Bedrijfsgeheimen: wanneer ze beschermd zijn en wat u kunt vorderen

Gepubliceerd op 18 december 2020 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026

Uw bedrijfsinformatie is beschermd als bedrijfsgeheim als zij geheim is, handelswaarde heeft en u redelijke maatregelen heeft genomen om haar geheim te houden (artikel 1 Wet bescherming bedrijfsgeheimen, Wbb). De belangrijkste uitzondering: onthult een klokkenluider het geheim om een misstand aan het licht te brengen, dan wijst de rechter uw vordering af (artikel 4 Wbb).

De Wbb geldt sinds 2018 en voert een Europese richtlijn uit. Zij geeft u als ondernemer een eigen wettelijk recht om op te treden tegen wie uw bedrijfsgeheim onrechtmatig verkrijgt, gebruikt of openbaar maakt. Daarvoor moest u terugvallen op geheimhoudings- en concurrentiebedingen, onrechtmatige daad of strafrecht. Hieronder leest u wanneer informatie een bedrijfsgeheim is, wanneer sprake is van inbreuk, wat u kunt vorderen en waar de grenzen liggen.

Aan welke drie eisen moet een bedrijfsgeheim voldoen?

Artikel 1 Wbb stelt drie eisen. Alle drie moeten vervuld zijn; ontbreekt er één, dan is de informatie niet beschermd door de Wbb.

Voldoet uw informatie aan alle drie de eisen, dan is zij automatisch beschermd. Een aanvraag of registratie, zoals bij een octrooi, is niet nodig. De definitie is ruim: productieprocessen, formules en recepten, maar ook concepten, onderzoeksgegevens en klantenbestanden kunnen eronder vallen.

Waarom de eerste eis in de praktijk vaak struikelt

Een rechter neemt niet vanzelf aan dat informatie geheim is. De voorzieningenrechter van de Rechtbank Noord-Holland oordeelde op 12 december 2022 over Excel-lijsten met bedrijven en contactpersonen die een vertrekkende salesmedewerker naar zijn nieuwe werkgever had gestuurd. De eisende partij had niet concreet aangegeven welke gegevens geheim waren. De gedaagde stelde gemotiveerd dat de gegevens uit openbare bronnen als LinkedIn kwamen. Dat de gegevens ook in het CRM-systeem stonden, bewees volgens de rechter niet dat ze geheim waren. Het samenstellen van openbare informatie maakte haar evenmin geheim. De vorderingen werden afgewezen.

De les: bereid uw stellingen per gegeven voor. Een algemeen beroep op “ons klantenbestand” is in kort geding vaak te weinig.

Wie mag zich op het bedrijfsgeheim beroepen?

Alleen de houder, dat wil zeggen degene die rechtmatig zeggenschap over het geheim heeft (artikel 1 Wbb). In concernverhoudingen is dat niet vanzelf de moedermaatschappij. Het Gerechtshof Den Haag oordeelde op 8 april 2025 dat een houdstermaatschappij geen houder was van de bedrijfsgeheimen van haar dochter. De geheimen gingen over de bedrijfsvoering van de dochter, en de holding had niet toegelicht hoe zij daarover beschikte. Haar Wbb-vorderingen strandden daarom. Laat in een concern dus de vennootschap procederen die het geheim zelf gebruikt.

Wanneer is sprake van inbreuk?

Artikel 2 Wbb noemt het zonder toestemming verkrijgen, gebruiken of openbaar maken van uw bedrijfsgeheim onrechtmatig. Hetzelfde geldt voor het produceren, aanbieden of in de handel brengen van goederen die op dat geheim zijn gebaseerd. Ook schending van een geheimhoudingsovereenkomst of een andere contractuele gebruiksbeperking geldt als onrechtmatig gebruik.

Artikel 3 Wbb noemt uitzonderingen. Geen onrechtmatig verkrijgen is er bij een onafhankelijke ontdekking, en bij reverse engineering: het observeren, onderzoeken, demonteren of testen van een product dat publiek beschikbaar is of dat de ander rechtmatig heeft verkregen.

Een voorbeeld ter illustratie. Een productiebedrijf ontdekt dat een vertrokken werknemer een receptuur heeft meegenomen naar een nieuwe werkgever. Was de receptuur niet openbaar, had zij handelswaarde en was zij beveiligd met toegangsbeperkingen en een geheimhoudingsbeding, dan is zij een bedrijfsgeheim in de zin van artikel 1 Wbb. Gebruik door de nieuwe werkgever kan dan onrechtmatig zijn op grond van artikel 2 Wbb.

Welke stappen zet u bij een vermoeden van inbreuk?

Een inbreukzaak wordt gewonnen of verloren op het bewijs. Werk daarom in deze volgorde:

• Leg vast waarop uw vermoeden steunt: toegangslogs, e-mailverkeer, downloadgeschiedenis en verklaringen van collega’s.
• Stel per gegeven vast waarom het geheim is, welke handelswaarde het heeft en welke maatregelen u had genomen (de drie eisen van artikel 1 Wbb).
• Overweeg bewijsbeslag of een inzagevordering (artikel 843a Rv) als het bewijs bij de wederpartij ligt.
• Stuur een schriftelijke sommatie: staak het gebruik en geef de informatie en kopieën terug of vernietig ze.
• Blijft nakoming uit of is er spoed, vraag dan de voorzieningenrechter om voorlopige maatregelen (artikel 5 Wbb). Voor schadevergoeding of definitieve maatregelen is een bodemprocedure nodig.

Wat kunt u vorderen bij inbreuk op een bedrijfsgeheim?

De Wbb geeft de houder een uitgebreid pakket maatregelen. Het verschilt per procedure.

Artikel 7 Wbb is de tegenhanger. De rechter toetst de maatregelen aan evenredigheid, bepaalt de duur van een verbod en kan een maatregel vervangen door een geldelijke vergoeding. Die vergoeding is ten hoogste het bedrag dat bij een licentie verschuldigd zou zijn geweest.

Schadevergoeding wel, winstafdracht niet

Artikel 8 Wbb geeft recht op schadevergoeding. De rechter mag de schade in passende gevallen forfaitair vaststellen. Anders dan bij een merk of octrooi kent de Wbb geen zelfstandige vordering tot afdracht van de winst die de inbreukmaker heeft genoten. Wilt u die toch, dan moet u haar baseren op het algemene vermogensrecht, met de bewijslast die daarbij hoort.

Publicatie op grond van artikel 9 Wbb is in reputatiegevoelige zaken soms waardevoller dan het schadebedrag zelf.

Krijgt u uw advocaatkosten volledig vergoed?

Niet automatisch. Artikel 1019ie van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering bepaalt dat de rechter de verliezende partij kan veroordelen in de redelijke en evenredige proceskosten, tenzij de billijkheid zich daartegen verzet. Het is een bevoegdheid, geen plicht.

Hoe dat uitpakt, laat het arrest van de Hoge Raad van 1 mei 2020 zien. Daar vroeg de winnende partij een vergoeding van ruim € 19.980 op grond van artikel 1019ie Rv. De Hoge Raad liet in het midden of de bepaling op die cassatieprocedure van toepassing was en zag geen aanleiding voor zo’n veroordeling. Het bleef bij de gewone kostenveroordeling: € 2.200 salaris en € 882,34 verschotten. Reken bij het inschatten van een procedure dus niet op volledige vergoeding.

Wanneer verjaart een vordering wegens inbreuk?

Een vordering tot schadevergoeding verjaart vijf jaar nadat u bekend bent geworden met de schade en de aansprakelijke partij. In ieder geval verjaart zij twintig jaar na de gebeurtenis die de schade veroorzaakte (artikel 3:310 van het Burgerlijk Wetboek, Boek 3).

Hoe verhoudt de Wbb zich tot geheimhoudings- en concurrentiebedingen?

De wet en uw contract werken naast elkaar. De Wbb beschermt het geheim zelf; een beding kan verder reiken.

Wat voegt een geheimhoudingsbeding toe?

Artikel 2 Wbb merkt gebruik in strijd met een geheimhoudingsovereenkomst uitdrukkelijk aan als onrechtmatig. Een beding is daarnaast om twee redenen nuttig. Het kan ook informatie bestrijken die niet aan alle drie de wettelijke eisen voldoet. En het bestaan ervan helpt te bewijzen dat u “redelijke maatregelen” heeft genomen, de derde eis van artikel 1 Wbb.

Raakt de Wbb het concurrentiebeding?

Nee. Het concurrentiebeding staat in artikel 7:653 van het Burgerlijk Wetboek, Boek 7 en blijft daar geregeld. De Wbb geeft geen grondslag om een ex-werknemer te verbieden zijn algemene kennis en ervaring elders te gebruiken. Wilt u dat beperken, dan heeft u een schriftelijk concurrentiebeding nodig, met de eisen die artikel 7:653 BW stelt.

Stand 29 oktober 2026: het kabinet werkt aan een modernisering van het concurrentiebeding, met onder meer een maximale duur van een jaar. Dat voorstel is nog geen geldend recht; voor nu geldt artikel 7:653 BW zoals het luidt.

Wat geldt als een klokkenluider uw bedrijfsgeheim onthult?

Dan gaat de bescherming van de klokkenluider voor. Artikel 4 Wbb verplicht de rechter uw vordering af te wijzen als het geheim is onthuld met een beroep op de vrijheid van meningsuiting en informatie, om wangedrag, fouten of illegale activiteiten ter bescherming van het algemeen belang te onthullen, of door werknemers aan hun vertegenwoordigers.

De Wet bescherming klokkenluiders versterkt dat. Artikel 17f ontheft de melder van aansprakelijkheid voor schending van een geheimhoudingsplicht als hij redelijke gronden had om de melding noodzakelijk te achten. Artikel 17h maakt een beding nietig voor zover het het melden van een vermoeden van een misstand beperkt. Een geheimhoudingsbeding of een beroep op de Wbb houdt een rechtmatige melding dus niet tegen.

Veelgestelde vragen

Hoe wij u bijstaan bij een inbreuk op uw bedrijfsgeheim

• Wij toetsen of uw informatie aan de drie eisen van artikel 1 Wbb voldoet en welke maatregelen nog ontbreken.
• Wij stellen geheimhoudings- en concurrentiebedingen op of controleren ze.
• Wij verzamelen en ordenen het bewijs en vragen zo nodig bewijsbeslag aan.
• Wij sommeren de inbreukmaker en vorderen in kort geding of bodemprocedure de maatregelen van de artikelen 5, 6 en 8 Wbb.

Bedrijfsgeheimen in vijf punten

• Informatie is beschermd als zij geheim is, handelswaarde heeft en u redelijke maatregelen nam (artikel 1 Wbb).
• Een rechter wil per gegeven horen waarom het geheim is; een samengesteld bestand van openbare gegevens is dat niet (Rb. Noord-Holland 12 december 2022).
• Alleen de houder kan vorderen; in een concern is dat niet vanzelf de holding (Hof Den Haag 8 april 2025).
• U kunt verbod, correctieve maatregelen en schadevergoeding vorderen, maar geen winstafdracht; volledige proceskosten zijn geen automatisme.
• Een rechtmatige melding door een klokkenluider gaat voor uw bedrijfsgeheim (artikel 4 Wbb).

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina ondernemingsrecht advocaat.