Productaansprakelijkheid: welke schade kunt u eisen en van wie?

Gepubliceerd op 27 december 2025 · Laatst bijgewerkt op 6 oktober 2026

Veroorzaakt een gebrekkig product letsel, overlijden of schade aan uw privéspullen, dan is de producent daarvoor aansprakelijk, ook als hem niets te verwijten valt. U moet wel het gebrek, de schade en het verband daartussen bewijzen, en voor schade aan spullen geldt een eigen risico van 500 euro; schade aan het product zelf valt er niet onder.

De regels staan in de artikelen 6:185 tot en met 6:193 van het Burgerlijk Wetboek Boek 6 en zijn gebaseerd op de Europese richtlijn 85/374/EEG. Hieronder leest u wanneer een product juridisch gebrekkig is, wie u kunt aanspreken, welke schade u kunt vorderen en welke termijnen gelden. Ook leest u wat er verandert door de nieuwe Europese richtlijn, die geldt voor producten die na 9 december 2026 op de markt komen.

Wat is productaansprakelijkheid?

Productaansprakelijkheid is de wettelijke plicht van de producent om schade te vergoeden die ontstaat door een gebrek in zijn product. Het is een risicoaansprakelijkheid: u hoeft niet te bewijzen dat de producent een fout heeft gemaakt.

Waarom hoeft u geen fout van de producent te bewijzen?

Volgens artikel 6:185 BW is de producent aansprakelijk voor schade die wordt veroorzaakt door een gebrek in zijn product. Of hij wist van het gebrek of zorgvuldig heeft gewerkt, doet niet ter zake. Hij draagt het risico van de producten die hij in het verkeer brengt. Dat maakt de positie van het slachtoffer sterker dan bij een gewone aansprakelijkheid op grond van onrechtmatige daad, waarbij u schuld moet aantonen.

Wat moet u wel bewijzen?

Volgens artikel 6:188 BW moet de benadeelde drie dingen bewijzen:

• dat hij schade heeft geleden
• dat het product een gebrek had
• dat de schade door dat gebrek is veroorzaakt

Lukt dat, dan is de producent aansprakelijk, tenzij hij zich met succes op een van de wettelijke verweren beroept. Die verweren behandelen wij verderop.

Kunt u ook de verkoper of een andere partij aanspreken?

Productaansprakelijkheid komt niet in de plaats van andere rechten. Volgens artikel 6:193 BW kunt u daarnaast uw verkoper aanspreken wegens non-conformiteit of een partij aanspreken op grond van onrechtmatige daad. Welke route het meest oplevert, hangt af van de zaak. Meer daarover leest u in ons artikel over contractuele en wettelijke productaansprakelijkheid.

Wanneer is een product gebrekkig?

Een product is gebrekkig als het niet de veiligheid biedt die u er gezien alle omstandigheden van mag verwachten. Het gaat om veiligheid, niet om de vraag of het product goed werkt of aan de afspraken voldoet.

Welke omstandigheden weegt de rechter mee?

Artikel 6:186 BW noemt drie omstandigheden die de rechter in ieder geval meeweegt: de presentatie van het product, het redelijkerwijs te verwachten gebruik en het moment waarop het product in het verkeer is gebracht. Een product is niet gebrekkig alleen omdat er later een beter product op de markt komt. Een broodrooster die niet goed roostert, is dus niet gebrekkig in deze zin. Een broodrooster die bij normaal gebruik oververhit raakt en brand veroorzaakt, is dat wel.

Telt verkeerd gebruik van het product mee?

De producent moet rekening houden met hoe mensen zijn product in werkelijkheid gebruiken, ook met voorzienbaar verkeerd gebruik. Een keukenapparaat dat in een huishouden met kinderen gevaarlijk wordt, terwijl dat gebruik te voorzien was, kan gebrekkig zijn. Van speelgoed mag u andere veiligheidsmaatregelen verwachten dan van professioneel gereedschap, omdat de gebruikers verschillen in leeftijd en ervaring.

Welke rol spelen verpakking en waarschuwingen?

Reclame, verpakking, gebruiksaanwijzing en waarschuwingen bepalen mee wat u van een product mag verwachten. Ontbreken noodzakelijke waarschuwingen, of zijn ze onduidelijk, dan kan het product daardoor gebrekkig zijn. Een goede waarschuwing maakt een product dat bij normaal gebruik inherent onveilig is, echter niet vanzelf veilig. Voor productveiligheid gelden daarnaast publiekrechtelijke regels, zoals de Warenwet en de Europese verordening algemene productveiligheid (GPSR). Schending van die regels is een sterke aanwijzing voor een gebrek, maar niet beslissend.

Geldt productaansprakelijkheid ook voor voedsel?

Productaansprakelijkheid geldt voor alle roerende zaken, ook als ze in een andere zaak zijn verwerkt, en voor elektriciteit. Ook landbouwproducten en voedingsmiddelen vallen eronder. Meer over besmette of onveilige levensmiddelen leest u in ons artikel over voedselveiligheid en productaansprakelijkheid. Naast de civiele aansprakelijkheid houden toezichthouders zoals de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) toezicht op de veiligheid van producten op de markt. Een melding bij de toezichthouder levert u geen schadevergoeding op, maar kan wel leiden tot een recall en tot informatie die uw claim ondersteunt.

Wie kunt u aansprakelijk stellen?

In de eerste plaats de producent. De wet rekent daar in artikel 6:187 BW ook de importeur in de EU en de partij die zijn merk op het product zet toe. Als de producent onbekend is, kan zelfs de winkelier aansprakelijk zijn.

Wie geldt als producent?

Volgens artikel 6:187 BW zijn producent:

• de fabrikant van het eindproduct
• de producent van een grondstof
• de fabrikant van een onderdeel
• iedereen die zich als producent presenteert door zijn naam, merk of ander herkenningsteken op het product aan te brengen

De fabrikant van het eindproduct is aansprakelijk voor het hele product. De maker van een onderdeel is alleen aansprakelijk voor een gebrek in dat onderdeel. Zijn meerdere partijen voor dezelfde schade aansprakelijk, dan zijn zij volgens artikel 6:189 BW hoofdelijk aansprakelijk. U kunt dan ieder van hen voor het geheel aanspreken. Onderling kunnen zij de schade daarna op elkaar verhalen in de productketen.

Kunt u de importeur in de EU aanspreken?

Wie een product van buiten de Europese Unie invoert om het te verkopen, te verhuren of anderszins te verspreiden, geldt ook als producent. Zo hoeft u geen procedure in China of de Verenigde Staten te voeren. U kunt de importeur aanspreken alsof hij de fabrikant is.

Wanneer is de winkelier of leverancier aansprakelijk?

Kan niet worden vastgesteld wie de producent is, dan wordt iedere leverancier als producent behandeld. De leverancier ontkomt daaraan door u binnen een redelijke termijn de naam van de producent of van zijn eigen leverancier te geven. Bij een ingevoerd product geldt dat ook als de importeur niet bekend is. Vraag de winkel dus schriftelijk wie het product heeft gemaakt of geleverd, en bewaar het antwoord.

Daarnaast heeft u als koper uw rechten tegenover de verkoper op grond van de koopovereenkomst. Voor gevolgschade door een productgebrek kan de verkoper u volgens artikel 7:24 lid 2 BW in beginsel naar de producent verwijzen. Dat geldt niet als hij het gebrek kende of behoorde te kennen, of als hij de afwezigheid van het gebrek heeft toegezegd.

Welke schade kunt u vorderen?

Volgens artikel 6:190 BW vergoedt de producent schade door dood of lichamelijk letsel en schade aan andere zaken die u privé gebruikt. Voor die zaakschade geldt een franchise van 500 euro, en schade aan het gebrekkige product zelf valt buiten de regeling.

Welke schade valt eronder bij letsel of overlijden?

Bij letsel gaat het om bijvoorbeeld medische kosten, verlies van inkomen, kosten van hulp in de huishouding en hulpmiddelen. Ook smartengeld voor pijn en verdriet is mogelijk; de rechter bepaalt de hoogte aan de hand van vergelijkbare zaken. Bij overlijden kunnen nabestaanden onder voorwaarden hun schade vorderen, zoals gederfd levensonderhoud en de kosten van de uitvaart. Law & More behandelt geen letselschadezaken. Heeft u letsel opgelopen, dan verwijzen wij u naar een gespecialiseerd letselschadebureau.

Wanneer wordt schade aan uw spullen vergoed?

Zaakschade valt alleen onder de regeling als de beschadigde zaak gewoonlijk bestemd is voor gebruik in de privésfeer en u haar ook vooral privé gebruikte. Van het schadebedrag gaat 500 euro af. Is uw schade 1.200 euro, dan kunt u op deze grond 700 euro vorderen. Schade aan bedrijfsmiddelen valt er niet onder. Een ondernemer moet die langs een andere weg verhalen, bijvoorbeeld via het contract met zijn leverancier.

Wordt het gebrekkige product zelf vergoed?

Het gebrekkige product zelf wordt via productaansprakelijkheid niet vergoed. Brandt een wasmachine door een kortsluiting af en raakt ook de vloer beschadigd, dan valt de vloer onder de regeling, maar de wasmachine niet. Voor het product zelf wendt u zich tot de verkoper op grond van uw rechten als consument, zoals herstel, vervanging of ontbinding bij non-conformiteit.

Hoe bouwt u uw claim op?

Zorg eerst dat het bewijs veilig is en stel daarna de producent, importeur of leverancier schriftelijk aansprakelijk. Hoe beter u het gebrek en de schade vastlegt, hoe kleiner de kans op discussie.

Welk bewijs moet u bewaren?

Bewaar het product en gooi het niet weg, ook niet als het kapot is. Laat het niet repareren. De producent of zijn verzekeraar wil het vaak laten onderzoeken, en u kunt het nodig hebben voor een eigen deskundige. Maak foto’s van het product en van de schade. Bewaar de aankoopbon, de verpakking en de gebruiksaanwijzing. Noteer wanneer en hoe het gebeurde, en vraag getuigen om een korte schriftelijke verklaring.

Het causaal verband is vaak het lastigste deel. Barst een waterkoker en raakt u gewond, dan moet vaststaan dat de barst door een gebrek kwam en niet door een val of verkeerd gebruik. Een rapport van een onafhankelijke deskundige kan daarbij doorslaggevend zijn.

Wat zet u in de aansprakelijkstelling?

Stuur de aansprakelijke partij een brief waarin u haar aansprakelijk stelt. Vermeld daarin:

• om welk product het gaat, en wanneer en waar u het kocht
• wat er is gebeurd en welk gebrek u vermoedt
• welke schade is ontstaan, met een voorlopige specificatie
• dat u het product beschikbaar houdt voor onderzoek

De partij of haar verzekeraar beoordeelt de claim en doet een voorstel of wijst de claim af. Bij een afwijzing of een te laag voorstel kunt u de rechter vragen te beslissen. In ons artikel over de aansprakelijkheidsstelling leest u hoe u zo’n brief opbouwt. Redelijke kosten die u maakt om de schade en de aansprakelijkheid vast te stellen, kunnen volgens artikel 6:96 BW deel uitmaken van de te vergoeden schade.

Hoe verloopt de afhandeling in de praktijk?

In de meeste zaken reageert niet de producent zelf, maar zijn aansprakelijkheidsverzekeraar. Die vraagt om het product, foto’s en een onderbouwing van de schade, en schakelt vaak een eigen expert in. Laat het product niet zonder afspraken meenemen. Leg vast wie het onderzoekt, waar het wordt bewaard en dat u het terugkrijgt. Zo voorkomt u dat het belangrijkste bewijsstuk verloren gaat.

Gaat het om een product van een buitenlandse fabrikant, dan is de Nederlandse importeur vaak het meest praktische aanspreekpunt. Verloopt de correspondentie traag, stel dan een redelijke termijn voor een inhoudelijke reactie. Blijft die uit, dan kan een procedure bij de kantonrechter (bij vorderingen tot 25.000 euro) of de rechtbank volgen. In die procedure benoemt de rechter zo nodig een deskundige om het gebrek te onderzoeken.

Binnen welke termijn moet u actie ondernemen?

Uw vordering verjaart drie jaar nadat u bekend werd of had moeten worden met de schade, het gebrek en de identiteit van de producent. Los daarvan vervalt uw recht tien jaar nadat de producent dit specifieke product in het verkeer bracht.

Beide termijnen staan in artikel 6:191 BW. De verjaringstermijn van drie jaar kunt u stuiten, bijvoorbeeld met een schriftelijke aanmaning waarin u zich ondubbelzinnig uw recht op nakoming voorbehoudt. De vervaltermijn van tien jaar kan niet worden gestuit. Die termijn is alleen gered als u binnen die tien jaar een gerechtelijke procedure tegen de producent bent begonnen. Een brief is dan dus niet genoeg.

Is de termijn voor productaansprakelijkheid verstreken, dan kunt u soms nog een beroep doen op onrechtmatige daad. U moet dan wel aantonen dat de producent een verwijt kan worden gemaakt, en ook daarvoor gelden verjaringstermijnen. Wacht daarom niet af.

Wanneer is de producent niet aansprakelijk?

De producent ontkomt aan aansprakelijkheid als hij een van de verweren uit artikel 6:185 lid 1 BW bewijst. Daarnaast kan uw eigen schuld de vergoeding verminderen.

Met welke verweren ontkomt de producent aan aansprakelijkheid?

De producent is onder meer niet aansprakelijk als hij bewijst dat:

• hij het product niet in het verkeer heeft gebracht, bijvoorbeeld omdat het uit zijn magazijn is gestolen
• het gebrek waarschijnlijk nog niet bestond toen hij het product in het verkeer bracht
• het product niet is gemaakt voor verkoop of een andere vorm van verspreiding met een economisch doel
• het gebrek het gevolg is van dwingende overheidsvoorschriften
• het gebrek volgens de stand van de wetenschap en techniek op dat moment niet te ontdekken was (het ontwikkelingsrisico)
• hij alleen een onderdeel of grondstof maakte en het gebrek te wijten is aan het ontwerp van het eindproduct of de instructies van de fabrikant daarvan

Het ontwikkelingsrisico speelt vooral bij nieuwe technieken en geneesmiddelen, waarvan de risico’s pas later bekend worden. De producent moet dit verweer zelf bewijzen, en rechters leggen de lat hoog. Het gaat om de objectief beschikbare kennis, niet om wat deze producent wist.

Wat als u zelf heeft bijgedragen aan de schade?

Heeft u zelf bijgedragen aan de schade, bijvoorbeeld door duidelijke waarschuwingen te negeren, dan kan de vergoeding volgens artikel 6:185 lid 2 BW worden verminderd of zelfs vervallen. De aansprakelijkheid wordt niet verminderd als een derde mede de schade heeft veroorzaakt.

Kan de producent zijn aansprakelijkheid uitsluiten?

Volgens artikel 6:192 BW kan de producent zijn aansprakelijkheid tegenover de benadeelde niet uitsluiten of beperken. Een beding in algemene voorwaarden of een gebruiksaanwijzing dat dit toch probeert, is nietig. Tussen bedrijven in de keten onderling kunnen wel afspraken worden gemaakt over wie de schade uiteindelijk draagt.

Wat verandert er door de nieuwe Europese richtlijn?

De nieuwe richtlijn productaansprakelijkheid (EU) 2024/2853 vervangt de richtlijn uit 1985. Zij geldt voor producten die na 9 december 2026 in de handel worden gebracht; voor oudere producten blijven de huidige regels gelden.

Valt software onder de nieuwe regels?

Onder de nieuwe richtlijn geldt software uitdrukkelijk als product, ook als die niet op een fysieke drager staat. Dat geldt ook voor AI-systemen en voor digitale productiebestanden, zoals een bestand voor een 3D-printer. Een producent kan ook aansprakelijk zijn voor een gebrek dat ontstaat door een software-update, of juist door het ontbreken van een noodzakelijke beveiligingsupdate.

Welke schade en welke partijen komen erbij?

De franchise van 500 euro verdwijnt. Ook het verlies of beschadigen van gegevens die niet voor beroepsdoeleinden worden gebruikt, gaat gelden als vergoedbare schade, net als medisch erkende schade aan de psychische gezondheid. Wie een product ingrijpend wijzigt buiten de controle van de fabrikant, bijvoorbeeld bij een ingrijpende opknapbeurt, kan als producent worden aangemerkt. Als er geen producent of importeur in de EU is, kunnen ook een gemachtigde of een fulfilmentdienstverlener worden aangesproken. Online platforms kunnen onder voorwaarden aansprakelijk zijn als zij zich als verkoper presenteren.

Wordt het bewijs voor u eenvoudiger?

Ja. De rechter kan de producent bevelen relevant bewijs te verstrekken. Bij complexe producten, zoals AI-toepassingen, kan de rechter onder voorwaarden vermoeden dat het product gebrekkig is of dat het gebrek de schade heeft veroorzaakt. Bij letsel dat zich pas na lange tijd openbaart, wordt de vervaltermijn verlengd tot 25 jaar. Nederland moet de richtlijn uiterlijk 9 december 2026 in het Burgerlijk Wetboek hebben verwerkt. Een wetsvoorstel daarvoor is in 2025 in consultatie gegaan.

Wat kunt u als producent of verkoper doen om risico te beperken?

Als producent, importeur of verkoper kunt u de aansprakelijkheid tegenover de consument niet uitsluiten. U kunt het risico wel beheersen met verzekering, goede afspraken in de keten en een werkend recallproces.

Welke verzekering dekt productaansprakelijkheid?

Een aansprakelijkheidsverzekering voor bedrijven (AVB) dekt in de regel ook schade die derden lijden door uw producten. Controleer de polis op het verzekerd bedrag, de uitsluitingen en de vraag of export naar landen buiten de EU is gedekt. Schade doordat u een garantie of contract niet nakomt, valt meestal niet onder de dekking.

Welke afspraken maakt u in de keten?

Leg in uw contracten met leveranciers vast wie welke kwaliteitscontroles doet en wie de schade uiteindelijk draagt. Houd bij welke partijen u wanneer heeft geleverd, en bewaar testresultaten en certificaten. Ontdekt u een gevaarlijk gebrek, dan kan een terugroepactie verplicht zijn. Een snelle recall voorkomt nieuwe slachtoffers en beperkt de schade. Aansprakelijkheid voor schade die al is ontstaan, neemt zij niet weg.

Waar let u als benadeelde op?

• Bewaar het product, laat het niet repareren en maak foto’s van het product en de schade.
• Vraag de winkel schriftelijk wie het product heeft gemaakt of geleverd, en bewaar het antwoord.
• Stel de producent of importeur binnen drie jaar schriftelijk aansprakelijk en stuit zo de verjaring (artikel 6:191 BW).
• Begin uiterlijk tien jaar nadat het product in het verkeer kwam een procedure; een brief houdt die termijn niet tegen.
• Spreek voor schade aan het product zelf de verkoper aan op grond van non-conformiteit.

Waar let u als producent of verkoper op?

• Controleer in uw AVB-polis het verzekerd bedrag, de uitsluitingen en de dekking voor export buiten de EU.
• Leg in uw contracten met leveranciers vast wie welke kwaliteitscontrole doet en wie de schade uiteindelijk draagt.
• Noem als leverancier binnen een redelijke termijn de naam van de producent of uw eigen leverancier als een benadeelde daarom vraagt.
• Neem in uw algemene voorwaarden geen uitsluiting op die tegenover de benadeelde toch nietig is (artikel 6:192 BW).
• Bewaar leveringsgegevens, testresultaten en certificaten, zodat u een recall en een verweer kunt onderbouwen.

Wat kunnen wij voor u doen bij productaansprakelijkheid?

Bij een claim over een gebrekkig product draait veel om bewijs en termijnen. Wij kunnen u daarbij onder meer op de volgende punten helpen:

• Wij beoordelen of het product gebrekkig is in de zin van artikel 6:186 BW en welke partij u kunt aanspreken: producent, importeur of leverancier.
• Wij stellen de aansprakelijkstelling op en bewaken de verjaringstermijn van drie jaar en de vervaltermijn van tien jaar (artikel 6:191 BW).
• Wij maken met de verzekeraar afspraken over het onderzoek van het product en schakelen zo nodig een onafhankelijke deskundige in.
• Wij vorderen de zaakschade van de producent en de schade aan het product zelf van de verkoper.
• Wij beoordelen voor producenten en verkopers de ketencontracten en het verhaal op andere aansprakelijke partijen (artikel 6:189 BW).
• Wij voeren de procedure bij de kantonrechter of de rechtbank als een regeling uitblijft.

Samengevat

• De producent is aansprakelijk voor schade door een onveilig product, ook zonder schuld (artikel 6:185 BW).
• U bewijst de schade, het gebrek en het verband daartussen; bewaar het product en alle stukken.
• Vergoed worden letsel, overlijden en schade aan privéspullen boven een franchise van 500 euro, niet het product zelf.
• Uw vordering verjaart na drie jaar en vervalt tien jaar nadat het product in het verkeer kwam.
• Voor producten die na 9 december 2026 op de markt komen, gelden ruimere Europese regels, ook voor software.

Veelgestelde vragen

Law & More adviseert ondernemers en consumenten over aansprakelijkheid voor producten, van contracten in de keten tot de afwikkeling van zaakschade. Voor letselschade verwijzen wij door naar een specialist.

Twijfelt u over uw positie? Leg uw situatie aan ons voor. Wij laten u binnen één werkdag weten wat uw opties zijn.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina civiel recht advocaat.