Waterstofregulering is het geheel van regels over het transport, de opslag en de handel in waterstof. Waar waterstof lange tijd puur contractueel werd geregeld, ontstaat nu een gereguleerde markt met aangewezen netbeheerders, ontvlechtingseisen en toezicht.
Inhoudsopgave
Wettelijke basis
Het kader komt uit het Europese waterstof- en gasdecarbonisatiepakket: Richtlijn (EU) 2024/1788 en Verordening (EU) 2024/1789. De omzettingstermijn voor de richtlijn liep tot 5 augustus 2026; Nederland zet het pakket om met de Implementatiewet decarbonisatiepakket, die de Energiewet aanvult. De minister kan transmissie- en distributiesysteembeheerders voor waterstof aanwijzen, evenals beheerders van terminals en opslagsystemen. Het groepsverbod geldt ook voor waterstofnetbeheerders: zij mogen geen deel uitmaken van een groep die waterstof produceert, levert of verhandelt, en moeten juridisch onafhankelijk zijn van de beheerders van het gas- en elektriciteitsnet. Voor de toegang tot het net geldt tot uiterlijk 31 december 2032 onderhandelde derdentoegang; vanaf 1 januari 2033 komt daar gereguleerde toegang voor in de plaats, met tarieven en methoden die de Autoriteit Consument en Markt goedkeurt.
Hoe het in de praktijk werkt
Voor afnemers en producenten betekent de overgangsfase dat de voorwaarden voor aansluiting en transport voorlopig nog worden onderhandeld. Dat maakt de contractuele positie belangrijk: looptijd, capaciteit, tarieven en de gevolgen van latere regulering horen expliciet te worden geregeld. Daarnaast speelt certificering een rol, omdat de kwalificatie als hernieuwbare of koolstofarme waterstof bepalend is voor subsidies en voor het voldoen aan verplichtingen.
Waar het misgaat
Contracten die zijn geschreven voor de ongereguleerde fase bevatten geen herzieningsclausule voor het moment waarop gereguleerde toegang ingaat. Een tweede risico is een projectstructuur waarin dezelfde groep zowel het net als de productie in handen heeft, wat op het groepsverbod stuit. Ten derde wordt certificering te laat geregeld, terwijl afnemers daar contractueel op sturen.
Verwante begrippen
Waterstof raakt aan de Energiewet, aan de garantie van oorsprong en aan het toezicht van de Autoriteit Consument en Markt.
Werkt u aan een waterstofproject? Onze energierecht advocaten toetsen structuur en contracten aan het nieuwe kader.
