Wanneer je met ontslag te maken krijgt, vraag je je waarschijnlijk direct af: hoeveel krijg ik eigenlijk mee? De ontslagvergoeding in Nederland werkt vrij simpel: één derde van je bruto maandsalaris per gewerkt dienstjaar.
Dat is de wettelijke basis, maar soms kun je onderhandelen over een extra vergoeding. Het hangt allemaal een beetje af van je situatie.
Het berekenen van een ontslagvergoeding lijkt misschien lastig, maar valt best mee als je de juiste factoren kent. Je basissalaris, het aantal dienstjaren, je contract en de reden van ontslag spelen allemaal een rol.
Als je goed weet waar je recht op hebt, kun je soms meer uit je ontslag halen dan je denkt. Kennis is hier echt macht.
Wat is een ontslagvergoeding?
Een ontslagvergoeding is simpelweg het bedrag dat je krijgt als je arbeidscontract stopt. Sinds 2020 heeft iedereen daar vanaf dag één recht op, ook bij tijdelijke contracten.
Definitie en belang van de ontslagvergoeding
De ontslagvergoeding – officieel heet dat transitievergoeding – is wettelijk geregeld. Krijg je ontslag, dan hoort die uitkering erbij.
Het idee? Je krijgt een financiële buffer voor de periode dat je op zoek moet naar een nieuwe baan. Dat is wel zo eerlijk, toch?
Belangrijke kenmerken:
- Vanaf de eerste werkdag geldig
- Ook tijdens de proeftijd
- Maximaal €98.000 in 2025
- Altijd bruto berekend
Hoeveel je krijgt, hangt af van je maandsalaris en hoe lang je er gewerkt hebt. De werkgever moet het bedrag binnen een maand na ontslag overmaken.
Wanneer kom je in aanmerking voor een ontslagvergoeding?
Je krijgt een ontslagvergoeding als de werkgever jouw contract beëindigt. Dat geldt zowel bij vaste als tijdelijke contracten.
Recht op vergoeding bij:
- Ontslag door de werkgever
- Niet verlengen van een tijdelijk contract
- Gedwongen ontslag bij reorganisatie
- Ontslag omdat de werkgever ernstig verwijtbaar is
Geen recht op vergoeding bij:
- Zelf ontslag nemen zonder geldige reden
- Ontslag door eigen ernstig verwijtbaar gedrag
- Jonger dan 18 jaar én minder dan 12 uur per week werken
- AOW-leeftijd bereikt
- Faillissement van de werkgever
Ontslagvergoeding bij verschillende soorten ontslag
De regels en hoogte van een ontslagvergoeding verschillen per type ontslag. Elk scenario kent zijn eigen spelregels.
Ontslag op initiatief van de werkgever:
Je krijgt de volledige transitievergoeding. Die berekenen ze als 1/3 maandsalaris per volledig dienstjaar.
Vaststellingsovereenkomst:
Bij ontslag met wederzijds goedvinden maak je samen afspraken. In de overeenkomst staat of en hoeveel vergoeding je krijgt.
Reorganisatie:
Word je ontslagen door een reorganisatie? Dan geldt de normale transitievergoeding. Is je werkgever failliet, dan zijn er uitzonderingen.
Tijdelijk contract:
Wordt je tijdelijke contract niet verlengd? Ook dan heb je recht op transitievergoeding. Sinds 2020 geldt dat voor iedereen.
Recht op ontslagvergoeding: voorwaarden en uitzonderingen
Of je recht hebt op een ontslagvergoeding, hangt af van de omstandigheden. De wet noemt precies wanneer je wel of geen vergoeding krijgt.
Situaties waarin je recht hebt op een ontslagvergoeding
Je hebt recht op een ontslagvergoeding als je niet zelf kiest om te vertrekken.
Ontslag door de werkgever? Dan heb je altijd recht op minimaal de transitievergoeding. Dit geldt zelfs al vanaf je eerste werkdag.
Wordt je tijdelijke contract niet verlengd? Dan krijg je ook een vergoeding, zelfs als het contract gewoon afloopt.
Bij een vaststellingsovereenkomst – ontslag met wederzijds goedvinden – staat de vergoeding in de afspraken. Vaak krijg je dan minstens het wettelijke minimum.
Neem je zelf ontslag vanwege ernstig verwijtbaar gedrag van de werkgever? Dan heb je alsnog recht op een vergoeding. Denk aan pesten, discriminatie of het niet nakomen van afspraken.
Uitzonderingen en wanneer er geen recht is
Er zijn situaties waarin je geen recht hebt op een ontslagvergoeding, ook al stopt je dienstverband.
Krijg je ontslag op staande voet door eigen schuld? Dan vervalt je recht op vergoeding. Je moet dan echt iets ernstigs hebben gedaan.
Neem je vrijwillig ontslag zonder dat de werkgever iets fout deed? Dan krijg je geen vergoeding. Je kiest er immers zelf voor.
Bij pensioen of overlijden krijg je geen transitievergoeding. Die situaties vallen buiten de gewone regels.
Is je werkgever failliet? Dan bepaalt de curator wat er nog uitbetaald kan worden.
Werk je minder dan 12 uur per week en ben je jonger dan 18? Dan is er geen recht op transitievergoeding.
Rolverdeling tussen werknemer en werkgever
De werkgever moet de ontslagvergoeding uitbetalen. Hij berekent het bedrag, houdt belasting en premies in, en regelt de betaling op tijd.
Transparantie is verplicht: de werkgever moet je laten zien hoe hij tot het bedrag komt.
Als werknemer mag je de berekening checken en eventueel bezwaar maken. Je kunt juridische hulp inschakelen als je twijfelt.
Bij een vaststellingsovereenkomst kun je samen afwijken van de standaardregels. Je mag onderhandelen over een hogere vergoeding.
Jij moet dan wel alle relevante informatie over je dienstverband aanleveren. Dat hoort er gewoon bij.
De berekening van de ontslagvergoeding
De ontslagvergoeding berekenen vraagt om drie dingen: je bruto maandsalaris (inclusief toeslagen), het aantal dienstjaren en eventuele variabele inkomsten.
Je salaris vormt de basis, en hoe langer je er werkt, hoe meer maanden vergoeding je krijgt.
Welke gegevens heb je nodig?
Voor de berekening heb je wat papierwerk nodig. De start- en einddatum van je dienstverband bepalen het aantal dienstjaren.
Je bruto maandsalaris telt alleen als het alle vaste onderdelen bevat. Denk aan je basissalaris, vakantiegeld en structurele toeslagen zoals ploegentoeslag.
Handige documenten:
- Arbeidscontract met startdatum
- Recente loonstroken
- Overzicht van alle toeslagen en variabele inkomsten
- Einddatum van het dienstverband
Bonussen, overwerk of een dertiende maand? Die tel je alleen mee als ze structureel zijn. Je neemt dan het gemiddelde van de laatste 12 maanden.
Belang van bruto maandsalaris en dienstjaren
Het bruto maandsalaris bepaalt de hoogte van je vergoeding: 1/3 van je bruto maandsalaris per dienstjaar. Hoger salaris? Hogere vergoeding.
Dienstjaren reken je precies uit, dus ook maanden en dagen tellen mee. Werk je 3 jaar en 8 maanden, dan is dat 3,67 jaar.
Voorbeeld:
- Bruto maandsalaris: €4.000
- Dienstjaren: 5 jaar
- Berekening: €4.000 × 1/3 × 5 = €6.667
Heb je een onvolledig dienstjaar? Dan reken je dat gewoon naar verhouding uit. Zes maanden telt als 0,5 jaar.
Hoe bereken je het gemiddelde maandsalaris?
Bij variabele inkomsten pak je het gemiddelde bruto maandsalaris van de laatste 12 maanden. Dat geeft gewoon een eerlijker beeld van wat je echt verdient.
Stappen voor berekening:
- Tel alle bruto inkomsten van 12 maanden bij elkaar op.
- Deel dat totaal door 12.
- Gebruik dat gemiddelde in de ontslagvergoeding formule.
Structurele toeslagen zoals ploegentoeslag neem je altijd mee. Incidentele betalingen, zoals eenmalige bonussen, reken je ook gewoon mee in het 12-maands gemiddelde.
Overwerk telt alleen mee als het structureel is. Dus als je regelmatig overuren maakt en daar een vergoeding voor krijgt, dan hoort dat bij het gemiddelde salaris.
Een dertiende maand deel je door 12 en tel je bij je maandsalaris op. Dat tikt lekker aan voor het gemiddelde en dus ook voor de ontslagvergoeding.
De kantonrechtersformule uitgelegd
De kantonrechtersformule draait om drie factoren: gewogen dienstjaren, maandsalaris en een correctiefactor. Vooral werknemers die wat ouder zijn en langer in dienst, zien daardoor meestal een hogere vergoeding.
Opbouw van de kantonrechtersformule
De formule is eigenlijk simpel: A × B × C.
A = Aantal gewogen dienstjaren
B = Beloning per maand
C = Correctiefactor
Je vermenigvuldigt deze drie onderdelen en dan heb je de ontslagvergoeding. Veel mensen noemen het gewoon de ABC-formule.
Kantonrechters bedachten deze formule ooit zelf. Tegenwoordig gebruiken ze meestal de transitievergoeding bij ontslagzaken.
Toch zie je de kantonrechtersformule soms nog bij individueel ontslag met wederzijds goedvinden. Soms duikt hij ook op bij collectief ontslag.
Gewogen dienstjaren en leeftijdsopbouw
Het aantal dienstjaren telt zwaarder naarmate je ouder bent. Oudere werknemers krijgen dus meer gewicht per dienstjaar.
Leeftijdsindeling dienstjaren:
- Tot 35 jaar: 0,5× per jaar
- 35 tot 45 jaar: 1,0× per jaar
- 45 tot 55 jaar: 1,5× per jaar
- Vanaf 55 jaar: 2,0× per jaar
Dus een werknemer van 50 jaar met 20 dienstjaren bouwt meer gewogen jaren op dan iemand van 30 met hetzelfde aantal dienstjaren. Je rondt altijd af op hele jaren.
Deze weging zorgt ervoor dat oudere werknemers een hogere ontslagvergoeding krijgen. Logisch ook, want zij zitten vaak langer bij een werkgever en de kans op een nieuwe baan is kleiner.
De rol van de correctiefactor
De correctiefactor is het variabele deel van de formule. Die bepaalt uiteindelijk hoe hoog de vergoeding uitvalt.
Heb je een correctiefactor van 0,5, dan halveert je vergoeding. Met een factor van 2,0 verdubbel je het bedrag juist.
Werkgever en werknemer onderhandelen samen over deze factor. Bij collectief ontslag proberen vakbonden vaak een hogere correctiefactor te regelen.
Factoren die de correctiefactor beïnvloeden:
- Reden van het ontslag
- Kans op een nieuwe baan
- Persoonlijke omstandigheden
- Financiële situatie van de werkgever
Een arbeidsjurist helpt vaak bij het onderhandelen over een goede correctiefactor. Dat kan echt het verschil maken tussen een lage of hoge vergoeding.
Factoren die de hoogte van de vergoeding beïnvloeden
Je basisvergoeding is een derde maandsalaris per dienstjaar. Maar toeslagen en variabele beloningen kunnen dat bedrag flink omhoog duwen.
Een gouden handdruk verandert de onderhandelingspositie trouwens ook behoorlijk.
Toeslagen en extra vergoedingen
Alle structurele toeslagen tel je mee bij het berekenen van de ontslagvergoeding. Daardoor wordt je maandsalaris hoger.
Vaste toeslagen die meetellen:
- Ploegentoeslag voor onregelmatige diensten
- Functietoeslag
- Reiskostenvergoeding (als die structureel is)
- Telefoonvergoeding
De dertiende maand hoort er ook bij. Werkgevers moeten dat bedrag gewoon meenemen in het gemiddelde maandsalaris.
Structureel overwerk telt ook mee. Dus als je regelmatig overwerkt en daar standaard voor wordt betaald, reken je dat gewoon mee.
Let op: Eenmalige bonussen en andere incidentele betalingen tellen meestal niet mee voor de basisberekening.
Invloed van de gouden handdruk
Een gouden handdruk verandert de onderhandelingsdynamiek bij ontslag. Het is een extra vergoeding bovenop je gewone salaris, en dat heeft vaak flinke gevolgen.
Werkgevers trekken de gouden handdruk meestal af van de ontslagvergoeding. Dus het bedrag dat je krijgt, wordt daar gewoon vanaf gehaald.
Belangrijke punten:
- Je hoeft meestal niets terug te betalen bij ontslag
- Een gouden handdruk kan je onderhandelingspositie flink versterken
- De afspraken staan vaak gewoon in je arbeidscontract
De timing van de gouden handdruk speelt ook een rol. Krijg je die pas kort voor ontslag? Dan heeft dat vaak meer invloed dan wanneer je hem jaren geleden ontving.
Effect van variabel inkomen
Variabel inkomen zoals commissies en bonussen maakt het berekenen van de vergoeding een stuk lastiger. Werkgevers pakken meestal het gemiddelde van de laatste 12 tot 36 maanden.
Bij grote schommelingen in inkomen kan het verschil flink zijn.
Berekening bij variabel inkomen:
- Basis maandsalaris plus het gemiddelde van de variabele delen
- Seizoensinvloeden worden meegenomen
- Uitzonderlijk hoge of lage jaren kun je soms buiten beschouwing laten
Heb je recht op provisie? Dan mag je vaak ook na ontslag nog rekenen op een deel daarvan. Dat tikt best aan bij de totale vergoeding.
Procedure na het berekenen van de ontslagvergoeding
Na het berekenen van de ontslagvergoeding begint het onderhandelen. Je moet zelf bepalen of je het bedrag redelijk vindt en misschien juridische hulp inschakelen.
Acceptatie en onderhandeling met werkgever
De werkgever doet meestal een eerste voorstel. Je hoeft dat niet meteen te accepteren, gelukkig. Onderhandelen loont vaak.
Belangrijke stappen bij onderhandeling:
- Bekijk het voorstel goed
- Vergelijk het met de transitievergoeding die je hebt berekend
- Verzamel extra argumenten voor een hoger bedrag
- Blijf professioneel in het contact
Soms kun je meer eisen, bijvoorbeeld als je lang in dienst bent of als de werkgever fouten heeft gemaakt. Ook als je ouder bent dan 50, kun je dat als argument gebruiken.
Werkgevers willen meestal snel een deal sluiten. Neem zelf de tijd om rustig te beslissen. Een vaststellingsovereenkomst is definitief, dus die kun je later niet meer aanpassen.
Rol van juridische ondersteuning
Een advocaat of juridisch adviseur kan echt het verschil maken. Ze kennen de wet en weten precies hoe je je positie versterkt.
Voordelen van juridische hulp:
- Controleren of het aanbod redelijk is
- Onderhandelen namens jou
- De vaststellingsovereenkomst checken
- Weten welke extra mogelijkheden er zijn
De kosten voor juridische hulp verdien je vaak terug door een hogere vergoeding. Veel rechtsbijstandverzekeringen betalen deze kosten deels of helemaal.
Sommige advocaten werken op basis van no cure, no pay. Zij krijgen alleen betaald als ze een beter resultaat halen dan het eerste voorstel van de werkgever.
Uitbetaling en fiscale aspecten
De ontslagvergoeding krijg je meestal in één keer uitbetaald, na het tekenen van de vaststellingsovereenkomst. Je betaalt belasting en premies over dit bedrag.
Fiscale behandeling:
- De ontslagvergoeding is belastbaar inkomen
- Het belastingtarief kan oplopen tot 49,5% in 2025
- Soms kun je gebruikmaken van de doorschuifregeling
- Je WW-uitkering kan hierdoor veranderen
De doorschuifregeling kan het belastingtarief spreiden over meerdere jaren. Je moet dit zelf aanvragen bij de Belastingdienst.
Het is slim om een deel van je netto vergoeding apart te houden. Zo kun je de periode tussen banen makkelijker overbruggen. Een financieel adviseur helpt je daar eventueel bij.
Werkgevers betalen de vergoeding meestal binnen 30 dagen na ondertekening. Soms staat in de overeenkomst dat het sneller moet.
Veelgestelde Vragen
De berekening van ontslagvergoedingen volgt sinds 2020 specifieke wettelijke regels. Werknemers hebben recht op minimaal één derde van hun maandsalaris per dienstjaar, met een maximum van €98.000 in 2025.
Wat zijn de wettelijke criteria voor het berekenen van een ontslagvergoeding?
Sinds 2020 hebben werknemers recht op een transitievergoeding wanneer de werkgever het initiatief neemt tot beëindiging. Dit geldt voor tijdelijke én vaste contracten.
Het recht ontstaat vanaf de eerste werkdag, zelfs tijdens de proeftijd. Werknemers onder de 18 die minder dan 12 uur per week werken, vallen buiten deze regeling.
Bij faillissement of schuldsanering van de werkgever vervalt het recht op transitievergoeding. Als de werknemer ernstig verwijtbaar handelt, bestaat er ook geen recht op vergoeding.
Hoe wordt de transitievergoeding berekend volgens de Nederlandse wet?
De basisformule: één derde van het bruto maandsalaris per volledig gewerkt dienstjaar. Sinds 2020 geldt deze berekening voor iedereen die ontslagen wordt.
Het bruto maandsalaris vormt de basis. Je kijkt naar het gemiddelde salaris over de laatste periode van het dienstverband—dat voelt soms wat krom, maar zo werkt het nu eenmaal.
De maximale transitievergoeding in 2025 bedraagt €98.000. Elk jaar wordt dit bedrag wettelijk aangepast.
Op welke factoren is de hoogte van een ontslagvergoeding gebaseerd?
Het bruto maandsalaris en de duur van het dienstverband bepalen samen de hoogte van de vergoeding. Beide zijn dus echt belangrijk in de berekening.
Emolumenten zoals vakantiegeld en bonussen verhogen het totaalbedrag. Voorschotten en leningen trekken ze juist weer van het eindbedrag af.
Bijzondere omstandigheden, zoals ernstig verwijtbaar handelen door de werkgever, kunnen zorgen voor een hogere vergoeding dan het wettelijke minimum.
Kunnen er afwijkende afspraken gemaakt worden over de ontslagvergoeding in een arbeidsovereenkomst?
Afwijkende afspraken zijn mogelijk via een vaststellingsovereenkomst als beide partijen daarmee instemmen. Werkgever en werknemer kunnen dan een hoger bedrag afspreken dan wettelijk verplicht.
CAO-bepalingen kunnen andere regelingen bevatten dan de standaard transitievergoeding. Die afspraken gaan voor op de wet.
Je kunt niet vooraf afstand doen van het recht op transitievergoeding. Werknemers houden altijd hun wettelijke aanspraak.
Hoe wordt de lengte van het dienstverband meegenomen in de berekening van een ontslagvergoeding?
Ieder volledig dienstjaar telt voor één derde van het bruto maandsalaris. Gedeeltelijke jaren rekenen ze naar rato mee.
De telling begint vanaf de eerste werkdag van het dienstverband. Ook ziekte of verlof telt gewoon mee.
Heb je meerdere opeenvolgende contracten bij dezelfde werkgever gehad? Dan tellen alle jaren samen. Onderbrekingen tussen contracten rekenen ze niet mee voor de totale duur.
Wat is de rol van de kantonrechtersformule bij het bepalen van een ontslagvergoeding?
De kantonrechtersformule komt in beeld als partijen het niet eens worden over de hoogte van de ontslagvergoeding. Vaak leidt deze formule tot een hogere vergoeding dan de wettelijke transitievergoeding.
Rechters letten op factoren zoals leeftijd en het aantal dienstjaren. Ze kijken ook naar de kans dat iemand snel weer nieuw werk vindt.
Het gedrag van de werkgever telt trouwens ook mee bij het vaststellen van het bedrag. Deze formule zie je vooral terug bij ontslag via de kantonrechter of als er ruzie is over een vaststellingsovereenkomst.
