Gepubliceerd op 19 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026
De term sheet komt bijna altijd vóór het due diligence-onderzoek. Eerst leggen partijen de hoofdlijnen van de investering vast, daarna controleert de investeerder of de onderneming is wat zij lijkt. Belangrijkste uitzondering op de volgorde: de uitkomst van het onderzoek kan de term sheet weer openbreken, bijvoorbeeld over de waardering of extra garanties.
De twee documenten beïnvloeden elkaar dus over en weer. Hieronder leest u hoe die wisselwerking werkt, wat juridisch bindt in de fase tussen term sheet en definitieve overeenkomst (artikel 6:248 BW: redelijkheid en billijkheid) en hoe u voorkomt dat de deal daar strandt.
Inhoudsopgave
Term sheet en due diligence: twee documenten met een ander doel
Een term sheet bevat de belangrijkste voorwaarden van de voorgenomen investering. Due diligence is het onderzoek waarin de investeerder die voorwaarden toetst aan de werkelijke juridische, financiële en fiscale positie van de onderneming. De term sheet is dus een afspraak; het onderzoek is een controle van die afspraak.
De term sheet bevat onder meer de waardering, het soort aandelen, de liquidatiepreferentie en de zeggenschapsrechten. Wat er precies in staat en wat bindend is, leest u in ons artikel wat een term sheet is en hoe die werkt. Over het onderzoek zelf leest u meer bij due diligence-onderzoek.
| Kenmerk | Term sheet | Due diligence |
|---|---|---|
| Doel | Hoofdlijnen van de investering vastleggen | Controleren of de onderneming aan die hoofdlijnen beantwoordt |
| Moment | Begin van het traject | Na ondertekening van de term sheet, vaak tijdens een exclusiviteitsperiode |
| Wie levert de input | Beide partijen onderhandelen | De onderneming opent een dataroom, de investeerder en diens adviseurs onderzoeken |
| Juridische binding | Commerciële afspraken meestal niet bindend; geheimhouding, exclusiviteit en kosten wel | Geen zelfstandige verbintenis, maar de uitkomst speelt mee bij latere claims (artikel 6:228 BW) |
| Resultaat | Ondertekend document met voorbehouden | Rapport met bevindingen en risico’s |
Hoe de term sheet de reikwijdte van het onderzoek bepaalt
Wat in de term sheet staat, bepaalt waar de investeerder in het onderzoek op let. Een hoge waardering of een liquidatiepreferentie leidt tot extra aandacht voor de cijfers en de exitscenario’s. Afspraken over intellectueel eigendom of sleutelpersonen leiden tot onderzoek naar juist die onderwerpen.
Een juridisch due diligence-onderzoek omvat meestal:
- de vennootschapsrechtelijke structuur: statuten, het aandeelhoudersregister (artikel 2:194 BW) en eerdere uitgiftes van aandelen
- belangrijke contracten met klanten, leveranciers en financiers, inclusief bepalingen bij wijziging van zeggenschap (change of control)
- intellectueel eigendom: staat het op naam van de onderneming of nog op naam van een oprichter?
- arbeidsrelaties met oprichters en sleutelpersoneel, inclusief concurrentie- en geheimhoudingsbedingen
- lopende geschillen, vergunningen en naleving van regelgeving zoals de AVG
Leg in de term sheet vast hoe lang het onderzoek mag duren, wie de kosten draagt en welke informatie de onderneming via een dataroom beschikbaar stelt. Een vaste termijn, bijvoorbeeld zes of acht weken, voorkomt dat de exclusiviteit ongemerkt doorloopt.
Wat gebeurt er met de term sheet als het onderzoek problemen vindt?
Dan kan de investeerder vragen om andere voorwaarden, extra garanties of een vrijwaring. Hij kan zich ook terugtrekken. Dat laatste kan zonder risico als de term sheet een voorbehoud bevat voor een bevredigende uitkomst van het onderzoek.
De tabel laat zien hoe een bevinding gewoonlijk in de definitieve documenten terechtkomt.
| Soort bevinding | Gebruikelijke oplossing | Waar het wordt vastgelegd |
|---|---|---|
| Risico met een bekend, berekenbaar bedrag (bijvoorbeeld een lopende claim) | Lagere waardering of specifieke vrijwaring | Investeringsovereenkomst |
| Onzeker risico (bijvoorbeeld een onduidelijke IE-positie) | Specifieke garantie of opschortende voorwaarde | Investeringsovereenkomst |
| Herstelbaar gebrek (bijvoorbeeld een ontbrekende IE-overdracht door een oprichter) | Opschortende voorwaarde: herstel vóór de storting | Investeringsovereenkomst en akte van overdracht |
| Twijfel over de groei of de cijfers | Gefaseerde storting die afhangt van mijlpalen | Investeringsovereenkomst en aandeelhoudersovereenkomst |
| Fundamenteel probleem | Afzien van de investering op grond van het voorbehoud | Term sheet |
Wat de investeerder tijdens het onderzoek heeft ontdekt of had kunnen ontdekken, speelt later mee als hij een beroep doet op dwaling (artikel 6:228 BW) of op een garantie. Daarom regelt de investeringsovereenkomst vaak in hoeverre de informatie uit de dataroom aan de investeerder kan worden tegengeworpen. Dat heet een disclosure-regeling.
Wat bindt er tussen term sheet en definitieve overeenkomst?
De commerciële afspraken in een term sheet zijn meestal niet bindend. Partijen zijn in deze fase wel gebonden aan de eisen van redelijkheid en billijkheid. Bepalingen over exclusiviteit, geheimhouding en kosten maken partijen doorgaans uitdrukkelijk bindend.
Afbreken van de onderhandelingen staat in beginsel vrij. De Hoge Raad oordeelde op 12 augustus 2005 in de zaak CBB/JPO dat dit anders is als afbreken onaanvaardbaar is, gelet op het gerechtvaardigd vertrouwen van de ander dat er een overeenkomst zou komen of op andere omstandigheden (ECLI:NL:HR:2005:AT7337). Daarbij telt in hoeverre de afbrekende partij zelf aan dat vertrouwen heeft bijgedragen, welke belangen zij had en of zich onvoorziene omstandigheden voordeden. Bij lange onderhandelingen beoordeelt de rechter het hele verloop, op het moment van afbreken. In die zaak vernietigde de Hoge Raad het arrest van het hof, omdat het hof deze strenge maatstaf onvoldoende had toegepast.
Voor een investeringstraject betekent dit: hoe verder de onderhandelingen zijn en hoe meer kosten de ander op uw verzoek heeft gemaakt, hoe eerder een plotseling afbreken problemen geeft. Een duidelijk voorbehoud in de term sheet beperkt dat risico, omdat het vertrouwen dan minder snel gerechtvaardigd is.
Maak daarom in de term sheet uitdrukkelijk bindend wat bindend moet zijn:
- geheimhouding, eventueel met een boetebeding (artikel 6:91 BW)
- exclusiviteit, met een vaste einddatum
- de verdeling van de kosten als het traject strandt
- rechtskeuze en forumkeuze of een arbitragebeding
Schrijf daarnaast op waarvan de transactie nog afhangt. Denk aan een bevredigende uitkomst van het due diligence-onderzoek, de goedkeuring van het investeringscomité of de algemene vergadering, en overeenstemming over de definitieve documentatie.
Van term sheet tot uitgifte van aandelen in vijf stappen
- Partijen onderhandelen over de term sheet en tekenen die, inclusief de bindende bepalingen en voorbehouden.
- De onderneming stelt een dataroom open en beantwoordt vragen van de investeerder en diens adviseurs.
- De adviseurs rapporteren hun bevindingen; partijen onderhandelen zo nodig opnieuw over de voorwaarden.
- Advocaten stellen de investeringsovereenkomst, de aandeelhoudersovereenkomst en de statutenwijziging op.
- De algemene vergadering besluit tot uitgifte (artikel 2:206 BW) en de notaris passeert de akte van uitgifte (artikel 2:196 BW). Daarna werkt het bestuur het aandeelhoudersregister bij.
Hoe de ondernemer zich op het onderzoek voorbereidt
De ondernemer bepaalt voor een groot deel hoe soepel het onderzoek loopt en welke garanties hij later moet geven.
- Richt de dataroom in vóór u de term sheet tekent, zodat het onderzoek niet vertraagt.
- Beperk de exclusiviteit in duur en laat die automatisch eindigen.
- Leg vast welke bevindingen tot heronderhandeling kunnen leiden.
- Geef problemen zelf vroeg en volledig op; wat aantoonbaar in de dataroom staat, kan later uw aansprakelijkheid onder de garanties beperken.
- Zorg dat garanties niet verder gaan dan wat u werkelijk weet, bijvoorbeeld door ze te beperken tot “voor zover bekend”.
Hoe de investeerder zijn positie na het onderzoek veiligstelt
Voor de investeerder gaat het erom dat de bevindingen niet verloren gaan tussen rapport en contract.
- Neem in de term sheet een voorbehoud op voor een bevredigende uitkomst van het onderzoek.
- Stem de reikwijdte van het onderzoek af op de risico’s die de term sheet laat zien.
- Vertaal elke wezenlijke bevinding naar een specifieke garantie, vrijwaring of opschortende voorwaarde.
- Controleer het aandeelhoudersregister en eerdere uitgiftes, zodat u weet wat u verwerft.
- Regel wie de kosten draagt als de deal niet doorgaat.
Onze rol bij term sheet en due diligence
Ons team ondernemingsrecht begeleidt ondernemers en investeerders door beide fasen:
- Wij beoordelen de term sheet en de bindende bepalingen en voorbehouden daarin.
- Wij voeren het juridische due diligence-onderzoek uit en rapporteren de risico’s.
- Wij vertalen de bevindingen naar garanties, vrijwaringen en opschortende voorwaarden.
- Wij stellen de investeringsovereenkomst en aandeelhoudersovereenkomst op.
Veelgestelde vragen
Kan due diligence ook vóór de term sheet plaatsvinden?
Ja, een beperkt vooronderzoek komt voor, bijvoorbeeld naar de cijfers en de eigendom van het intellectueel eigendom. Het uitgebreide onderzoek volgt meestal pas na ondertekening, omdat de investeerder dan exclusiviteit heeft en de onderneming haar dataroom alleen onder geheimhouding opent.
Wat is het verschil tussen een vrijwaring en een garantie?
Bij een garantie verklaart de onderneming of de oprichter dat iets zo is; blijkt het anders, dan volgt een claim, vaak met beperkingen voor wat de investeerder al wist. Bij een vrijwaring dragen zij de schade als een bekend risico zich voordoet. Dan maakt het niet uit dat de investeerder het risico al kende.
