Afpersing is iemand met geweld of bedreiging met geweld dwingen om geld, goederen of gegevens af te geven, of een schuld aan te gaan, om er zelf beter van te worden (artikel 317 Sr). Bij afdreiging, ook wel chantage genoemd, gebeurt dit door te dreigen met smaad of het openbaren van een geheim (artikel 318 Sr).
Inhoudsopgave
Wat is het verschil tussen afpersing en afdreiging?
Het verschil zit in het middel waarmee iemand wordt gedwongen. Bij afpersing is dat geweld of de dreiging met geweld. Ook dreigen dat computergegevens onbruikbaar worden gemaakt of worden gewist valt onder afpersing (artikel 317 lid 2 Sr), zoals bij ransomware.
Bij afdreiging is er geen geweld. De dader dreigt iets schadelijks bekend te maken over het slachtoffer, bijvoorbeeld een geheim of beschuldigingen. In beide gevallen moet de dader het oogmerk hebben om zichzelf of een ander wederrechtelijk te bevoordelen.
Welke straf staat op afpersing en afdreiging?
Op afpersing staat maximaal 9 jaar gevangenisstraf of een geldboete van de vijfde categorie, in 2026 maximaal 110.000 euro. Bij verzwarende omstandigheden kan de straf hoger zijn. Gebeurt het met twee of meer personen, of leidt het tot zwaar lichamelijk letsel, dan is het maximum 12 jaar. Overlijdt het slachtoffer, dan is het maximum 15 jaar (artikel 317 lid 3 jo. 312 Sr).
Op afdreiging staat maximaal 4 jaar gevangenisstraf of een geldboete van de vijfde categorie. De werkelijke straf hangt af van de omstandigheden van de zaak.
Is afdreiging een klachtdelict?
Ja. Afdreiging wordt alleen vervolgd als het slachtoffer een klacht indient (artikel 318 lid 3 Sr). Dat is een aangifte met het uitdrukkelijke verzoek om de dader te vervolgen.
De klacht moet binnen 3 maanden worden ingediend nadat het slachtoffer van het feit hoorde (artikel 66 Sr). Komt de klacht te laat, dan kan het OM niet-ontvankelijk worden verklaard. Afpersing is geen klachtdelict; daar kan het OM altijd vervolgen.
Hoe past sextortion in dit kader?
Bij sextortion dreigt iemand seksuele beelden te verspreiden, tenzij het slachtoffer betaalt of meer beelden stuurt. Afhankelijk van de feiten kan dat afdreiging of afpersing zijn. Het daadwerkelijk verspreiden van zulke beelden is apart strafbaar (artikel 139h Sr).
Wie wordt gechanteerd, kan aangifte doen bij de politie. Bewaar berichten en betaal niet zonder overleg; dat stopt de dreiging meestal niet.
Veelgestelde vragen
Is dreigen met een rechtszaak afpersing?
Meestal niet. Wie een bestaande vordering wil innen en met juridische stappen dreigt, wil zich niet wederrechtelijk bevoordelen. Dat ligt anders als iemand een bedrag eist waarop hij geen recht heeft.
Wat als ik word verdacht van afpersing?
Dan hebt u als verdachte het recht om te zwijgen en recht op een advocaat bij het verhoor. Bij afdreiging is het van belang of er tijdig een geldige klacht is ingediend.
Verwante begrippen
Meer over onze aanpak leest u op de pagina van onze strafrechtadvocaat. Wilt u weten wat dit voor uw situatie betekent? Plan een gratis kennismakingsgesprek.