Je werkt als softwareontwikkelaar bij een techbedrijf in Eindhoven. Een aangetekende brief van de IND ligt op je bureau: je verblijfsvergunning is afgewezen. Mag je morgen nog naar kantoor? Moet je Nederland meteen verlaten? En wat betekent dit voor je werkgever?
Dit zijn geen theoretische vragen. Voor duizenden expats en hun werkgevers in Nederland zijn dit dagelijkse zorgen met grote gevolgen. Het goede nieuws? Het Nederlandse vreemdelingenrecht biedt aanzienlijke bescherming tijdens bezwaar- en beroepsprocedures—mits je weet hoe je die bescherming kunt inroepen.
In dit artikel leggen we uit hoe de opschortende werking van bezwaar en beroep in het vreemdelingenrecht werkt, wanneer je wél en niet mag blijven werken tijdens een procedure, en wat werkgevers absoluut moeten weten om forse boetes te vermijden.
1. De basisregel: wat gebeurt er als de IND je aanvraag afwijst?
Wanneer een overheidsinstantie een besluit neemt dat jou niet bevalt, kun je daar bezwaar tegen maken. Maar schorst dat bezwaar automatisch de werking van dat besluit? In het Nederlandse bestuursrecht is het antwoord meestal: nee.
Artikel 6:16 Awb bepaalt dat het indienen van bezwaar of beroep in principe geen opschortende werking heeft. Met andere woorden: het besluit gaat gewoon in, ook al ben je het er niet mee eens en heb je bezwaar gemaakt.
Maar het vreemdelingenrecht—het rechtsgebied dat verblijf en toegang van buitenlanders regelt—kent een belangrijke uitzondering op deze hoofdregel. En die uitzondering maakt een wereld van verschil voor expats die in Nederland willen blijven wonen en werken.
2. De uitzondering in het vreemdelingenrecht: artikelen 73 en 82 Vw
Anders dan in veel andere rechtsgebieden, geldt in het Nederlandse vreemdelingenrecht wél automatisch opschortende werking bij bezwaar en beroep. Dit staat geregeld in de Vreemdelingenwet (Vw):
Artikel 73 Vw: opschortende werking tijdens bezwaar
Als je bezwaar maakt tegen een besluit tot afwijzing of intrekking van je verblijfsvergunning, wordt de werking van dat besluit automatisch opgeschort. Dat betekent dat je rechtmatig verblijf houdt totdat op je bezwaar is beslist.
Artikel 82 Vw: opschortende werking tijdens beroep
Dezelfde bescherming geldt bij beroep bij de rechtbank. Ook dan blijft de werking van het besluit opgeschort totdat de rechter uitspraak heeft gedaan.
Artikel 86 Vw: bescherming na uitspraak
Zelfs nadat de bestuursrechter uitspraak heeft gedaan, heb je nog bescherming: je rechtmatig verblijf duurt door tot 13 weken na de onherroepelijke uitspraak. Dit geeft je tijd om eventueel hoger beroep in te stellen of je situatie te regelen.
Wat betekent “rechtmatig verblijf” in de praktijk?
Rechtmatig verblijf houdt in dat je legaal in Nederland mag blijven en dat je bijvoorbeeld:
- Niet uitgezet mag worden
- Toegang hebt tot bepaalde voorzieningen
- In veel gevallen ook mag werken (hierover straks meer)
Deze bescherming is niet symbolisch. Ze heeft directe, concrete gevolgen voor jou én je werkgever.
3. Wanneer geldt de opschortende werking NIET?
De automatische opschortende werking kent uitzonderingen. In de volgende gevallen beschermt artikel 73 of 82 Vw je niet:
Openbare orde of nationale veiligheid
Als je verblijfsvergunning wordt afgewezen of ingetrokken op gronden van openbare orde of nationale veiligheid, geldt geen automatische opschorting.
Fraude of misleiding
Heb je bij je aanvraag valse informatie verstrekt of documenten vervalst? Dan kan de IND de opschortende werking buiten toepassing laten.
Herhaalde aanvragen
Bij bepaalde herhaalde aanvragen zonder nieuwe feiten of omstandigheden kan de opschortende werking ook worden uitgesloten.
Vrijheidsontnemende maatregelen
Bij besluiten over bewaring of vreemdelingenbewaring (artikel 73 lid 4 Vw) geldt geen opschortende werking.
Let op: Als een van deze uitzonderingen op jou van toepassing is, ben je in principe direct uitzetbaar. In dat geval is een voorlopige voorziening bij de rechter vaak je enige optie om uitzetting te voorkomen—daar komen we later op terug.
4. Mag je blijven werken tijdens de procedure?
Dit is de vraag die expats en werkgevers het meest bezighoudt. Het korte antwoord: meestal wel, maar niet altijd.
De hoofdregel
Als de opschortende werking van toepassing is, behoud je in beginsel je rechtmatig verblijf. Dat verblijf geeft je doorgaans ook het recht om te blijven werken, zolang je een verblijfsvergunning voor arbeid hebt of had.
De Wet arbeid vreemdelingen (Wav)
Hier komt het echter subtiel. De Wet arbeid vreemdelingen stelt een zelfstandig vereiste: je mag alleen werken als je daarvoor een geldige tewerkstellingsvergunning of gecombineerde vergunning hebt. Ook als je rechtmatig verblijf hebt, kun je dus tegen een werkverbod aanlopen als de IND je tewerkstellingsvergunning heeft ingetrokken of afgewezen.
Recente rechtspraak: voorlopige voorziening en arbeidsrecht
De rechtbank Den Haag heeft in twee recente uitspraken (ECLI:NL:RBDHA:2025:16536 en ECLI:NL:RBDHA:2025:15133) geoordeeld dat als een voorlopige voorziening wordt toegewezen, het werkverbod kan worden geschorst. In die gevallen mocht de expat werken zonder afzonderlijke tewerkstellingsvergunning, omdat het verblijfsrecht tijdelijk was hersteld.
Dit is een belangrijke ontwikkeling, maar geen automatisme. Het hangt af van de specifieke omstandigheden van je zaak en de afweging die de rechter maakt.
Praktisch advies
Blijf je werken tijdens een lopende bezwaarprocedure? Controleer dan altijd het volgende:
- Geldt de opschortende werking in jouw geval?
- Heb je nog een geldige tewerkstellingsvergunning of gecombineerde vergunning?
- Heeft de IND expliciet het recht op arbeid opgeschort?
Twijfel je? Neem dan contact op met een gespecialiseerde immigratieadvocaat voordat je weer aan het werk gaat. De gevolgen van illegale arbeid zijn groot—zowel voor jou als voor je werkgever.
5. De voorlopige voorziening: je juridische noodknop
Stel: de opschortende werking geldt niet automatisch, of je dreigt toch te worden uitgezet. Dan heb je nog één krachtig middel: de voorlopige voorziening.
Wat is een voorlopige voorziening?
Een voorlopige voorziening is een spoedprocedure bij de bestuursrechter waarbij je vraagt om tijdelijke bescherming totdat er een definitieve uitspraak is. Juridische basis: artikel 8:81 Awb, artikel 78 Vw en artikel 7.3 Vb 2000.
De voorzieningenrechter kan besluiten dat:
- Je niet mag worden uitgezet tijdens de procedure
- Je het recht behoudt om te werken
- Andere maatregelen tijdelijk worden geschorst
Wanneer heb je een voorlopige voorziening nodig?
Je hebt een voorlopige voorziening vooral nodig als:
- De automatische opschortende werking niet geldt (bijvoorbeeld bij fraude of openbare orde)
- Je direct dreigt te worden uitgezet
- Je werkgever anders verplicht is je te ontslaan vanwege het ontbreken van een werkvergunning
- De gevolgen van het IND-besluit onomkeerbaar zijn
Wat kijkt de rechter naar?
Bij een verzoek om voorlopige voorziening maakt de rechter een belangenafweging:
- Jouw belang: wat zijn de gevolgen als je wordt uitgezet of niet mag werken?
- Het overheidsbelang: waarom wil de IND het besluit handhaven?
De rechter kijkt ook naar de urgentie (onverwijlde spoed) en naar de kans van slagen van je bezwaar of beroep. Heb je een redelijke kans om in de hoofdzaak te winnen? Dan weegt dat mee in de beslissing.
Recente voorbeelden uit de rechtspraak
In ECLI:NL:RBDHA:2023:15232 wees de rechtbank een voorlopige voorziening toe omdat uitzetting onomkeerbare gevolgen zou hebben voor de gezinssituatie van de verzoeker. In ECLI:NL:RBDHA:2025:6615 werd juist geoordeeld dat er onvoldoende spoedeisend belang was omdat de verzoeker geen concrete dreiging van uitzetting had aangetoond.
Hoe snel krijg je een beslissing?
Dat hangt af van de urgentie en de planning van de rechtbank, maar in zeer urgente gevallen kan een voorlopige voorziening binnen enkele dagen tot weken worden behandeld. Bij acute uitzetdreiging kan het zelfs binnen 24 uur.
6. Risico’s voor werkgevers: wat je absoluut moet weten
Werkgevers die expats in dienst hebben, nemen een aanzienlijk risico als ze niet scherp zijn op verblijfs- en werkvergunningen. De Wet arbeid vreemdelingen (Wav) is bikkelhard.
Artikel 2 Wav: het verbod op illegale tewerkstelling
Het is verboden een vreemdeling arbeid te laten verrichten zonder geldige tewerkstellingsvergunning of gecombineerde vergunning. Dit verbod geldt zonder uitzonderingen—ook als je te goeder trouw bent of niet wist dat de vergunning niet geldig was.
Sancties: dit riskeer je als werkgever
Boetes tot € 90.000 per overtreding (artikel 19d Wav)
De boete wordt per werkende vreemdeling opgelegd. Heb je meerdere medewerkers zonder geldige vergunning? Dan kunnen de boetes snel oplopen tot tonnen.
Stillegging van werkzaamheden (artikel 17b Wav)
Bij herhaalde overtredingen kan de minister een bevel tot stillegging geven. Je moet dan je bedrijfsactiviteiten staken totdat de situatie is rechtgezet.
Intrekking van bestaande vergunningen (artikel 12b Wav)
Als je meerdere keren de fout in bent gegaan, kunnen ook je andere tewerkstellingsvergunningen worden ingetrokken. Dat kan verstrekkende gevolgen hebben voor je hele personeelsbestand.
Werkgevers zijn strikt aansprakelijk
De Raad van State heeft herhaaldelijk geoordeeld dat goede trouw geen verweer is tegen een boete wegens illegale tewerkstelling (ECLI:NL:RVS:2025:5618; ECLI:NL:RVS:2024:4367). Je bent als werkgever zelf verantwoordelijk voor het controleren van de geldigheid van verblijfs- en werkvergunningen.
Recente handhaving: de overheid meent het
In ECLI:NL:RVS:2025:5618 werd een werkgever beboet omdat een medewerker tijdens bezwaar zonder geldige vergunning werkte—ondanks dat de werkgever dacht dat de opschortende werking automatisch gold. In ECLI:NL:RVS:2024:4367 werd een boete in stand gehouden, ook al had de werkgever zich laten adviseren door een extern bureau.
De les: controleer altijd zelf of laat dit door een specialist doen. Verlaat je niet blind op adviezen van derden.
Praktische checklist voor werkgevers
Als je expat een afwijzing of intrekking van de IND ontvangt:
- Vraag onmiddellijk een kopie van het besluit
- Controleer of de opschortende werking van toepassing is
- Controleer of de tewerkstellingsvergunning nog geldig is
- Overleg met een immigratieadvocaat voordat je de werknemer laat doorwerken
- Documenteer alle stappen die je neemt
- Informeer je HR-afdeling en eventuele uitzendbureau’s
- Stel zo nodig een voorlopige voorziening in werking
7. Kan de werkgever zelf een voorlopige voorziening aanvragen?
Ja. Werkgevers kunnen zelfstandig een voorlopige voorziening aanvragen als zij een direct belang hebben bij de tewerkstelling van de expat. Juridische basis: artikel 8:81 Awb.
Welk belang moet de werkgever aantonen?
De werkgever moet laten zien dat hij rechtstreeks wordt geraakt door het IND-besluit. Dit kan bijvoorbeeld als:
- Er contractuele verplichtingen zijn jegens klanten die alleen de expat kan uitvoeren
- Het bedrijf ernstige schade lijdt door het vertrek van de werknemer
- Er een unieke rol of expertise is die niet op korte termijn kan worden vervangen
Wat accepteert de rechter niet?
De rechtbank Den Haag oordeelde in ECLI:NL:RBDHA:2025:21436 dat algemene personeelstekorten of het doorbetalen van loon zonder tegenprestatie onvoldoende zijn. Er moet sprake zijn van een concreet, zwaarwegend bedrijfsbelang.
Voorbeeld uit de praktijk
In ECLI:NL:RBSGR:2003:AF8804 werd een werkgever ontvankelijk verklaard omdat hij contractueel verplicht was bepaalde opdrachten uit te voeren waarvoor de expat essentieel was. De rechter vond dat het bedrijfsbelang voldoende zwaarwegend was om zelfstandig een voorlopige voorziening aan te vragen.
8. Hoe bouw je een sterk dossier: bewijs en urgentie
De rechter eist meer dan vage verhalen. Je moet concreet en verifieerbaar aantonen dat er sprake is van spoedeisend belang.
Wat accepteert de rechter als bewijs?
Werkgeversverklaringen
Een gedegen werkgeversverklaring kan groot gewicht hebben. Zorg dat deze bevat:
- Concrete informatie over je functie en verantwoordelijkheden
- Waarom je niet op korte termijn vervangbaar bent
- Welke contractuele of financiële gevolgen er zijn bij je vertrek
- Datum, handtekening en contactgegevens van de werkgever
Contracten en opdrachtbevestigingen
Laat zien dat je betrokken bent bij specifieke projecten of opdrachten die niet kunnen worden uitgesteld.
Medische of gezinsdocumentatie
Bij medische urgentie of gezinshereniging: zorg voor objectieve medische rapporten of bewijsstukken over je gezinssituatie.
Uitzettingsdreiging
Als je dreigt te worden uitgezet: overleg de aankondiging of het bevel tot vertrek.
Wat wijst de rechter af?
Vage, oncontroleerbare of onvolledige verklaringen hebben weinig waarde. In ECLI:NL:CRVB:2025:1890 werd een verzoek afgewezen omdat de werkgeversverklaring te algemeen was en niet specifiek genoeg de urgentie onderbouwde. In ECLI:NL:RBDHA:2025:22920 werden wel concrete contracten en projectplannen geaccepteerd.
De boodschap: investeer tijd in het verzamelen van sterk bewijs. Het kan het verschil maken tussen toewijzing en afwijzing.
9. Stappenplan: wat te doen bij een IND-besluit
Je hebt een afwijzing of intrekking ontvangen van de IND. Wat nu? Volg dit stappenplan:
Stap 1: Blijf kalm en lees het besluit zorgvuldig
Controleer of de opschortende werking automatisch geldt in jouw geval. Staat er een uitzondering in het besluit genoemd (fraude, openbare orde, etc.)?
Stap 2: Noteer de bezwaartermijn
Je hebt in de regel 4 weken om bezwaar te maken. Mis deze termijn niet—daarna verlies je je recht op automatische opschorting.
Stap 3: Dien onmiddellijk bezwaar in
Zorg dat je het bezwaarschrift tijdig en compleet indient. Vraag een ontvangstbevestiging van de IND.
Stap 4: Beoordeel of je een voorlopige voorziening nodig hebt
Geldt de opschortende werking niet? Of dreigt er acute uitzetting of werkverbod? Vraag dan meteen een voorlopige voorziening aan.
Stap 5: Verzamel bewijs van spoedeisend belang
Ga aan de slag met het samenstellen van een sterk dossier: werkgeversverklaringen, contracten, medische documenten, etc.
Stap 6: Informeer je werkgever direct
Stel je werkgever zo snel mogelijk op de hoogte. Zij moeten weten of jij nog mag werken en welke stappen zij moeten nemen.
Stap 7: Schakel een gespecialiseerde immigratieadvocaat in
Vreemdelingenrecht is complex en de gevolgen van fouten zijn groot. Een gespecialiseerde advocaat kan je door de procedure leiden en je kansen op succes vergroten.
10. Veelgestelde vragen (FAQ)
Mag ik in Nederland blijven als mijn verblijfsvergunning is afgewezen?
Ja, in principe wel—zolang de opschortende werking van toepassing is. Als je binnen de bezwaartermijn bezwaar maakt, wordt de werking van het afwijzende besluit automatisch opgeschort en behoud je rechtmatig verblijf totdat op je bezwaar is beslist. Dit geldt ook bij beroep. Let wel: er zijn uitzonderingen, bijvoorbeeld bij openbare orde of fraude. In die gevallen heb je geen automatische bescherming en moet je een voorlopige voorziening aanvragen.
Mag ik blijven werken tijdens een bezwaarprocedure?
In veel gevallen wel. Als de opschortende werking geldt, behoud je je rechtmatig verblijf en daarmee doorgaans ook je recht om te werken. Maar let op: de Wet arbeid vreemdelingen stelt een zelfstandig vereiste. Je mag alleen werken als je een geldige tewerkstellingsvergunning of gecombineerde vergunning hebt. Heeft de IND je tewerkstellingsvergunning ingetrokken of afgewezen? Dan mag je niet zomaar blijven werken, ook al heb je rechtmatig verblijf. Overleg altijd eerst met een advocaat voordat je verder gaat met werken.
Wat is een voorlopige voorziening en wanneer heb ik die nodig?
Een voorlopige voorziening is een spoedprocedure bij de bestuursrechter waarbij je vraagt om tijdelijke bescherming. Je hebt dit nodig als de automatische opschortende werking niet geldt, als je dreigt te worden uitgezet, of als de gevolgen van het IND-besluit onomkeerbaar zijn. De rechter maakt een belangenafweging: jouw belangen versus het overheidsbelang. Als je een redelijke kans hebt om in de hoofdzaak te winnen en de gevolgen van uitzetting of werkverbod zijn ernstig, kan de rechter de voorlopige voorziening toewijzen.
Geldt de opschortende werking ook bij beroep bij de rechtbank?
Ja. Artikel 82 Vw regelt dat ook bij beroep tegen een uitspraak op bezwaar de werking van het besluit wordt opgeschort totdat de rechtbank uitspraak heeft gedaan. Hierdoor behoud je je rechtmatig verblijf tijdens de beroepsprocedure. Dit geldt ook weer met dezelfde uitzonderingen als bij bezwaar: bijvoorbeeld niet bij openbare orde, fraude of herhaalde aanvragen.
Wat zijn de risico’s voor mijn werkgever als ik zonder geldige vergunning werk?
De risico’s zijn aanzienlijk. Je werkgever kan een bestuurlijke boete krijgen tot € 90.000 per overtreding (artikel 19d Wav). Bij herhaalde overtredingen kan de minister een bevel tot stillegging van werkzaamheden geven of bestaande vergunningen intrekken. Werkgevers zijn strikt aansprakelijk: goede trouw of het niet weten van de illegale situatie is geen verweer. Recente rechtspraak laat zien dat de overheid streng handhaaft. Het is dus essentieel dat je werkgever zelf controleert of jouw vergunning nog geldig is.
Hoe lang mag ik in Nederland blijven na een uitspraak in beroep?
Artikel 86 Vw bepaalt dat je rechtmatig verblijf doorloopt tot 13 weken na de datum waarop de uitspraak onherroepelijk is geworden. Dit geeft je tijd om eventueel hoger beroep in te stellen bij de Raad van State, of om je situatie anderszins te regelen (bijvoorbeeld door een nieuwe aanvraag in te dienen). Na die 13 weken eindigt je rechtmatig verblijf, tenzij je inmiddels een nieuwe geldige verblijfstitel hebt verkregen.
Kan mijn werkgever zelf een voorlopige voorziening aanvragen?
Ja, dat kan. Op grond van artikel 8:81 Awb kan elke belanghebbende—dus ook een werkgever—een voorlopige voorziening aanvragen als hij een direct belang heeft bij het geschorst houden van het besluit. De werkgever moet wel aantonen dat hij rechtstreeks wordt geraakt door het IND-besluit, bijvoorbeeld door contractuele verplichtingen of ernstige bedrijfsschade. Algemene personeelstekorten of loondoorbetaling zonder tegenprestatie zijn onvoldoende. De rechter toetst streng of er een concreet, zwaarwegend belang is.
Wat moet ik doen als de IND mij uitnodigt voor vertrek ondanks mijn bezwaar?
Controleer eerst of je tijdig bezwaar hebt gemaakt en of de opschortende werking geldt. Als dat zo is, mag je in principe niet worden uitgezet tijdens de bezwaarprocedure. Roept de IND je toch op voor vertrek? Neem dan onmiddellijk contact op met een gespecialiseerde immigratieadvocaat. Mogelijk is er sprake van een misverstand, of geldt een uitzondering waarvan je niet op de hoogte was. In dat geval moet je zeer snel een voorlopige voorziening aanvragen om uitzetting te voorkomen. Elke dag telt.
Weet je rechten. Bescherm je toekomst.
Het Nederlandse vreemdelingenrecht biedt krachtige bescherming tijdens bezwaar- en beroepsprocedures—maar alleen als je snel en correct handelt. De opschortende werking van artikelen 73 en 82 Vw geeft je rechtmatig verblijf en in veel gevallen het recht om te blijven werken, maar uitzonderingen en strikte voorwaarden vereisen expertise en zorgvuldigheid.
Voor werkgevers geldt: de risico’s van illegale tewerkstelling zijn te groot om te negeren. Boetes tot € 90.000, stillegging van activiteiten en intrekking van vergunningen zijn geen loze dreigementen—de overheid handhaaft streng en de rechter is meedogenloos voor wie de wet overtreedt.
Heb je een afwijzing of intrekking ontvangen van de IND?
Twijfel je of je mag blijven werken tijdens je bezwaar of beroep?
Loopt je werkgever risico door jouw situatie?
Neem dan vandaag nog contact op met Law & More. Onze gespecialiseerde immigratieadvocaten kennen het vreemdelingenrecht door en door en begeleiden expats en werkgevers dagelijks door complexe procedures. Of het nu gaat om het indienen van bezwaar, het aanvragen van een voorlopige voorziening, of het adviseren van werkgevers over de Wet arbeid vreemdelingen—wij staan voor je klaar.
Plan een persoonlijk consult en zorg dat je rechten optimaal beschermd zijn.
