Internetoplichting: zo herken je het en krijg je geld terug

Je betaalde voor een product of kaartjes, maar de levering blijft uit. Of jij stuurde je pakket al op en de ‘koper’ reageert nergens meer op. Internetoplichting treft jaarlijks duizenden Nederlanders en voelt extra zuur: je geld lijkt weg, de dader ongrijpbaar en de tijd tikt door.

Goed nieuws: met de juiste stappen vergroot je de kans op geld terug en beperk je verdere schade. Denk aan snel je bank of betaalprovider inschakelen (iDEAL, creditcard, PayPal), bewijs veiligstellen, accounts beveiligen en direct melding en aangifte doen (LMIO/politie, Fraudehelpdesk, platform). LMIO staat voor Landelijk Meldpunt Internet Oplichting.

In deze gids krijg je een helder, Nederlands stappenplan: herkennen wat wel en niet onder oplichting valt, wat je vandaag nog regelt, waar je moet melden, welke route per betaalmethode werkt, wat te doen bij buitenlandse webshops en wanneer het zinvol is een advocaat in te schakelen.

Stap 1. Weet wat internetoplichting is (en wat niet)

Internetoplichting is fraude bij online aan- en verkoop. Typische situaties: je betaalt en ontvangt niets, of jij stuurt je product op en betaling blijft uit. Ook het leveren van nepproducten of kapotte waar komt voor. Belangrijk: niet elk online conflict is strafbaar; soms is het een civiel geschil. Het onderscheid bepaalt je vervolgstappen.

• Dit is internetoplichting: betalen en niets ontvangen; vooraf verzenden en nooit betaald krijgen; nepproduct of defecte waar leveren.
• Dit is meestal géén oplichting: normale leververtraging; verkeerd rekeningnummer doorgeven; miscommunicatie die snel wordt hersteld.

Stap 2. Controleer of er sprake is van oplichting of een civiel geschil

Bepaal eerst of het gaat om internetoplichting (strafbaar) of een civiel geschil (contract). De politie/LMIO pakt geen normale contractconflicten op. Bij webshops geldt meestal 30 dagen levertijd; je moet binnen 2 maanden na ontdekking klagen. Twijfel? Check de verkoper via de politie‑check en gebruik een scamcheck.

• Oplichting: geen levering én onbereikbaar na betaling.
• Oplichting: valse/ongeldige gegevens of meerdere meldingen.
• Civiel geschil: (aangekondigde) vertraging binnen 30 dagen en verkoper reageert.

Kies de route: bij civiel stel je in gebreke; bij oplichting bewijs veiligstellen en aangifte melden volgt later.

Stap 3. Beperk de schade en beveilig je gegevens

Bij internetoplichting geldt: hoe korter de doorlooptijd, hoe beter je kansen. Richt je meteen op het stoppen of terugdraaien van geldstromen en het veiligstellen van je accounts. Wacht niet op antwoord van de verkoper: neem zelf de regie en handel binnen uren, niet dagen.

• Neem direct contact op met je bank: vraag om blokkeren, terugboekpoging of het veiligstellen van de betaling. De kans is klein, maar timing is cruciaal.
• Creditcard/betaalprovider: betaalde je met creditcard of via een betaalprovider? Meld de fraude en start de chargeback/geschilprocedure volgens hun voorwaarden.
• Beveilig je accounts: wijzig wachtwoorden (e‑mail en gebruikte webshops) en zet waar mogelijk 2FA aan om misbruik te voorkomen.

Stap 4. Verzamel en bewaar al het bewijs

Sterk bewijs bepaalt je kansen bij bank (terugboekpoging/chargeback), politie/LMIO en eventuele civiele stappen. Verzamel direct alles wat kan verdwijnen en leg een duidelijke tijdlijn vast. Sla kopieën veilig op (cloud/usb) en zorg dat elk bestand herleidbaar is naar datum, bron en betrokkenen.

• Maak screenshots/PDF: advertentie, productpagina, bestelproces, URL, datum en tijd zichtbaar.
• Bewaar communicatie: e‑mails, WhatsApp/sms, chatlogs; noteer telefoonnummers en gebruikersnamen.
• Financiële stukken: orderbevestiging, factuur, betaalbewijs, bankafschrift met bedrag, datum en IBAN.
• Gegevens verkoper: naam (zoals op afschrift), IBAN/rekeningnummer, e‑mail, (bezorg)adres, eventueel IP‑adres indien bekend.
• Leg een tijdlijn vast: wat is afgesproken, wanneer betaald, contactpogingen, reacties en deadlines; bewaar ook aanmaning/ingebrekestelling.

Stap 5. Controleer de verkoper en website in officiële registers

Voordat je verdere stappen zet, verifieer objectief of de handelspartij eerder is gemeld en of de website betrouwbaar is. Dit helpt bepalen of je met oplichting te maken hebt en versterkt je dossier voor bank, platform en politie.

• Politie-check (LMIO): controleer de handelspartij op bekende meldingen.
• Scamcheck: laat website/links automatisch beoordelen op oplichterij of phishing.
• Keurmerkenregisters: staat de webshop echt als lid bij Thuiswinkel Waarborg of Stichting Webshop Keurmerk?
• Bedrijfsinformatie: controleer of naam, adres en contactgegevens consistent in de voorwaarden staan.

Negatieve signalen? Ga door naar ingebrekestelling en meldingen/aangifte.

Stap 6. Benader de verkoper en stel deze in gebreke

Valt levering uit en blijft reactie uit? Benader de verkoper zakelijk en start de civiele route. Webshops leveren in beginsel binnen 30 dagen; dien je klacht uiterlijk binnen 2 maanden na ontdekking in. Stel de verkoper daarna schriftelijk in gebreke: beschrijf het gebrek, eis levering of restitutie en geef een harde termijn (meestal 14 dagen).

• Verzendwijze: stuur aangetekend; zonder postadres mag het per e‑mail.
• Inhoud: vermeld ordergegevens, wat misgaat en wat je eist (levering/terugbetaling).
• Bewijs: bewaar verzend-/leesbevestiging. Geen reactie? Ga door met stap 7–8.

Stap 7. Neem direct contact op met je bank of betaalprovider

Bel meteen je bank of betaalprovider. Snelheid bepaalt je kansen: soms kan een betaling nog worden teruggehaald of (gedeeltelijk) veiliggesteld, al is die kans klein. Meld expliciet dat het om vermoedelijke internetoplichting gaat, geef alle betaalgegevens door en vraag naar de formele procedure en termijnen.

• iDEAL/overschrijving: vraag om een terugboekpoging/recall of het veiligstellen van gelden. Timing is cruciaal; garanties zijn er niet.
• Creditcard: start direct een chargeback/geschilprocedure volgens de voorwaarden van de maatschappij.
• Betaalprovider: open een formele dispute/geschil en volg hun stappenplan.
• NAW‑gegevens opvragen: informeer of de bank volgens hun protocol contactgegevens van de ontvanger kan achterhalen.
• Leg vast: noteer dossier‑/case‑nummers en bevestigingen voor je bewijsdossier.

Stap 8. Doe aangifte bij de politie (LMIO) en meld de fraude

Doe zo snel mogelijk aangifte bij de politie via het Landelijk Meldpunt Internetoplichting (LMIO). Dat kan digitaal of bij ieder politiebureau; vraag desnoods om aanwezigheid van een digitaal expert. Er moeten duidelijke aanwijzingen zijn voor internetoplichting. Hoe meer aangiftes over dezelfde dader, hoe groter de kans op opsporing en vervolging.

• Kies kanaal: digitaal via LMIO of fysiek aan het bureau.
• Lever mee: screenshots/URL, advertentie, communicatie (mail/WhatsApp), betaalbewijs en IBAN, NAW‑gegevens, tijdlijn.
• Beschrijf helder: wat is afgesproken, wanneer betaald, geen levering/geen reactie, signalen van valse gegevens.
• Leg vast: noteer het aangifte-/dossiernummer en bewaar de bevestiging.
• Contractgeschil? De politie pakt dat niet op; volg de civiele route.

Stap 9. Meld het ook bij Fraudehelpdesk, ACM/ConsuWijzer en het platform

Naast aangifte versnellen meldingen bij de juiste instanties de aanpak van internetoplichting en versterken ze je dossier. Meld de zaak centraal, laat toezichthouders misleiding oppakken en zorg dat platforms accounts blokkeren. Voeg altijd URL’s, bestel- of advertentiegegevens, IBAN, gebruikersnamen en screenshots toe.

• Fraudehelpdesk: signaleert patronen en waarschuwt; geen opsporingsbevoegdheid of schadevergoeding.
• ACM/ConsuWijzer (webshops): meld misleiding/valse keurmerken; ACM kan handhaven tegen bedrijven.
• Platform/keurmerk: dien klacht in; advertentie offline, account blokkeren, case‑nummer opslaan.

Stap 10. Start civiele stappen om je geld terug te krijgen

Reageert de verkoper niet na je ingebrekestelling, dan schakel je over op de civiele route. Niet‑leveren is doorgaans wanprestatie. Dien je klacht uiterlijk binnen 2 maanden na ontdekking in en documenteer alles; vanaf ontvangst van je klacht heeft de verkoper 2 jaar om op te lossen, daarna wordt het lastiger om af te dwingen. Weet: zonder identiteit van de verkoper is procederen moeilijker, zeker bij particuliere “katvangers”.

• Ontbinding + restitutie: verklaar de koop ontbonden en eis terugbetaling, schriftelijk bevestigd.
• Geschillencommissie (indien aangesloten): leg het geschil daar neer.
• Incasso of dagvaarden: start een incassotraject of procedure bij de kantonrechter met hulp van een jurist/advocaat.
• Realiteitscheck: is de verkoper onvindbaar of onvermogend, weeg kosten/baten eerst af.

Stap 11. Kies de juiste route per betaalmethode

De betaalmethode bepaalt je herstelkansen, procedure en termijnen. Handel direct, lever volledig bewijs (screenshots, communicatie, betaalbewijs) en noem je aangifte‑ of casenummer. Timing is cruciaal: sommige betalingen zijn nog te blokkeren of terug te draaien, al is die kans beperkt.

• iDEAL/SEPA‑overboeking: bel je bank voor een recall/terugboeking of het veiligstellen van gelden; kans is klein maar snelheid telt. Geef IBAN, bedrag, datum en omschrijving door en vraag naar mogelijkheden om NAW‑gegevens te achterhalen volgens bankprotocol.
• Creditcard: start direct een chargeback/geschilprocedure (reden: “niet geleverd” of “fraude”) en volg de voorwaarden/termijnen van de maatschappij. Voeg order-, communicatie‑ en leveringsbewijzen toe.
• PayPal/andere betaalproviders: open een dispute en escalatie naar claim binnen de gestelde termijnen; houd alle communicatie in het platform.
• Platform‑betaalservice/escrow: meld de transactie bij het platform, vraag blokkade/bevriezing en volg het interne procedurespoor; noteer case‑nummers.
• Buitenlandse IBAN of internationale provider: doorloop bovenstaande stap én ga verder met stap 12 voor extra routes.

Stap 12. Kocht je bij een buitenlandse webshop? Dit kun je doen

Bij aankopen over de grens spelen extra vragen: welk recht geldt, waar kun je klagen en welke instantie is bevoegd? De eerste noodacties blijven hetzelfde: probeer via bank of betaalprovider de betaling te stoppen/terugdraaien, verzamel bewijs en doe aangifte. Koop je binnen de EU, dan kun je bovendien gratis hulp krijgen.

• Stel vast: land van vestiging en voorwaarden (rechtskeuze/bevoegde rechter).
• Start de betaalroute: creditcard chargeback of dispute bij je betaalprovider (reden: niet geleverd/fraude).
• Doe aangifte: bij de politie/LMIO met je complete dossier.
• Schakel ECC Nederland in: gratis steun bij EU‑aankopen en doorverwijzing naar de juiste buitenlandse geschillencommissie.
• Meld bij platform/keurmerk: dien een klacht in en noteer case‑nummers.

Stap 13. Voorkom internetoplichting met deze controles

Voorkomen is beter dan genezen. Neem vóór je betaalt twee minuten voor een snelle risicoscan. Met de onderstaande checks haal je veel malafide aanbieders er direct uit en verklein je de kans op internetoplichting, zowel bij webshops als op platforms.

• Politie‑check: controleer de handelspartij op bekende meldingen.
• Scamcheck: test de URL/domeinnaam op oplichting of phishing.
• Keurmerk verifiëren: check lidmaatschap in het officiële register.
• Controleer bedrijfsgegevens: naam, adres en contact moeten kloppen.
• Betaal veilig: kies creditcard of provider met terugboek‑mogelijkheid.
• Weiger buiten het platform: geen directe overboeking; let op onrealistisch lage prijzen en onbereikbare klantenservice.

Stap 14. Wanneer schakel je een advocaat in?

Niet elke zaak vergt een advocaat, maar bij internetoplichting kan juridische slagkracht het verschil maken tussen afboeken en incasseren. Gaat het om een hoger bedrag, een onvindbare of buitenlandse wederpartij, of heb je beslag of dagvaarding nodig? Een advocaat structureert je dossier, kiest de juiste route en vergroot de kans op verhaal.

• Grote bedragen/spoed: voorbereiden van beslag of kort geding.
• Verhaalsonderzoek: identiteit en verhaalbaarheid in kaart.
• Dagvaarden/executie: sommatie, procedure en tenuitvoerlegging.
• Buitenlandse/zakelijke tegenpartij: toepasselijk recht en forum.
• Onderhandeling: schikking of betalingsregeling afdwingen.
• Afstemming strafrecht: civiele stappen koppelen aan aangifte.

Tot slot

Internetoplichting is frustrerend, maar met dit stappenplan houd je regie: schade beperken, bewijs vastleggen, bank en betaalprovider inschakelen, melden en waar nodig civiel doorpakken. Handel snel, documenteer alles en kies de route die past bij jouw situatie en betaalmethode. Twijfel je over de haalbaarheid of wil je direct druk op de ketel? Neem vrijblijvend contact op met Law & More voor een snelle beoordeling, ingebrekestelling of procedure. We denken mee over kosten/baten, pakken door waar nodig en staan ook in het weekend voor je klaar.