Gepubliceerd op 9 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 6 oktober 2026
U bent verplicht een product terug te roepen zodra u weet of behoort te weten dat een product dat u op de markt hebt gebracht gevaarlijk is, en het risico niet met een lichtere maatregel kunt wegnemen. Die plicht volgt uit de Europese productveiligheidsverordening (Verordening (EU) 2023/988), die sinds 13 december 2024 geldt; daarnaast kan de minister via de Warenwet een terugroepactie afdwingen.
Een recall is dus niet altijd nodig: soms volstaat een waarschuwing, een update of het uit de handel nemen van voorraad. Hieronder leest u wanneer terugroepen verplicht is, wie in de keten waarvoor verantwoordelijk is, hoe u meldt, wat er in een terugroepbericht moet staan en wie de kosten draagt.
Inhoudsopgave
Wat is een terugroepactie?
Bij een terugroepactie haalt u een product terug dat al bij consumenten is. Dat is iets anders dan uit de handel nemen: dan stopt u alleen de verkoop van voorraad die nog in de keten zit.
Beide zijn corrigerende maatregelen onder de productveiligheidsverordening. Een terugroepactie is de zwaarste, omdat u iedere koper moet bereiken en een oplossing moet bieden.
Wanneer bent u verplicht een product terug te roepen?
Zodra u aanwijzingen hebt dat een product onveilig is en een lichtere maatregel het risico niet wegneemt. U hoeft niet te wachten tot een toezichthouder aanklopt.
Aanwijzingen kunnen zijn: meldingen van gebruikers, een reeks retouren met hetzelfde mankement, een ongeval, een afwijkende testuitslag of een signaal van een leverancier over een partij onderdelen. Vanaf dat moment moet u het risico beoordelen en beslissen welke corrigerende maatregel past.
Terugroepen is het zwaarste middel. Kan het risico worden weggenomen met een waarschuwing, een software-update, een gratis reparatieset of het uit de handel nemen van nog niet verkochte voorraad, dan hoeft niet elk geleverd exemplaar terug. Gaat het om een risico op ernstig letsel, is het gebrek niet op afstand te verhelpen of is onduidelijk welke exemplaren zijn getroffen, dan blijft alleen de recall over.
Het verschil tussen een vrijwillige en een opgelegde terugroepactie is vooral een kwestie van timing. Wie zelf ingrijpt, houdt de regie over de boodschap, de logistiek en het tempo. Grijpt de toezichthouder in, dan bepaalt die de omvang van de maatregel.
Welke regels gelden voor productveiligheid?
De basis is de productveiligheidsverordening, die rechtstreeks in Nederland geldt. Daarnaast gelden sectorale Europese regels en de Nederlandse Warenwet.
Verordening (EU) 2023/988 vervangt de oude richtlijnen 2001/95/EG en 87/357/EEG. Zij geldt als vangnet voor consumentenproducten waarvoor geen specifieke Europese productwetgeving bestaat. Ook vult zij die specifieke wetgeving aan waar die geen eigen regels heeft voor meldingen en terugroepacties. De tekst van de verordening staat in het Nederlands op EUR-Lex.
Naast de verordening blijven sectorale regels gelden. Voor machines geldt nu nog de Machinerichtlijn 2006/42/EG; vanaf 20 januari 2027 wordt die vervangen door de Machineverordening (EU) 2023/1230. Voor elektrische apparatuur en speelgoed gelden eigen Europese regels met CE-markering, en voor levensmiddelen een eigen terugroepregime. Voor de maakindustrie betekent dat vaak dat meerdere regimes tegelijk gelden. U moet per product vaststellen welk regime de meldplicht en de termijnen bepaalt.
Op nationaal niveau blijft de Warenwet van belang. Op grond van artikel 21 van die wet kan de minister een bedrijf bevelen om houders van een product te waarschuwen, de verkoop te stoppen en het product terug te nemen. Wie zo’n bevel niet opvolgt, pleegt een strafbaar feit. Zo is de Warenwet de stok achter de deur bij de Europese verplichtingen.
Wie is waarvoor verantwoordelijk in de keten?
De fabrikant draagt de zwaarste verantwoordelijkheid; de importeur en de distributeur hebben eigen, lichtere plichten. Wie een product onder eigen naam of merk verkoopt, geldt zelf als fabrikant.
De fabrikant moet het product veilig ontwerpen en produceren. Hij voert een risicoanalyse uit die ook rekening houdt met redelijkerwijs te verwachten verkeerd gebruik, houdt de technische documentatie bij en blijft het product volgen nadat het op de markt is. Ziet hij een risico, dan moet hij direct corrigerende maatregelen nemen.
De importeur die een product van buiten de Europese Unie invoert, controleert of de fabrikant zijn werk heeft gedaan. Hij vermeldt zijn eigen gegevens op het product of de verpakking en is aanspreekpunt voor de toezichthouder. De distributeur controleert of de vereiste markeringen en documenten aanwezig zijn, mag geen product aanbieden waarvan hij weet dat het onveilig is, en moet meewerken aan een terugroepactie.
Wie een product onder eigen naam of merk op de markt brengt, of het zo wijzigt dat de veiligheid kan veranderen, wordt als fabrikant behandeld. Private label is dus geen manier om aan de verplichtingen te ontkomen. Hoe dit samenhangt met uw contracten, leest u in ons artikel over aansprakelijkheid bij slechte levering in de keten.
Hoe meldt u een onveilig product?
Via de Safety Business Gateway, het online meldportaal van de Europese Commissie. De melding gaat naar de toezichthouders van alle lidstaten waar het product is aangeboden.
De melding bevat de identificatie van het product, een beschrijving van het risico en de maatregelen die u neemt. Toezichthouders delen die informatie via Safety Gate, het Europese waarschuwingssysteem dat ook openbaar te raadplegen is. In Nederland houdt de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) toezicht op de veiligheid van consumentenproducten en levensmiddelen. Voor voertuigen ligt die taak bij de RDW, en voor sommige andere producten bij andere instanties.
Een hardnekkig misverstand is dat de toezichthouder een terugroepbericht vooraf moet goedkeuren. Dat is niet zo. U moet melden en met de toezichthouder samenwerken, en die kan aanvullende of andere maatregelen eisen. Maar u hoeft niet op goedkeuring te wachten voordat u uw klanten waarschuwt. Bij een veiligheidsrisico kost wachten tijd die u niet hebt.
Wat moet er in een terugroepbericht staan?
Een duidelijke omschrijving van het product, het gevaar, wat de gebruiker moet doen en welke oplossing u biedt. Woorden die het risico kleiner laten lijken dan het is, zijn volgens de verordening niet toegestaan.
Het bericht moet duidelijk en transparant zijn en het risico helder beschrijven. Formuleringen als “uit voorzorg” of “een kleine kans op ongemak” zijn dus niet alleen onverstandig, maar ook in strijd met de regels. Zorg dat het bericht in elk geval het volgende bevat:
- de precieze aanduiding van het product, met model-, batch- of serienummers en productiedata;
- een begrijpelijke beschrijving van het gevaar en van wat de gebruiker moet doen of laten;
- de instructie om het product direct niet meer te gebruiken;
- de aangeboden oplossing en hoe de consument die kan krijgen;
- een contactkanaal met openingstijden en een verwijzing naar een pagina met actuele informatie.
Verspreid het bericht via de kanalen waarmee u uw afnemers werkelijk bereikt: rechtstreeks aan geregistreerde klanten, via de winkels en distributeurs die het product hebben verkocht, zichtbaar op uw eigen website en zo nodig via publieke kanalen. U mag klantgegevens uit garantie- of klantenprogramma’s voor dit doel gebruiken. Houd wel rekening met de Algemene verordening gegevensbescherming en gebruik de gegevens niet voor commerciële boodschappen.
Voor het terugroepbericht zelf kunt u het model van de Europese Commissie gebruiken. De NVWA kan een terugroepactie ook op haar eigen website en sociale media vermelden, zodat meer consumenten de waarschuwing zien. Welke onderdelen het bericht volgens de toezichthouder moet bevatten, leest u op de pagina over terugroepacties van de NVWA.
Welke oplossing moet u de consument bieden?
Een kosteloze en doeltreffende oplossing, waarbij de consument in beginsel kan kiezen uit ten minste twee van de drie opties: reparatie, vervanging of terugbetaling. Alleen een tegoedbon aanbieden is niet genoeg.
Dat volgt uit artikel 37 van de productveiligheidsverordening. Alleen als een optie onmogelijk of onevenredig is, mag u daarvan afwijken. Kosteloos betekent in de praktijk dat u ook de retourkosten draagt, dat een vervangend product minstens gelijkwaardig is en dat de terugbetaling ten minste gelijk is aan de betaalde prijs.
Naast deze publiekrechtelijke plicht houdt de consument zijn gewone rechten uit de koopovereenkomst tegenover de verkoper. Die twee sporen lopen naast elkaar. Over de bredere Europese ontwikkeling schreven wij eerder over het recht op reparatie.
Wat betekent een recall voor uw aansprakelijkheid?
Een terugroepactie neemt schade die al is ontstaan niet weg. Voor schade door een gebrekkig product bent u als producent aansprakelijk zonder dat de benadeelde schuld hoeft te bewijzen (artikel 6:185 BW en verder).
De benadeelde moet wel het gebrek, de schade en het verband daartussen bewijzen. Voor schade aan zaken die voor privégebruik bestemd zijn, geldt volgens artikel 6:190 BW een franchise van 500 euro, die van het schadebedrag wordt afgetrokken. Volgens artikel 6:191 BW verjaart de vordering drie jaar nadat de benadeelde bekend werd met de schade, het gebrek en de producent. Het recht op vergoeding vervalt in elk geval tien jaar nadat het product in het verkeer is gebracht.
Daarnaast kan de benadeelde u aanspreken op grond van onrechtmatige daad of een tekortkoming in de nakoming van een contract, met eigen verjaringstermijnen. Welke route het meest kansrijk is, hangt af van de positie van de eiser en van wat er precies is misgegaan. Meer leest u in onze artikelen over contractuele en wettelijke productaansprakelijkheid en over productaansprakelijkheid.
Er komt bovendien een nieuw regime. Richtlijn (EU) 2024/2853 vervangt de oude productaansprakelijkheidsrichtlijn 85/374/EEG en merkt software uitdrukkelijk aan als product. De nieuwe regels gelden voor producten die na 9 december 2026 in de handel worden gebracht. Voor letsel waarvan de verschijnselen pas laat zichtbaar worden, loopt de vervaltermijn op tot 25 jaar. Fabrikanten van producten met ingebouwde software doen er goed aan hier nu al rekening mee te houden. De tekst vindt u in Richtlijn (EU) 2024/2853.
Hoe verdeelt u de kosten van een recall binnen de keten?
Dat volgt niet uit de productveiligheidsregels, maar uit uw contracten met leveranciers en afnemers. Regel daarom vooraf wie de recall coördineert en wie welke kosten draagt.
Een recall kost geld: het opsporen van de getroffen partij, communicatie, retourlogistiek, reparatie of vervanging, vernietiging en gemiste omzet. Leg in inkoopvoorwaarden en leveringsovereenkomsten vast wie de recall coördineert, wie welke kosten draagt, welke informatie de leverancier binnen welke termijn moet aanleveren en welke vrijwaring geldt.
Let op de samenhang met aansprakelijkheidsbeperkingen. Een beding dat de aansprakelijkheid beperkt tot de factuurwaarde, maakt verhaal van recallkosten vaak vrijwel onmogelijk. Een recallverzekering kan dat gat deels dichten, maar dekt meestal niet de gemiste omzet en stelt eigen eisen aan melding en medewerking.
Vergeet de traceerbaarheid niet. Zonder sluitende registratie van batches, onderdelen en afnemers kunt u niet aantonen welke exemplaren zijn getroffen. De terugroepactie wordt dan ruimer en duurder dan nodig. Hoe ver uw verantwoordelijkheid voor toeleveranciers reikt, leest u in ons artikel over ketenverantwoordelijkheid.
Hoe bereidt u zich voor op een terugroepactie?
Door vooraf vast te leggen wie beslist, wie meldt en wie communiceert, en door uw productgegevens op orde te hebben. Oefen het proces één keer, voordat het echt nodig is.
Leg vast wie de beslissing neemt, wie de toezichthouder informeert, wie woordvoerder is en welke gegevens direct beschikbaar moeten zijn. Zorg dat productdossiers, testrapporten en batchgegevens vindbaar zijn en niet verspreid liggen over afdelingen en systemen.
Richt ook uw signalering in. Klachten, garantieclaims en retouren zijn de eerste aanwijzingen voor een structureel gebrek, maar alleen als iemand ze bij elkaar legt en op patronen beoordeelt. Leg die beoordeling vast, ook de reden waarom u wel of niet ingrijpt. Bij een discussie met de toezichthouder of een benadeelde is dat uw bewijs dat u zorgvuldig hebt gehandeld.
Test het proces ten slotte. Een oefening waarin u een fictieve partij traceert, een conceptbericht opstelt en de melding voorbereidt, laat de zwakke plekken zien op een moment dat dat nog niets kost. Voor bedrijven die ook levensmiddelen produceren, gelden aanvullende regels; die leest u in ons artikel over product recall in de foodsector.
Beschermt een CE-markering u tegen een recall?
Nee. De CE-markering is geen keurmerk en geen vrijwaring: blijkt een product in de praktijk gevaarlijk, dan moet u ook met een correcte CE-procedure corrigerende maatregelen nemen.
Voor veel producten uit de maakindustrie geldt Europese harmonisatiewetgeving met essentiële veiligheids- en gezondheidseisen. De fabrikant beoordeelt of het product daaraan voldoet, stelt een technisch dossier op, ondertekent de EU-conformiteitsverklaring en brengt de CE-markering aan. Wie geharmoniseerde normen toepast, krijgt het vermoeden dat het product aan de eisen voldoet. Die normen zijn niet verplicht en bieden geen garantie.
Een goed technisch dossier is wel van groot belang zodra er discussie ontstaat. Het laat zien welke risico’s u in kaart hebt gebracht en welke keuzes u daarbij hebt gemaakt.
Wijzigt u een bestaand product, dan kan een nieuwe beoordeling nodig zijn. Dat geldt ook bij ogenschijnlijk kleine wijzigingen, zoals het vervangen van een onderdeel door een alternatief van een andere leverancier. Leg zulke wijzigingen vast en beoordeel per keer of het dossier moet worden bijgewerkt.
Wat doet u met teruggehaalde producten?
Houd ze apart van uw gewone voorraad en breng ze niet opnieuw in de handel zolang het gebrek niet is verholpen. Registreer per exemplaar wat ermee gebeurt.
Scheid de retourstroom fysiek en administratief van de reguliere voorraad. Zonder die registratie kunt u later niet aantonen dat de teruggeroepen exemplaren echt uit de markt zijn.
Is het gebrek te herstellen, dan liggen reparatie en hergebruik voor de hand. Dat beperkt de schade en sluit aan bij de voorkeursvolgorde uit het afvalstoffenrecht. Is herstel niet mogelijk, dan laat u de producten verwerken door een erkende verwerker. Voor elektrische en elektronische apparatuur gelden daarbij aanvullende regels over inzameling en recycling.
Leg de afronding vast in een evaluatie: hoeveel exemplaren zijn teruggekomen, wat was de oorzaak en welke maatregelen zijn in het productieproces genomen. Met dat stuk onderbouwt u tegenover een toezichthouder of een benadeelde dat u het probleem bij de bron hebt aangepakt.
Waar let u als fabrikant op?
- Controleer of uw risicoanalyse ook redelijkerwijs te verwachten verkeerd gebruik dekt en of het technisch dossier actueel is.
- Controleer of batches, onderdelen en afnemers zo zijn geregistreerd dat u binnen een dag kunt zien welke exemplaren zijn getroffen.
- Controleer of uw inkoopvoorwaarden een recallbepaling bevatten: wie coördineert, wie betaalt en binnen welke termijn de leverancier informatie levert.
- Controleer of een aansprakelijkheidsbeperking tot de factuurwaarde het verhaal van recallkosten op uw leverancier blokkeert.
Waar let u als importeur of distributeur op?
- Controleer bij ontvangst of de vereiste markeringen, de conformiteitsverklaring en de gegevens van de fabrikant aanwezig zijn.
- Controleer of u een product onder eigen naam of merk verkoopt; dan geldt u zelf als fabrikant.
- Leg in de leveringsovereenkomst vast hoe u meewerkt aan een terugroepactie en wie de kosten daarvan draagt.
- Bewaar de gegevens van uw afnemers, zodat u hen bij een recall direct kunt bereiken.
Wat kunnen wij voor u doen bij een productrecall?
Bij een recall lopen productveiligheid, aansprakelijkheid en contracten door elkaar. De ondernemingsrechtadvocaten van Law & More helpen u onder tijdsdruk de juiste beslissingen te nemen.
- Wij beoordelen of er op grond van Verordening (EU) 2023/988 een terugroepplicht bestaat, of dat een lichtere corrigerende maatregel volstaat.
- Wij begeleiden de melding via de Safety Business Gateway en het contact met de NVWA of een andere toezichthouder.
- Wij toetsen het terugroepbericht aan de eisen van de verordening en controleren of de aangeboden oplossing voldoet aan artikel 37.
- Wij beoordelen uw aansprakelijkheid op grond van artikel 6:185 BW en verder, inclusief de verjarings- en vervaltermijnen.
- Wij voeren namens u het verhaal van recallkosten op leveranciers en het overleg met uw verzekeraar.
- Wij stellen recallbepalingen op voor uw inkoopvoorwaarden en leveringsovereenkomsten.
Samengevat
- Terugroepen is verplicht als een product gevaarlijk is en een lichtere maatregel het risico niet wegneemt (Verordening (EU) 2023/988).
- U meldt een onveilig product via de Safety Business Gateway; voorafgaande goedkeuring van het terugroepbericht is niet nodig.
- De consument krijgt een kosteloze oplossing, in beginsel met een keuze uit ten minste twee van reparatie, vervanging en terugbetaling.
- Voor schade blijft u als producent aansprakelijk zonder schuld (artikel 6:185 BW); vanaf 9 december 2026 geldt een nieuw Europees regime.
- Wie de kosten draagt, hangt af van uw contracten: regel recall, vrijwaring en informatieplichten vooraf.
Veelgestelde vragen over productrecall
Moet de toezichthouder het terugroepbericht vooraf goedkeuren?
Nee. U moet het gevaarlijke product melden en met de toezichthouder samenwerken, maar de tekst van het terugroepbericht hoeft niet vooraf te worden goedgekeurd. De toezichthouder kan wel aanvullende maatregelen eisen of, in Nederland, op grond van artikel 21 van de Warenwet een bevel geven.
Geldt de meldplicht ook voor producten die alleen aan bedrijven zijn geleverd?
De productveiligheidsverordening gaat over consumentenproducten, ook producten waarvan te verwachten is dat consumenten ze gebruiken. Voor zuivere bedrijfsproducten gelden andere regels, zoals die voor machines en arbeidsmiddelen, met eigen verplichtingen. Wordt een product zowel zakelijk als door consumenten gebruikt, ga dan uit van het strengste regime.
Kunt u de kosten van een recall verhalen op uw leverancier?
Dat kan, maar het hangt af van uw contract en van de vraag of de leverancier tekort is geschoten. Zonder bepaling over recallkosten en zonder bewijs dat het gebrek uit zijn levering komt, is verhaal lastig. Regel dit daarom vooraf in uw inkoopvoorwaarden.
Wat gebeurt er als u niet terugroept terwijl dat wel moest?
De toezichthouder kan maatregelen opleggen en handhaven, en het niet opvolgen van een bevel op grond van de Warenwet is strafbaar. Daarnaast versterkt het de positie van benadeelden in een civiele procedure: wie van het risico wist en niets deed, staat zwak bij de vraag of hij zorgvuldig heeft gehandeld.
