting
• Het adres van de rechtbank
• Het feit waarvan je wordt beschuldigd
• De mogelijke strafmaat

Mogelijke zwaardere straf

De rechter hoeft zich niet te houden aan de oorspronkelijke strafbeschikking. Hij mag een hogere straf opleggen dan eerst voorgesteld.

De geldboete kan dus hoger uitvallen. Of je krijgt een taakstraf, of zelfs een voorwaardelijke celstraf.

Strafverhoging is toegestaan omdat je de kans had om de oorspronkelijke straf te accepteren. Door niet te betalen, kies je er feitelijk voor om het aan de rechter over te laten.

De rechter kijkt naar:

• De ernst van het strafbare feit
• Of je eerder bent veroordeeld
• Je houding tijdens de zitting

Rechtsgang en veroordeling

Tijdens de zitting mag je jezelf verdedigen. Je kunt uitleg geven en bewijsmateriaal aanleveren.

De rechter beslist of je schuldig bent. Als dat zo is, krijg je een straf opgelegd volgens het strafrecht.

Zo’n veroordeling komt op je strafblad. Dat kan later lastig zijn, bijvoorbeeld bij het aanvragen van een Verklaring Omtrent Gedrag (VOG).

Vervolging door het Openbaar Ministerie betekent dat er een officiële strafzaak loopt. Zo’n zaak blijft langer zichtbaar in justitiële systemen.

Belangrijkste aandachtspunten en tips

Negeer een onbetaalde strafbeschikking niet. Neem contact op met het CJIB, schakel juridische hulp in als dat nodig is, en denk vooruit.

Communicatie met het CJIB

Het CJIB stuurt meestal eerst herinneringen voordat er echt iets gebeurt. De eerste aanmaning valt vaak binnen twee weken na de vervaldatum op de mat.

Wat kun je doen als je contact zoekt:

• Een betalingsregeling aanvragen
• Uitstel van betaling vragen
• Verzet indienen tegen de strafbeschikking

Heb je financiële problemen? Stel dan een betalingsregeling voor. Het CJIB kijkt naar elke situatie apart.

Wees proactief. Wacht je tot het allerlaatste moment, dan zijn je mogelijkheden beperkt. Het CJIB waardeert het als je eerlijk bent over je situatie.

Twijfel je aan de juistheid van de strafbeschikking? Je kunt nog verzet aantekenen, zolang je niet hebt betaald.

Inschakelen van juridische hulp

Een advocaat kan uitkomst bieden bij lastige situaties rond onbetaalde strafbeschikkingen. Vooral als je twijfelt of alles wel klopt.

Wanneer is juridische hulp handig:

• Bij verzet tegen de strafbeschikking
• Als executiemaatregelen dreigen
• Bij onduidelijkheid over je rechten

Advocaten controleren of de procedure goed is gegaan. Ze kunnen ook onderhandelen met het CJIB over een regeling.

Sinds april 2021 heb je recht op gratis juridisch advies voordat je bij de Officier van Justitie wordt verhoord. Dat geldt voor iedereen.

De kosten van een advocaat wegen mensen vaak af tegen het risico op zware maatregelen. Soms kan het je uiteindelijk geld besparen.

Gevolgen voor uw toekomst

Een onbetaalde strafbeschikking komt op je strafblad te staan. Dat kan jaren later nog voor gedoe zorgen, bijvoorbeeld bij solliciteren of vergunningen aanvragen.

Langetermijngevolgen:

• Aantekening op het strafblad
• Problemen met VOG-aanvragen
• Lastig bij kredietaanvragen
• Bepaalde beroepen worden lastig

Een strafblad verkleint je kans op een Verklaring Omtrent Gedrag. Werkgevers in de zorg, het onderwijs of de financiële sector vragen daar vaak om.

Ook banken en andere instellingen kijken naar je strafblad bij kredietaanvragen. Vooral bij grote bedragen of zakelijke leningen.

Sommige beroepen zijn niet meer toegankelijk met een strafblad. Denk aan functies in het onderwijs, de zorg of bij financiële instellingen.

Wat kun je doen:

• Betaal op tijd of teken verzet aan
• Neem contact op bij problemen
• Vraag juridisch advies als je twijfelt

Frequently Asked Questions

Het niet betalen van een strafbeschikking kan flink wat juridische gevolgen hebben. Denk aan dwangmaatregelen en rechtszaken. De autoriteiten hebben hun eigen manier om onbetaalde strafbeschikkingen te innen.

Wat zijn de gevolgen van het niet betalen van een strafbeschikking?

Betaal je niet, dan komen er extra kosten en invorderingskosten bij. De boete wordt dus hoger.

Het CJIB start een invorderingsprocedure. Ze kunnen zelfs beslag leggen op je spullen of bankrekening.

In het uiterste geval kan gijzeling volgen. De officier van justitie moet daarvoor wel eerst toestemming vragen aan de rechter.

Welke stappen worden er genomen door de autoriteiten als een strafbeschikking onbetaald blijft?

Je krijgt eerst aanmaningen. Die bedragen zijn hoger door de extra kosten.

Het CJIB kan je spullen in beslag nemen. Denk aan bankrekeningen, voertuigen of andere waardevolle spullen.

Als laatste redmiddel kan de rechter toestemming geven voor gijzeling.

Kan een strafbeschikking leiden tot een gerechtelijke procedure bij niet-betaling?

Ja, dat kan zeker. De zaak komt dan bij de rechter terecht.

Als je een taakstraf niet uitvoert, krijg je een dagvaarding. Je moet dan naar de politierechter.

De rechter kijkt alles opnieuw na. Er kunnen andere straffen volgen.

Hoe beïnvloedt het niet betalen van een strafbeschikking uw strafblad?

Een onbetaalde strafbeschikking blijft gewoon op je strafblad staan. Of je nu betaalt of niet, dat maakt voor de registratie eigenlijk niks uit.

De strafbeschikking komt op je strafblad zodra ‘ie definitief is. Dat is meestal zes weken nadat je ‘m hebt ontvangen, tenzij je bezwaar maakt.

Als je niet betaalt, verandert dat niks aan die registratie. Maar je loopt wel het risico op extra straffen via de rechter.

Wat is de termijn waarna de overheid overgaat tot verdere actie bij uitblijvende betaling van een strafbeschikking?

De overheid stuurt meestal al binnen een paar weken na de vervaldatum een aanmaning. En als je niet reageert, sturen ze die aanmaningen gewoon nog een paar keer.

Na meerdere aanmaningen gaat het invorderingsproces van start. Soms duurt dat maanden na de eerste vervaldatum.

Gijzeling komt pas aan bod als echt alles geprobeerd is. Dat hele traject kan trouwens makkelijk maanden of zelfs jaren duren.

Op welke manieren kan men bezwaar maken tegen een strafbeschikking als de betaling niet mogelijk is?

Je kunt binnen zes weken verzet aantekenen bij het Openbaar Ministerie. Zorg ervoor dat je dit onderbouwt met bewijsmateriaal.

Ben je 16 jaar of jonger? Dan mag je een betalingsregeling aanvragen. Dit geldt alleen voor boetes vanaf €37,50.

Betaal je de boete meteen, dan kun je meestal geen bezwaar meer maken. Dus, eerst bezwaar maken en daarna pas betalen—dat is wel zo verstandig.