Due diligence onderzoek: onderdelen, verloop en gevolgen

Vergadertafel met geordende stapels documenten en laptops tijdens een onderzoek

Gepubliceerd op 1 juni 2025 · Laatst bijgewerkt op 28 september 2026

Een due diligence onderzoek is het onderzoek waarmee een koper een onderneming doorlicht voordat hij zich vastlegt: juridisch, financieel, fiscaal, personeel en waar nodig technisch. De uitkomsten bepalen of hij koopt, voor welke prijs en met welke garanties; wat de koper bij redelijk onderzoek had kunnen ontdekken, kan later voor zijn rekening komen, tenzij de verkoper het had moeten melden.

Hieronder leest u uit welke onderdelen het onderzoek bestaat, welke juridische risico’s niet uit de cijfers blijken, hoe het traject verloopt en hoe de bevindingen hun weg vinden naar de koopovereenkomst.

Inhoudsopgave

Wat is een due diligence onderzoek en wanneer doet u het?

Het is een gestructureerd onderzoek naar een onderneming die u wilt kopen of waarin u wilt investeren. U doet het vóórdat u de koopovereenkomst tekent, meestal na een intentieverklaring.

Due diligence

In het Nederlands heet het ook wel boekenonderzoek. Het onderzoek geeft de koper het beeld dat hij nodig heeft om te beslissen of hij koopt, tegen welke prijs en met welke garanties en vrijwaringen. Voor de verkoper is het net zo bepalend. Wat hij meldt of juist verzwijgt, werkt door in zijn aansprakelijkheid na de overdracht. Het onderzoek speelt bij een bedrijfsovername, bij investeringen en bij fusies, en het is een vast onderdeel van elke bedrijfsoverdracht.

Waarom is dat nodig? Een onderneming kan er van buiten gezond uitzien, terwijl er onder de oppervlakte problemen zitten. Denk aan schulden die niet in de jaarrekening staan, een lopend geschil met een grote klant of vervuilde grond onder de bedrijfshal. Een voorbeeld: een koper neemt een productiebedrijf over dat winstgevend lijkt, maar de machines blijken jaren achterstallig onderhoud te hebben. De reparatiekosten en het productieverlies drukken dan direct op het rendement. Een goed onderzoek brengt zulke risico’s aan het licht voordat de koopprijs vaststaat.

Hoe verhouden de onderzoeksplicht van de koper en de mededelingsplicht van de verkoper zich?

De koper moet redelijk onderzoek doen en de verkoper moet melden wat hij weet en wat voor de koper duidelijk van belang is. Een verkoper die wezenlijke informatie verzwijgt, kan zich meestal niet verschuilen achter het argument dat de koper het zelf had moeten vinden.

Die twee plichten lopen door elkaar heen. Ze wegen mee als de koper zich later op dwaling beroept volgens artikel 6:228 BW, of stelt dat wat hij kreeg niet aan de overeenkomst beantwoordt. In de rechtspraak gaat een mededelingsplicht van de verkoper in de regel voor, al wordt van een professionele koper die zich door adviseurs laat bijstaan meer eigen onderzoek verwacht. Omgekeerd kan een koper die een duidelijk signaal heeft laten liggen, zich daar later moeilijk op beroepen.

Daarom is de vastlegging van het onderzoek zo belangrijk. Leg vast welke informatie is verstrekt, wanneer, en welke vragen onbeantwoord zijn gebleven. Een digitale dataroom met een index en een logbestand voorkomt dat die discussie jaren later alsnog moet worden gevoerd. Wat de koper wist of behoorde te weten, bepaalt namelijk in hoeverre hij zich nog op een garantie kan beroepen. Veel koopovereenkomsten regelen dat uitdrukkelijk, bijvoorbeeld door te bepalen dat alles wat in de dataroom stond als bekend geldt.

Uit welke onderdelen bestaat een due diligence onderzoek?

Een traject bestaat meestal uit meerdere deelonderzoeken, elk door een eigen adviseur. Welke onderdelen u laat uitvoeren, hangt af van de onderneming en de omvang van de transactie.

Juridische due diligence

Het juridische onderzoek kijkt naar de structuur van de vennootschap, de statuten en een eventuele aandeelhoudersovereenkomst, de belangrijke contracten met hun opzeg- en change-of-controlbepalingen, vergunningen, verzekeringen, lopende en dreigende procedures en het intellectueel eigendom. De bevindingen werken hier rechtstreeks door in de koopovereenkomst.

Financiële due diligence

Dit is het klassieke boekenonderzoek: de jaarrekeningen, de kwaliteit van de omzet en de marge, het werkkapitaal, de schuldpositie en de vraag of de cijfers een normaal beeld geven. Dit onderdeel voert de accountant uit.

Fiscale due diligence

Hier gaat het om de aangiften en aanslagen vennootschapsbelasting, loonheffingen en btw, een eventuele fiscale eenheid, lopende discussies met de Belastingdienst, verrekenbare verliezen en fiscale risico’s in de structuur. Bij een aandelentransactie neemt de koper die risico’s mee; bij een activa-passivatransactie doorgaans niet. Dit onderdeel laat u uitvoeren door een fiscalist. Law & More doet zelf geen fiscale structurering, maar verwerkt de bevindingen van de fiscalist wel in de garanties en vrijwaringen.

Personeel

Het onderzoek naar het personeel gaat over de arbeidsovereenkomsten en arbeidsvoorwaarden, de cao, pensioenregelingen, verlofsaldi, ziekteverzuim en lopende re-integratietrajecten, concurrentie- en relatiebedingen, en de vraag of er een ondernemingsraad is die om advies moet worden gevraagd. Is een activa-passivatransactie een overgang van onderneming, dan gaan de werknemers van rechtswege mee. Wat dat betekent, leest u in ons artikel over overgang van onderneming.

Commercieel en operationeel

Dit onderdeel kijkt naar de marktpositie, de afhankelijkheid van enkele grote klanten of leveranciers, de operationele processen en de IT-systemen. Ook de vraag of de onderneming zonder de huidige eigenaar kan blijven draaien, komt hier aan de orde.

Technisch en milieu

Bij productiebedrijven en transacties met vastgoed gaat het om de staat van installaties en gebouwen, bodemonderzoek en de omgevingsvergunningen. Bodemverontreiniging is een klassiek onderwerp voor een vrijwaring, omdat de kosten vaak pas jaren later opkomen. Soms is een bodemonderzoek met laboratoriumanalyse nodig om het risico te kunnen inschatten.

Wat onderzoekt de advocaat bij een juridische due diligence?

Het juridische onderzoek loopt langs een vast aantal onderwerpen. Het cliëntenonderzoek dat de advocaat zelf moet doen, gaat daaraan vooraf.

OnderdeelWaar het onderzoek zich op richt
Cliëntenonderzoek en complianceIdentificatie en verificatie, de UBO-registratie en de verplichtingen uit de Wwft; dit wordt afgerond voordat de transactiewerkzaamheden starten
VennootschapsrechtelijkStatuten, aandeelhoudersregister, besluitvorming, eerdere emissies en overdrachten; de blokkeringsregeling in de statuten en de vraag of medeaandeelhouders goedkeuring moeten geven of een aanbiedingsplicht geldt
ContractenBelangrijke klant- en leveranciersovereenkomsten, en vooral change-of-controlbepalingen: clausules die de wederpartij bij een overname het recht geven de overeenkomst te beëindigen of open te breken
ArbeidArbeidsovereenkomsten, cao, pensioenregelingen, lopende conflicten en de positie van de statutair bestuurder
VastgoedEigendom, huurcontracten, opzegtermijnen en het omgevingsplan
Intellectueel eigendomMerken, domeinnamen, software en de vraag of het intellectueel eigendom daadwerkelijk op naam van de vennootschap staat
VergunningenWelke vergunningen er zijn, en of ze overdraagbaar zijn
ProceduresLopende en dreigende geschillen, en claims die nog niet zichtbaar zijn in de cijfers
Privacy en gegevensbeschermingVerwerking van persoonsgegevens, verwerkersovereenkomsten en eerdere datalekken

Welke juridische risico’s blijken niet uit de cijfers?

Een deel van de risico’s staat nergens in de jaarrekening. Die risico’s komen pas boven als de koper er gericht naar vraagt, en juist zij bepalen vaak hoe de koopovereenkomst eruitziet.

Aansprakelijkheden die later opduiken

Denk aan fiscale verplichtingen en premies die nog niet in de administratie zijn verwerkt, aan garantie- en serviceverplichtingen uit eerdere leveringen en aan productaansprakelijkheid, die zich lang na de levering nog kan aandienen. Ook mondelinge toezeggingen aan klanten, leveranciers of oud-werknemers vormen een risico, juist omdat er geen document van bestaat. Vraag in ieder geval naar:

  • fiscale verplichtingen en premies die niet uit de administratie blijken;
  • lopende garantie- en serviceafspraken;
  • aansprakelijkheid voor eerder geleverde producten of diensten;
  • claims van voormalige werknemers of zakelijke partners;
  • toezeggingen die nooit schriftelijk zijn vastgelegd.

Lopende en dreigende procedures

Vraag niet alleen naar rechtszaken, maar ook naar arbitrages, tuchtprocedures en geschillen met de Belastingdienst of een toezichthouder. Dreigende procedures zijn lastiger te achterhalen. Een werknemer die heeft aangekondigd te gaan procederen of een klant die formeel heeft geklaagd, staat in geen enkel register. Stel die vraag daarom uitdrukkelijk en leg het antwoord schriftelijk vast.

Waarom de vraagstelling telt

Hoe concreter de koper vraagt, hoe lastiger het voor de verkoper wordt om later te stellen dat de koper er zelf naar had moeten zoeken. Een risico dat eenmaal bekend is, verdwijnt daarmee niet. Het verhuist naar een vrijwaring of een prijsaanpassing, in plaats van naar een discussie achteraf.

Contracten en naleving van regels

Beoordeel ook de kwaliteit van de belangrijkste contracten. Zwakke of eenzijdige overeenkomsten met leveranciers en klanten kunnen tot verliezen of operationele problemen leiden. Kijk daarnaast of de onderneming de regels naleeft die voor haar sector gelden, zoals vergunningvoorschriften, milieuregels en privacywetgeving. Buitenlandse investeerders zien specifieke Nederlandse vereisten soms over het hoofd. Houd ook rekening met aangekondigde wetswijzigingen die het verdienmodel kunnen raken.

Risico’s kwantificeren

Een risico benoemen is niet genoeg. De koper wil weten hoe groot de kans is dat het zich voordoet en wat de financiële gevolgen dan zijn. Pas als een risico is gekwantificeerd, kan het worden afgewogen tegen de voordelen van de transactie en vertaald in prijs, garantie of vrijwaring.

Maakt het uit of u aandelen of activa koopt?

Ja. Bij een aandelentransactie koopt u de vennootschap met al haar verleden; bij een activa-passivatransactie kiest u zelf wat u overneemt. Dat bepaalt hoe breed het onderzoek moet zijn.

Bij een aandelenoverdracht koopt de koper de aandelen in de vennootschap. Die vennootschap blijft dezelfde rechtspersoon en behoudt haar rechten, verplichtingen en historische risico’s: schulden, claims en fiscale posities blijven erin zitten. Het onderzoek moet daarom breed zijn en ver terugkijken.

Bij een activa-passivatransactie bepaalt de koper zelf welke bezittingen en schulden hij overneemt. Het onderzoek kan gerichter, maar vraagt een scherpe afbakening. Let op vier punten. Contracten gaan niet automatisch over en vragen vaak toestemming van de wederpartij. Vergunningen zijn lang niet altijd overdraagbaar. Sommige verplichtingen blijven wettelijk aan een zaak verbonden, zoals een kettingbeding of een saneringsplicht. En bij een overgang van onderneming gaan de werknemers van rechtswege mee.

Wat gebeurt er met het personeel?

Bij een aandelentransactie verandert er voor de werknemers formeel niets. Bij een activa-passivatransactie die een overgang van onderneming is, gaan de werknemers van rechtswege mee met behoud van hun arbeidsvoorwaarden.

Volgens de artikelen 7:662 en 7:663 BW gaan bij de overgang van een economische eenheid die haar identiteit behoudt, alle rechten en plichten uit de arbeidsovereenkomsten over op de koper. De koper kan de arbeidsvoorwaarden niet eenzijdig aanpassen alleen omdat de onderneming van eigenaar is gewisseld. Hij moet daarom vooraf weten wat hij overneemt.

Wat de koper in kaart brengt

  • het aantal werknemers, hun functies, dienstjaren en arbeidsvoorwaarden;
  • welke cao van toepassing is en of die de koper bindt;
  • de pensioenregeling en of een verplichte bedrijfstakregeling geldt;
  • langdurig zieke werknemers en lopende re-integratieverplichtingen;
  • concurrentie-, relatie- en geheimhoudingsbedingen, en of die na de overgang nog werken;
  • de positie van de statutair bestuurder, die naast een arbeidsrechtelijke ook een vennootschapsrechtelijke positie heeft;
  • of er een ondernemingsraad is en wanneer die om advies moet worden gevraagd.

Hoe dit in de transactie doorwerkt

Personeelsverplichtingen die al vaststaan, zoals achterstallige pensioenpremies of een lopend ontslagdossier, zijn vaak te becijferen. Zij komen dan terug in de prijs of in een vrijwaring. Het adviestraject met de ondernemingsraad volgens artikel 25 van de Wet op de ondernemingsraden is geen risico maar een voorwaarde. Plan het in, zodat het niet pas vlak voor de beoogde overdracht aan de orde komt.

Waar let u op bij software, data en privacy?

De kernvraag is of de onderneming na de overdracht nog rechtsgeldig gebruik kan maken van de systemen waar zij op draait, en of zij de privacyregels naleeft. Tekortkomingen gaan bij een aandelentransactie mee over.

Licenties en overdraagbaarheid

Ga na op wiens naam de softwarelicenties staan, of ze overdraagbaar zijn en of een wijziging van zeggenschap toestemming van de leverancier vereist. Licenties die aan de huidige eigenaar of aan een groepsmaatschappij zijn gebonden, moeten opnieuw worden onderhandeld. Hetzelfde geldt voor onderhouds- en hostingcontracten. Bij maatwerksoftware is de kernvraag of de broncode en de intellectuele-eigendomsrechten bij de vennootschap liggen of bij een externe ontwikkelaar.

Persoonsgegevens en de AVG

Controleer of de onderneming een verwerkingsregister bijhoudt, of er verwerkersovereenkomsten zijn met partijen die namens haar gegevens verwerken, en of eerdere datalekken zijn gemeld en afgehandeld. Tekortkomingen op dit punt blijven bij een aandelentransactie bij de vennootschap. Zij lenen zich slecht voor een prijsaanpassing en beter voor een vrijwaring, gecombineerd met een afspraak over herstel vóór of kort na de overdracht.

Hoe verloopt een due diligence traject?

De volgorde is bij vrijwel elke transactie dezelfde: geheimhouding, intentieverklaring, dataroom, analyse en rapport. Het loont om te weten in welke fase u zich bevindt.

Due diligence

Geheimhouding. Voordat er informatie wordt gedeeld, tekenen partijen een geheimhoudingsovereenkomst. Neem daarin een boetebeding op. Zonder boete moet u bij een schending uw schade bewijzen, en dat is in de praktijk lastig.

Intentieverklaring of term sheet. Hierin staan de hoofdlijnen, de exclusiviteit en de voorbehouden, zoals een voorbehoud voor een bevredigend onderzoek en financiering. Let op de formulering. Een te stellig geschreven intentieverklaring kan door de rechter als bindende overeenkomst worden uitgelegd. Ook in de onderhandelingsfase moeten partijen zich redelijk gedragen; wie onderhandelingen in een laat stadium afbreekt, kan onder omstandigheden schadeplichtig zijn.

Vragenlijst en dataroom. De koper stuurt een vragenlijst en de verkoper vult een digitale dataroom. Daarin wordt vastgelegd wie welke documenten wanneer heeft ingezien.

Analyse, vervolgvragen en gesprekken. De adviseurs werken de stukken door, stellen aanvullende vragen en spreken zo nodig met het management. Onbeantwoorde vragen zijn zelf een bevinding.

Het rapport. Per onderdeel volgen de bevindingen, met een inschatting van de kans dat een risico zich voordoet en van de omvang ervan. Een goed rapport eindigt met aanbevelingen: wat regelt u in het contract, en wat is een reden om opnieuw te onderhandelen of af te zien van de transactie?

Persoonsgegevens in de dataroom

Een dataroom bevat vrijwel altijd persoonsgegevens: arbeidsovereenkomsten, salarisgegevens, soms verzuimdossiers. Het delen daarvan met een koper is een verwerking volgens de AVG en vraagt een grondslag. In de praktijk worden gegevens in de eerste fase geanonimiseerd of samengevoegd. Individuele dossiers worden pas in een afgeschermde omgeving getoond als de transactie vrijwel rond is. Gezondheidsgegevens zijn bijzondere persoonsgegevens en horen in beginsel helemaal niet in de dataroom. Bij kleinere transacties wordt dit vaak over het hoofd gezien.

Vendor due diligence

Steeds vaker laat de verkoper zelf vooraf een onderzoek uitvoeren. Dat kost tijd en geld, maar het levert hem twee dingen op. Hij weet welke risico’s de koper gaat vinden en kan die oplossen of alvast toelichten. En hij houdt de regie over het tempo. Een verkoper die wordt verrast door een bevinding uit zijn eigen onderneming, onderhandelt vanaf dat moment vanuit een zwakkere positie.

Vastgoed in de transactie

Gaat er vastgoed mee, dan komen er onderzoekspunten bij: de eigendomssituatie en de inschrijvingen in het Kadaster, erfdienstbaarheden en kettingbedingen, het omgevingsplan tegenover het feitelijke gebruik, bodem- en asbestonderzoek, het energielabel en lopende huurovereenkomsten met de bijbehorende huurbescherming. Bij verhuurd vastgoed bepalen de kwaliteit van de huurders en de resterende looptijd de waarde vaak meer dan de staat van het pand.

Doorlooptijd en kosten

Een beperkt onderzoek bij een kleine onderneming kan in enkele weken worden afgerond. Bij een middelgrote transactie met meerdere adviseurs duurt het meestal langer, vaak één tot twee maanden. De duur hangt vooral af van de complexiteit van de onderneming en van het tempo waarin de verkoper de dataroom vult. De kosten hangen af van de omvang en het aantal onderdelen. Een gerichte opdracht op de punten die er in uw geval toe doen, is vrijwel altijd verstandiger dan een volledig onderzoek op alle fronten.

Welke fouten worden vaak gemaakt?

De meest gemaakte fouten zijn haast, te veel nadruk op de cijfers en het loskoppelen van het onderzoek en de contractonderhandeling. Met een duidelijke opdracht en voldoende tijd zijn ze grotendeels te voorkomen.

Plan voldoende tijd in. Onder tijdsdruk worden details gemist. Wees bewust van de neiging om bevestiging te zoeken voor een beslissing die eigenlijk al is genomen; een onafhankelijke blik helpt. Controleer informatie die te mooi lijkt om waar te zijn extra goed. Bespreek bevindingen en twijfels openlijk met alle betrokken adviseurs. En durf te stoppen: als er te veel rode vlaggen zijn, is het soms verstandiger af te zien van de transactie.

ValkuilOorzaakGevolgPreventie
HaastwerkTijdsdrukGemiste detailsVoldoende tijd inplannen
Bevestiging zoekenSelectieve aandacht voor informatieOnrealistisch beeldOnafhankelijke beoordeling
Onvolledige controleKosten- en tijdsbesparingOnvoorziene problemenGerichte, maar grondige controle van de kernpunten
Slechte communicatieAdviseurs werken langs elkaar heenMisverstandenEén coördinator en vaste overlegmomenten
Onvoldoende expertiseGebrek aan specialistische kennisVerkeerde interpretatieSpecialisten inschakelen
Alleen oog voor cijfersFocus op de jaarrekeningOnvolledig beeldJuridisch, fiscaal en operationeel onderzoek naast het financiële
Risico’s onderschattenOptimismeOnaangename verrassingenRisico’s kwantificeren
Cultuur en management vergetenFocus op harde gegevensProblemen bij de integratieGesprekken met sleutelpersonen
Onderzoek los van het contractRapport wordt niet vertaaldRisico’s blijven onbeschermdBevindingen direct verwerken in de koopovereenkomst
Geen opvolgingGeen controle na de overdrachtGemiste termijnen voor garantieclaimsTermijnen en herstelafspraken bewaken

Wat gebeurt er met de bevindingen?

De bevindingen bepalen wat er in de koopovereenkomst komt te staan. Een bevinding leidt tot een lagere prijs, een garantie, een vrijwaring of een opschortende voorwaarde.

Naar de koopprijs. Een risico dat te becijferen is, wordt van de prijs afgetrokken.

Naar een garantie. De verkoper staat in voor een bepaalde situatie. Blijkt die later anders, dan is hij schadevergoeding verschuldigd, binnen de beperkingen die de overeenkomst stelt.

Naar een vrijwaring. Bij een concreet risico dat al bekend is, zoals een lopende procedure, neemt de verkoper dat risico volledig op zich. Het verschil tussen garanties en vrijwaringen, en hoe u daarover onderhandelt, werken wij uit in ons artikel over garanties en vrijwaringen.

Naar een opschortende voorwaarde. Sommige zaken moeten geregeld zijn voordat er wordt geleverd, zoals de toestemming van een verhuurder of een bank.

Daarnaast wordt een deel van de koopprijs vaak op een derdenrekening gezet, zodat er verhaal is als een garantie wordt ingeroepen. Hoe dat werkt, leest u in ons artikel over de escrow-overeenkomst. Wie het onderzoek losziet van de contractonderhandeling, betaalt voor een rapport en koopt vervolgens toch hetzelfde risico. Daarom combineren wij het juridische onderzoek altijd met de onderhandeling over de overeenkomst.

Hoe leggen SPA en APA de uitkomsten vast?

Bij een aandelentransactie legt u de afspraken vast in een koopovereenkomst voor aandelen (SPA), bij een activatransactie in een koopovereenkomst voor activa (APA). Bij een besloten vennootschap volgt daarna de levering van de aandelen bij notariële akte.

Twee contractvormen

Een share purchase agreement, of SPA, is de koopovereenkomst bij een aandelentransactie. De koper verwerft de vennootschap met alles wat daarin zit, inclusief verplichtingen die tijdens het onderzoek niet aan het licht zijn gekomen. Garanties en vrijwaringen dragen hier het grootste deel van de bescherming.

Een asset purchase agreement, of APA, is de overeenkomst bij een activa-passivatransactie. De koper koopt aangewezen bezittingen, zoals voorraden, machines, contracten en klantrelaties. Wat niet in de overeenkomst staat, gaat niet mee. Daarom is de omschrijving van het gekochte hier het belangrijkste onderdeel. Of het geleverde beantwoordt aan wat de koper mocht verwachten, wordt beoordeeld aan de hand van artikel 7:17 BW. Via artikel 7:47 BW geldt die regel ook voor de koop van aandelen, al bepalen de garanties in de SPA in de praktijk meestal wat de koper mocht verwachten.

Vaste onderdelen van de overeenkomst

  • een nauwkeurige omschrijving van wat wordt gekocht;
  • de koopprijs, het mechanisme waarmee die wordt vastgesteld en de betalingsafspraken;
  • garanties en vrijwaringen, met de beperkingen in tijd en bedrag;
  • opschortende voorwaarden, zoals financiering, toestemming van een wederpartij of het advies van de ondernemingsraad;
  • de datum van overdracht en wat er op die dag gebeurt.

De levering zelf

Aandelen in een besloten vennootschap worden volgens artikel 2:196 BW geleverd bij een notariële akte. Ondertekening van de koopovereenkomst en levering vallen niet altijd samen. Is er een opschortende voorwaarde, dan zit daar tijd tussen. Leg voor die tussenperiode vast wat de verkoper wel en niet mag doen. Zo is de onderneming die de koper geleverd krijgt dezelfde als de onderneming die hij heeft onderzocht.

Welke termijnen spelen na de overdracht?

De belangrijkste termijnen staan in de koopovereenkomst zelf: de periode waarin u een garantieclaim kunt indienen en de manier waarop u dat moet doen. Mist u die termijn, dan vervalt uw claim vaak.

Koopovereenkomsten beperken garantieclaims meestal in tijd, bijvoorbeeld tot één of twee jaar na de overdracht, met langere termijnen voor fiscale claims. Ook bevatten ze vaak een drempel en een maximum. Zet deze termijnen direct na de overdracht in uw agenda. Ontdekt u een probleem, meld het dan schriftelijk en onderbouwd binnen de termijn, ook als de omvang van de schade nog niet vaststaat. Zonder contractuele regeling gelden de wettelijke termijnen, zoals de klachtplicht van artikel 7:23 BW en de verjaringstermijnen.

Samengevat

  • Een due diligence onderzoek brengt vóór de koop de juridische, financiële, fiscale en operationele risico’s van een onderneming in kaart.
  • De onderzoeksplicht van de koper en de mededelingsplicht van de verkoper bepalen samen wie een later ontdekt risico draagt.
  • Bij een aandelentransactie gaat de hele vennootschap met haar verleden mee; bij een activatransactie alleen wat u koopt, maar het personeel kan van rechtswege meegaan.
  • Bevindingen vertalen zich in de koopprijs, garanties, vrijwaringen of opschortende voorwaarden.
  • Bewaak na de overdracht de termijnen voor garantieclaims.

Veelgestelde vragen

Wat houdt een due diligence onderzoek precies in?

Het is het onderzoek naar de onderneming die u wilt overnemen: juridisch, financieel, fiscaal, personeel, commercieel en waar nodig technisch. Het doel is risico’s tijdig te zien en de koopprijs en voorwaarden daarop af te stemmen.

Hoe lang duurt een due diligence onderzoek?

Bij een kleine overname enkele weken, bij een middelgrote transactie vaak één tot twee maanden. De duur hangt vooral af van de complexiteit van de onderneming en van het tempo waarin de verkoper informatie aanlevert.

Wie betaalt het onderzoek?

In beginsel de koper. Bij vendor due diligence betaalt de verkoper het basisrapport. Partijen kunnen andere afspraken maken; leg die vast in de intentieverklaring.

Is een due diligence onderzoek verplicht?

Nee, de wet schrijft het niet voor. Wel kan een koper die geen redelijk onderzoek doet, zich later moeilijker op dwaling beroepen. Volgens artikel 6:228 lid 2 BW blijft een dwaling soms voor rekening van degene die zich vergiste.

Wat gebeurt er als er een ernstig risico uit het onderzoek komt?

U kunt proberen de prijs te verlagen, een garantie of vrijwaring bedingen, een opschortende voorwaarde of een regeling met een derdenrekening afspreken, of van de transactie afzien. Of dat laatste zonder gevolgen kan, hangt mede af van de voorbehouden in de intentieverklaring.

Kunt u de verkoper later nog aanspreken?

Dat hangt af van de koopovereenkomst en de omstandigheden. Informatie die u hebt ontvangen of bij redelijk onderzoek had kunnen ontdekken, kan voor uw rekening komen. Heeft de verkoper wezenlijke informatie verzwegen, dan kan zijn mededelingsplicht zwaarder wegen dan uw onderzoeksplicht.

Wat is het verschil tussen een SPA en een APA?

Een SPA is de koopovereenkomst bij een aandelentransactie: de koper neemt de vennootschap over met alle rechten en verplichtingen. Een APA hoort bij een activa-passivatransactie, waarbij alleen de aangewezen bezittingen en schulden overgaan. De keuze bepaalt welke risico’s meekomen en waar het onderzoek de nadruk op legt.

Gaat het personeel automatisch mee bij een overname?

Bij een aandelentransactie blijft de werkgever dezelfde vennootschap; voor de werknemers verandert formeel niets. Bij een activatransactie die een overgang van onderneming is, gaan de werknemers volgens de artikelen 7:662 en 7:663 BW van rechtswege mee, met behoud van hun arbeidsvoorwaarden.

Law & More begeleidt kopers en verkopers bij due diligence, de onderhandeling over de koopovereenkomst en de afwikkeling van de overdracht; meer daarover leest u op de pagina van onze ondernemingsrecht advocaat. De regels over de levering van aandelen vindt u in Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek. Twijfelt u over uw positie? Leg uw situatie aan ons voor. Wij laten u binnen één werkdag weten wat uw opties zijn.

Juridische hulp nodig?

Heeft u een brief, dagvaarding of vonnis ontvangen? Stuur de stukken aan ons toe. Wij controleren welke termijnen lopen en wat uw mogelijkheden zijn.

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.

Juridische hulp nodig?

Heeft u een brief, dagvaarding of vonnis ontvangen? Stuur de stukken aan ons toe. Wij controleren welke termijnen lopen en wat uw mogelijkheden zijn.

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.