Als ouder wilt u dat uw kind leert omgaan met geld en verantwoordelijkheid neemt. Maar wanneer mag uw kind zelf een contract sluiten? En wat als uw dochter van 15 zich heeft ingeschreven bij een sportschool zonder uw toestemming? Deze gids helpt u begrijpen wat kinderen wel en niet zelfstandig mogen afspreken.
De Hoofdregel: Kinderen Hebben Uw Toestemming Nodig
In Nederland kunnen kinderen onder de 18 jaar in principe geen contracten sluiten zonder toestemming van hun ouders of voogd. Dit staat in Artikel 1:234 van het Burgerlijk Wetboek. Deze regel beschermt uw kind tegen verplichtingen die te ingewikkeld of te duur zijn.
Wanneer is toestemming niet nodig? Er is één belangrijke uitzondering: voor alledaagse aankopen die normaal zijn voor kinderen van die leeftijd wordt uw toestemming verondersteld. Denk aan een broodje bij de bakker, een buskaartje of schoolspullen.
Wanneer is toestemming wel nodig? Voor grotere of langdurige verplichtingen heeft uw kind altijd uw uitdrukkelijke toestemming nodig. Voorbeelden zijn:
- Sportschoolabonnementen
- Telefoonabonnementen
- Online diensten en subscriptions
- Afbetalingsregelingen
- Leningen
Wat Uw Kind Mag Per Leeftijd
Kinderen Tot 12 Jaar: Volledig Beschermd
Uw kind onder de 12 jaar kan vrijwel geen contracten sluiten. Alleen u als ouder kunt voor hen tekenen. Kleine aankopen zoals een ijsje of een speelgoedauto zijn toegestaan, maar dit zijn juridisch gezien geen echte contracten.
Let op: Als een bedrijf per ongeluk een contract accepteert van een kind onder de 12, kunt u dit eenvoudig ongeldig laten verklaren.
Kinderen Van 12 Tot 15 Jaar: Leren Met Begeleiding
Uw kind tussen 12 en 15 jaar mag kleine, alledaagse aankopen doen. Maar voor alles met langdurige verplichtingen heeft uw kind uw toestemming nodig.
Voorbeelden van wat mag:
- Schoolspullen kopen
- Een kleine snack kopen
- Goedkope persoonlijke items
Voorbeelden van wat niet mag zonder uw toestemming:
- Sportschoolabonnement afsluiten
- Online game-abonnement nemen
- Dure aankopen doen
Belangrijk: Zelfs als uw kind online “ja” klikt op een abonnement, kunt u dit contract nog annuleren.
Jongeren Van 16 en 17 Jaar: Meer Vrijheid, Nog Steeds Beschermd
Uw 16- of 17-jarige krijgt meer zelfstandigheid. Veel jongeren van deze leeftijd werken parttime en beheren hun eigen zakgeld. Ze mogen:
- Hun eigen verdiende geld uitgeven
- Een arbeidscontract tekenen
- Bepaalde bankrekeningen openen
Maar: Voor grote contracten zoals sportschoolabonnementen, telefoonabonnementen of leningen heeft uw kind nog steeds uw toestemming nodig. Zonder uw toestemming kunt u deze contracten nog steeds annuleren.
18 Jaar en Ouder: Volwassen
Vanaf 18 jaar is uw kind volledig handelingsbekwaam en draagt het volledige verantwoordelijkheid voor alle contracten.
Online Contracten: Extra Oplettendheid Vereist
Kinderen komen online makkelijk in contact met betaalde diensten. De regels voor online contracten zijn hetzelfde als voor gewone contracten:
- Uw kind mag niet zonder uw toestemming online abonnementen afsluiten
- Contracten die uw kind online sluit zonder uw toestemming kunt u annuleren
- Zelfs als uw kind een vals geboortedatum invult, blijft de bescherming van kracht
Praktisch voorbeeld: Uw dochter van 14 sluit online een streaming-abonnement af van €12,99 per maand. Zodra u dit ontdekt, kunt u het bedrijf schriftelijk laten weten dat u het contract annuleert. De rechtspraak (ECLI:NL:RBOVE:2020:3509) bevestigt dat het bedrijf dit moet accepteren.
Wat Als Uw Kind Toch Een Contract Heeft Getekend?
U Kunt Het Contract Annuleren
Als uw kind een contract heeft getekend zonder uw toestemming, is dit contract “vernietigbaar”. Dit betekent dat u het ongedaan kunt maken door:
- Schriftelijk reageren: Stuur een brief of e-mail naar het bedrijf waarin u uitlegt dat uw minderjarige kind het contract zonder uw toestemming heeft gesloten en dat u het contract annuleert.
- Verwijzen naar de wet: Noem Artikel 1:234 BW en eventueel relevante rechtspraak zoals ECLI:NL:RBLIM:2015:9307.
- Bewaren: Bewaar alle correspondentie voor het geval er discussie ontstaat.
Moet Uw Kind Terugbetalen?
Na annulering moeten beide partijen in principe teruggeven wat ze hebben ontvangen. Maar:
- Als uw kind de sportschool al een maand heeft gebruikt, kan het bedrijf soms een redelijke vergoeding vragen
- De rechter bepaalt wat redelijk is en houdt rekening met de situatie
- Uw kind hoeft nooit de volledige waarde terug te betalen als dit onredelijk is
Wat Als Een Vriend Voor Uw Kind Tekent?
Soms tekent een vriend, oudere broer of zus een contract namens uw kind. Dit is alleen geldig als:
- U als ouder uitdrukkelijk toestemming heeft gegeven aan die persoon (een “volmacht”)
- U het contract achteraf goedkeurt
Zonder volmacht of goedkeuring is het contract niet geldig en kunt u het annuleren. De vriend kan mogelijk zelf aansprakelijk worden gesteld door het bedrijf.
Praktische Tips voor Ouders
Preventie
- Bespreek geld en contracten: Leg uw kind uit wat een contract is en waarom het belangrijk is om eerst met u te overleggen.
- Controleer online activiteiten: Houd in de gaten welke apps en diensten uw kind gebruikt.
- Beveilig betaalmiddelen: Zorg dat uw kind geen toegang heeft tot uw creditcard of bankpas zonder toezicht.
- Geef zakgeld bewust: Leer uw kind omgaan met een vast budget voor alledaagse aankopen.
Als Er Toch Iets Misgaat
- Blijf kalm: De wet beschermt uw kind, dus u kunt de situatie oplossen.
- Reageer snel: Hoewel er geen strikte termijn is, is het beter om snel te handelen.
- Documenteer alles: Bewaar alle bewijzen: contracten, e-mails, bonnetjes.
- Zoek hulp: Bij twijfel kunt u contact opnemen met het Juridisch Loket of een advocaat.
Veelgestelde Vragen
Wat als mijn kind liegt over zijn leeftijd? De wet beschermt uw kind ook als het gelogen heeft over zijn leeftijd. Het bedrijf heeft de verantwoordelijkheid om de leeftijd te controleren.
Kan ik achteraf toestemming geven? Ja, als u achteraf expliciet toestemming geeft, wordt het contract alsnog geldig. Dit kan mondeling of schriftelijk, maar het is verstandig om het schriftelijk vast te leggen.
Geldt dit ook voor aankopen met mijn geld? Als uw kind uw geld gebruikt zonder toestemming, kunt u niet alleen het contract annuleren, maar mogelijk ook het geld terugvorderen van het bedrijf.
Hoe zit het met een sportschoolabonnement? Een sportschoolabonnement is vrijwel nooit een “gebruikelijke handeling” voor minderjarigen. Rechtspraak bevestigt dat hiervoor altijd ouderlijke toestemming nodig is (ECLI:NL:RBLIM:2015:9307).
Kan mijn 16-jarige die werkt zelf een telefoonabonnement afsluiten? Nee, ook al verdient uw kind zijn eigen geld, voor een telefoonabonnement is uw toestemming vereist.
Samenvatting
De Nederlandse wet beschermt kinderen tegen contracten die ze nog niet begrijpen of kunnen overzien. Als ouder heeft u de mogelijkheid om contracten die uw kind zonder uw toestemming heeft gesloten te annuleren, mits het geen alledaagse aankopen betreft.
Onthoud:
- Tot 18 jaar heeft uw kind uw toestemming nodig voor belangrijke contracten
- U kunt ongewenste contracten annuleren
- De wet staat aan uw kant en beschermt uw kind
- Bespreek geld en verantwoordelijkheid regelmatig met uw kind
