Verbeurdverklaring is een bijkomende straf waarbij de rechter bepaalt dat voorwerpen van de veroordeelde eigendom worden van de staat. Het kan gaan om voorwerpen die met het strafbare feit zijn verkregen of waarmee het is gepleegd. Verbeurdverklaring is mogelijk bij een veroordeling voor elk strafbaar feit (artikel 33 Sr).
Inhoudsopgave
Welke voorwerpen kunnen verbeurd worden verklaard?
Artikel 33a Sr noemt de voorwerpen die in aanmerking komen. Het gaat onder meer om:
- voorwerpen die geheel of grotendeels met het strafbare feit of de opbrengst ervan zijn verkregen;
- voorwerpen waarmee het feit is begaan of voorbereid, zoals een auto of telefoon;
- voorwerpen waarmee het onderzoek naar het feit is belemmerd;
- voorwerpen die zijn gemaakt of bestemd om het feit te plegen.
Onder voorwerpen vallen alle zaken en vermogensrechten, dus ook geld op een rekening.
Kan een voorwerp van een ander verbeurd worden verklaard?
In principe moet het voorwerp van de veroordeelde zijn of door hem worden gebruikt. Een voorwerp van een derde kan alleen verbeurd worden verklaard als die wist of redelijkerwijs kon vermoeden dat het met het feit te maken had (artikel 33a lid 2 Sr). Dat geldt ook als de eigenaar onbekend is.
Is het voorwerp niet in beslag genomen, dan schat de rechter de waarde ervan in geld. De veroordeelde moet het voorwerp dan afgeven of de geschatte waarde betalen (artikel 34 Sr).
Wat is het verschil met onttrekking aan het verkeer en ontneming?
Deze drie begrippen worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze verschillen.
Verbeurdverklaring is een straf en vereist een veroordeling. De rechter houdt daarbij rekening met de draagkracht van de veroordeelde.
Onttrekking aan het verkeer is een maatregel voor voorwerpen waarvan het ongecontroleerde bezit in strijd is met de wet of het algemeen belang, zoals drugs of verboden wapens (artikelen 36b-36d Sr). Het voorwerp wordt vernietigd of buiten gebruik gesteld. Dit kan ook zonder veroordeling, bijvoorbeeld via een afzonderlijke beschikking op vordering van het OM.
Ontneming is een maatregel waarbij de veroordeelde een geldbedrag moet betalen ter hoogte van het wederrechtelijk verkregen voordeel (artikel 36e Sr). Het gaat om de winst uit misdrijven, niet om een concreet voorwerp. Ontneming heeft meestal een eigen procedure.
Hoe verhoudt verbeurdverklaring zich tot inbeslagneming?
Inbeslagneming komt eerder in het strafproces. Tijdens het onderzoek kan de politie voorwerpen in beslag nemen, onder meer om ze later verbeurd te laten verklaren (artikel 94 Sv). Pas in het vonnis beslist de rechter wat er definitief met het voorwerp gebeurt: verbeurdverklaring, onttrekking of teruggave.
Veelgestelde vragen
Kan ik bezwaar maken tegen het beslag op mijn spullen?
Ja. Wie belang heeft bij een in beslag genomen voorwerp, kan een klaagschrift indienen bij de rechtbank (artikel 552a Sv). De rechter beoordeelt dan of het beslag mag blijven.
Krijg ik een verbeurd verklaard voorwerp ooit terug?
Nee. Na een onherroepelijke verbeurdverklaring is het voorwerp eigendom van de staat. U kunt de beslissing wel aanvechten in hoger beroep.
Verwante begrippen
Meer over onze aanpak leest u op de pagina van onze strafrechtadvocaat. Wilt u weten wat dit voor uw situatie betekent? Plan een gratis kennismakingsgesprek.