Een agentuurovereenkomst is de overeenkomst waarbij een handelsagent zich tegen provisie verbindt te bemiddelen bij de totstandkoming van overeenkomsten voor een principaal, en die eventueel op diens naam te sluiten. De agent is zelfstandig, maar geniet wettelijke bescherming.
Inhoudsopgave
Wettelijke basis
De regeling staat in de artikelen 7:428 tot en met 7:445 BW en gaat terug op Richtlijn 86/653/EEG. Artikel 7:428 geeft de definitie en artikel 7:431 de aanspraak op provisie, ook voor orders die na het einde van de overeenkomst binnenkomen als de agent die heeft voorbereid. Artikel 7:433 verplicht de principaal tot een schriftelijke opgave van de verschuldigde provisie en geeft de agent het recht inzage te verlangen in de bewijsstukken waarop die opgave berust.
Artikel 7:437 regelt de opzegtermijn. Is daarover niets overeengekomen, dan bedraagt die vier maanden, vermeerderd met een maand na drie jaren looptijd en met twee maanden na zes jaren. Partijen kunnen kortere termijnen afspreken, maar niet korter dan een maand in het eerste jaar, twee maanden in het tweede jaar en drie maanden in de jaren daarna; spreken zij langere termijnen af, dan mag de termijn voor de principaal niet korter zijn dan die voor de handelsagent. Opzegging behoort tegen het einde van een kalendermaand plaats te vinden. Wie de overeenkomst beëindigt zonder de termijn in acht te nemen, is op grond van artikel 7:439 BW schadeplichtig, tenzij hij opzegt om een dringende, onverwijld meegedeelde reden.
Artikel 7:442 geeft de klantenvergoeding: bij het einde heeft de agent recht op een vergoeding voor zover hij nieuwe klanten heeft aangebracht of de omzet aanzienlijk heeft vergroot en de principaal daarvan nog voordeel heeft, met een maximum van één jaarbeloning. Artikel 7:443 beperkt het concurrentiebeding tot twee jaar en tot het toegewezen gebied en de toevertrouwde klanten.
Hoe het in de praktijk werkt
Het onderscheid met een distributeur is wezenlijk: een distributeur koopt en verkoopt voor eigen rekening en heeft geen wettelijke klantenvergoeding, een agent wel. Contracten die de naam distributie dragen maar feitelijk agentuur zijn, worden door de rechter naar hun inhoud beoordeeld. Voor de principaal loont het bij het einde de klantenvergoeding vooraf te berekenen; die is bij een goed presterende agent een substantieel bedrag.
Waar het misgaat
Principalen zeggen op met een te korte termijn en zijn schadeplichtig. Een tweede fout is het uitsluiten van de klantenvergoeding, wat niet kan: de bepaling is dwingend ten gunste van de agent. Ten derde wordt de provisie over naloop niet betaald, terwijl de wet daar recht op geeft.
Verwante begrippen
De agentuurovereenkomst staat naast de franchiseovereenkomst, raakt aan het concurrentiebeding en aan schadevergoeding bij onregelmatige opzegging.
Loopt uw agentuur af of wordt zij opgezegd? Onze ondernemingsrecht advocaten berekenen de aanspraken.
Verder lezen
Uitgebreider over dit onderwerp: Agentuurovereenkomst: rechten en plichten van agent en principaal, Distributiecontract of agentuurovereenkomst: wat past bij uw bedrijf?, Hoe beëindigt u een agentuurovereenkomst zonder schadevergoeding? Alles over Nederlands recht en praktische stappen.
Wilt u dieper op dit onderwerp ingaan? Lees ons uitgebreide artikel Agentuurovereenkomst: 10 krachtige tips voor afspraken tussen agent en principaal.
