De Autoriteit Consument en Markt is de onafhankelijke toezichthouder op de energiemarkt. Zij reguleert de tarieven van de netbeheerders, stelt de technische en tariefcodes vast, houdt toezicht op leveranciers en beslecht geschillen tussen aangeslotenen en netbeheerders.
Inhoudsopgave
Wettelijke basis
De bevoegdheden staan in de Energiewet, die sinds 1 januari 2026 de Elektriciteitswet 1998 en de Gaswet vervangt, en in de Instellingswet Autoriteit Consument en Markt. Het Europese kader volgt uit Richtlijn (EU) 2019/944 en Verordening (EU) 2019/943, die eisen dat de nationale regulator onafhankelijk is en over eigen bevoegdheden beschikt. De regulator stelt methodebesluiten vast waarmee de toegestane inkomsten van de netbeheerders voor een reguleringsperiode worden bepaald; daartegen staat rechtstreeks beroep open bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven. Voor de codes geldt dezelfde rechtsgang. Daarnaast heeft de toezichthouder handhavingsbevoegdheden, waaronder de last onder dwangsom en de bestuurlijke boete.
Hoe het in de praktijk werkt
Voor bedrijven zijn drie sporen van belang. Het eerste is deelname aan de codewijzigingsprocedure, waarin belanghebbenden zienswijzen kunnen indienen voordat een besluit wordt genomen. Het tweede is de geschilprocedure, bijvoorbeeld over een geweigerd transportverzoek of over de toepassing van een tarief. Het derde is beroep bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven, dat in energiezaken in eerste en enige aanleg oordeelt.
Waar het misgaat
Ondernemingen laten de zienswijzefase voorbijgaan en proberen pas in beroep hun bezwaren te maken, terwijl de rechter dan alleen het besluit toetst. Een tweede fout is het aanmerken van een civiel geschil met een netbeheerder als reguleringsgeschil, of omgekeerd; de bevoegdheidsvraag is niet altijd eenvoudig. Ten derde worden termijnen gemist doordat besluiten in de Staatscourant worden bekendgemaakt en niet individueel worden toegezonden.
Verwante begrippen
Het toezicht raakt aan de netbeheerder, aan congestiemanagement en aan de leveringsvergunning.
Wilt u opkomen tegen een besluit of een geschil aanhangig maken? Onze energierecht advocaten voeren de procedure.
