Aansprakelijkheid IT-leverancier: wanneer vergoedt hij uw schade?

Gepubliceerd op 23 september 2026 · Laatst bijgewerkt op 13 oktober 2026

Een IT-leverancier is aansprakelijk als hij tekortschiet in de nakoming van de overeenkomst, die tekortkoming hem kan worden toegerekend en hij, zo nodig na een ingebrekestelling, in verzuim is (artikel 6:74 BW). Welke schade u vergoed krijgt, hangt sterk af van de algemene voorwaarden: die sluiten gevolgschade meestal uit en leggen een plafond vast, behalve bij opzet of bewuste roekeloosheid.

IT-projecten zoals de invoering van een ERP-systeem, maatwerksoftware of een migratie naar de cloud duren lang en kennen veel onderlinge afhankelijkheden. Vertraging of een gebrek raakt dan al snel de portemonnee van beide partijen.

Opdrachtgevers lopen omzet mis, maken extra kosten of lijden reputatieschade. Voor IT-leveranciers vormen zulke claims een reëel financieel risico. Wie welke schade draagt, hangt in de eerste plaats af van de overeenkomst en de toepasselijke algemene voorwaarden.

Geeft de overeenkomst geen duidelijk antwoord, dan gelden de regels van het Burgerlijk Wetboek. In de praktijk draait het meestal om vijf vragen:

• Is sprake van een tekortkoming?
• Kan die tekortkoming aan de leverancier worden toegerekend?
• Is de leverancier in verzuim?
• Welke schade komt voor vergoeding in aanmerking?
• Houdt een contractuele aansprakelijkheidsbeperking stand?

Samengevat

• De overeenkomst en de algemene voorwaarden bepalen in belangrijke mate wie aansprakelijk is.
• Bij een tekortkoming moet meestal eerst worden beoordeeld of de leverancier in verzuim is.
• Algemene voorwaarden bevatten vaak een aansprakelijkheidsplafond en sluiten gevolgschade uit.
• Een boetebeding maakt schade bij vertraging eenvoudiger vaststelbaar.
• Een fatale termijn kan ervoor zorgen dat geen ingebrekestelling nodig is.
• Leg afspraken, wijzigingen en communicatie tijdens het project goed vast; dat is uw belangrijkste bewijs bij een geschil.

Wanneer is een IT-leverancier aansprakelijk?

De belangrijkste grondslag is wanprestatie, geregeld in artikel 6:74 BW. Iedere tekortkoming in de nakoming van een verbintenis verplicht de leverancier tot vergoeding van de schade die de opdrachtgever daardoor lijdt. Denk aan software die niet functioneert zoals afgesproken, een migratie die tot dataverlies leidt, of een project dat de afgesproken termijn overschrijdt.

De tekortkoming moet wel aan de leverancier kunnen worden toegerekend. Is sprake van overmacht, dan hoeft hij de schade niet te vergoeden; de opdrachtgever kan de overeenkomst dan in bepaalde gevallen nog wel ontbinden.

Daarnaast telt vaak of de leverancier in verzuim is. Op grond van de artikelen 6:81 en 6:82 BW treedt verzuim in nadat de opdrachtgever de leverancier schriftelijk in gebreke heeft gesteld en hem daarbij een redelijke termijn voor nakoming heeft gegund die ongebruikt is verstreken. Bij vertraging of gebrekkige nakoming is dit verzuim vaak doorslaggevend: zonder verzuim kunt u schadevergoeding of ontbinding onder omstandigheden niet direct vorderen.

U hoeft niet in alle gevallen een ingebrekestelling te sturen. Is nakoming blijvend onmogelijk, of blijkt uit de houding van de leverancier dat aanmanen zinloos is, dan treedt verzuim direct in.

Naast wanprestatie kan aansprakelijkheid ook zijn gebaseerd op onrechtmatige daad, geregeld in artikel 6:162 BW. Die grondslag is vooral relevant voor partijen zonder contractuele relatie met de leverancier, bijvoorbeeld wanneer door een fout persoonsgegevens van klanten van de opdrachtgever uitlekken. Binnen de contractuele relatie zelf werkt onrechtmatige daad meestal als aanvullende grondslag naast wanprestatie.

Welke schade komt voor vergoeding in aanmerking?

In beginsel alle schade die uit de tekortkoming voortvloeit. Algemene voorwaarden beperken dat in de praktijk meestal tot directe schade, tot een maximumbedrag.

Directe schade staat in rechtstreeks en onmiddellijk verband met de tekortkoming. Denk aan herstelkosten om gebrekkige software werkend te krijgen, kosten van een vervangende dienstverlener, en redelijke kosten om oorzaak en omvang van een gebrek vast te stellen.

Indirecte schade, ook gevolgschade genoemd, vloeit wel voort uit de tekortkoming maar geldt niet als rechtstreeks gevolg daarvan. Denk aan winstderving, reputatieschade bij de eigen klanten van de opdrachtgever, gemiste besparingen en schade door bedrijfsstilstand. Juist deze posten lopen in de praktijk hoog op, vaak vele malen hoger dan de herstelkosten of de contractwaarde.

Standaard IT-voorwaarden sluiten gevolgschade doorgaans uit. Nederlandse rechters respecteren zo’n uitsluiting in beginsel, vanuit het uitgangspunt van contractsvrijheid, zeker tussen professionele partijen. Een uitsluiting van gevolgschade kan onder omstandigheden buiten toepassing blijven, bijvoorbeeld wanneer het beding onredelijk bezwarend is in de zin van artikel 6:233 BW of wanneer een beroep erop naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is op grond van artikel 6:248 BW. Die drempels liggen hoog.

Ga er dus niet zonder meer van uit dat aanzienlijke bedrijfsschade wordt vergoed, ook niet bij een evidente tekortkoming. Kijk bij het aangaan van de overeenkomst kritisch naar de definities van directe en indirecte schade. Benoem schadeposten die voor u belangrijk zijn, zoals kosten van bedrijfsstilstand tot een bepaald maximum, uitdrukkelijk als directe schade.

Wat betekenen aansprakelijkheidsbeperkingen?

Ze begrenzen hoeveel schade de leverancier moet vergoeden, meestal met een plafond en een uitsluiting van gevolgschade.

In de IT-sector wordt veel gebruikgemaakt van standaard algemene voorwaarden. De meest gehanteerde zijn de NLdigital Voorwaarden. De NLdigital Voorwaarden 2025 zijn de opvolger van de editie uit 2020 en bevatten nieuwe hoofdstukken over onder meer compliance, cybersecurity, datadeling, kunstmatige intelligentie en onlineplatforms. De onderlinge verhouding tussen leverancier en klant is daarbij nauwelijks verschoven. Let op: de voorwaarden uit 2020 blijven gelden wanneer partijen die zijn overeengekomen, dus controleer altijd welke versie op uw contract van toepassing is.

Deze voorwaarden beperken de financiële risico’s van de leverancier op drie manieren. Ten eerste met een aansprakelijkheidsplafond per gebeurtenis, gekoppeld aan een veelvoud van de jaarvergoeding of de contractwaarde, vaak gecombineerd met een absoluut maximum per jaar. Ten tweede met een uitsluiting van gevolgschade. Ten derde met uitzonderingen waarin de beperking haar werking verliest.

Een aansprakelijkheidsbeperking biedt doorgaans geen bescherming bij opzet of bewuste roekeloosheid van de bedrijfsleiding van de leverancier. Heeft de leiding willens en wetens onverantwoord gehandeld, of was zij zich bewust van een aanmerkelijk risico en heeft zij dat toch aanvaard, dan kan de leverancier zich niet met succes op het contractuele plafond beroepen.

Daarnaast kan een beding worden getoetst aan artikel 6:233 BW en kan een beroep erop stranden op artikel 6:248 BW. In de praktijk zijn dat hoge drempels, zeker wanneer beide partijen professioneel zijn en op gelijkwaardige voet hebben kunnen onderhandelen. Ze bieden opdrachtgevers wel een aanvullend verweer in evident onredelijke situaties.

Wat zijn de gevolgen van vertraging?

Vertraging is een van de meest voorkomende bronnen van geschillen in IT-projecten. De juridische gevolgen hangen af van de vraag of partijen een fatale termijn zijn overeengekomen.

Een fatale termijn is een termijn waarvan partijen uitdrukkelijk hebben afgesproken dat overschrijding verzuim doet intreden. Op grond van artikel 6:83 sub a BW treedt verzuim dan in zonder afzonderlijke ingebrekestelling, mits daadwerkelijk sprake is van een fatale termijn. Opdrachtgevers hebben er daarom veel baat bij zo’n termijn expliciet vast te leggen.

Is geen fatale termijn overeengekomen, dan is een tijdige en concrete schriftelijke ingebrekestelling essentieel. Geef daarin aan welke prestatie nog wordt verlangd en binnen welke redelijke termijn.

Wat regelt een boetebeding bij vertraging?

Om de gevolgen van vertraging vooraf te regelen, nemen partijen vaak een boetebeding op, geregeld in de artikelen 6:91 tot en met 6:94 BW. De leverancier is dan bij overschrijding van een termijn een vooraf bepaald bedrag verschuldigd, bijvoorbeeld een percentage van de contractwaarde per week vertraging. Het voordeel: u hoeft niet aan te tonen welke schade u feitelijk heeft geleden, wat in de praktijk lastig is.

De boete komt in beginsel in de plaats van de wettelijke schadevergoeding. Wilt u daarnaast de werkelijke schade kunnen vorderen voor zover die de boete overtreft, leg dat dan uitdrukkelijk vast. Verder is geen boete verschuldigd wanneer de vertraging niet aan de leverancier kan worden toegerekend. Ten slotte kan de rechter een bedongen boete op grond van artikel 6:94 BW matigen wanneer de billijkheid dat klaarblijkelijk eist, al passen rechters die bevoegdheid terughoudend toe.

Naast of in plaats van een boete kunt u ontbinden. Ontbinding wegens niet-tijdige oplevering vereist in beginsel dat de leverancier eerst in verzuim is geraakt, tenzij een fatale termijn is overeengekomen.

Ontbinding en schadevergoeding sluiten elkaar niet uit. Artikel 6:277 BW geeft naast of in plaats van ontbinding recht op vergoeding van de schade die u lijdt doordat geen wederzijdse nakoming maar ontbinding plaatsvindt. Die vordering blijft wel begrensd door eventuele contractuele aansprakelijkheidsbeperkingen.

Waar let u als opdrachtgever op?

• Leg mijlpalen en acceptatiecriteria vooraf vast aan de hand van heldere en meetbare specificaties.
• Koppel waar mogelijk een fatale termijn aan een boetebeding, zodat bij overschrijding zowel verzuim intreedt als een boete verschuldigd wordt.
• Stuur bij dreigende of gerealiseerde vertraging tijdig een schriftelijke ingebrekestelling met een redelijke termijn.
• Ga niet klakkeloos akkoord met de standaardvoorwaarden van de leverancier. Over het aansprakelijkheidsplafond en de definitie van directe en indirecte schade valt vaak te onderhandelen, zeker bij een groot financieel belang.
• Benoem schadeposten die voor u bijzonder relevant zijn uitdrukkelijk, zodat ze niet onder de uitgesloten gevolgschade vallen.

Waar let u als leverancier op?

• Houd een zorgvuldige projectadministratie bij. Dat is bij een geschil uw belangrijkste verdedigingsmiddel.
• Documenteer wijzigingen in de omvang van het project, ook wel scope-creep genoemd, doorlopend en schriftelijk.
• Leg vast in hoeverre de opdrachtgever zijn medewerkingsverplichtingen nakomt. Blijven noodzakelijke input, beslissingen of testcapaciteit uit, dan kan sprake zijn van schuldeisersverzuim in de zin van artikel 6:58 BW en volgende, wat uw aansprakelijkheid voor vertraging kan beperken of wegnemen.
• Signaleer vertraging die aan de opdrachtgever te wijten is direct en schriftelijk.

Welke afspraken voorkomen geschillen?

Vooral broncode-escrow, acceptatietestprotocollen en gefaseerde facturering verkleinen het risico op een geschil:

• Broncode-escrow: een regeling waarbij de broncode bij een onafhankelijke derde wordt bewaard, zodat u bij faillissement of tekortschieten van de leverancier toch toegang houdt.
• Uitgewerkte acceptatietestprotocollen, waarin objectief is vastgelegd wanneer een oplevering geslaagd is.
• Gefaseerde facturering, gekoppeld aan daadwerkelijk opgeleverde en geaccepteerde functionaliteit in plaats van aan het verstrijken van tijd.

Wat kunnen wij voor u doen bij een geschil met een IT-leverancier?

Onze advocaten IT-recht staan opdrachtgevers en leveranciers bij, zowel bij het opstellen van contracten als bij een geschil.

• Wij toetsen uw IT-contract en de toepasselijke algemene voorwaarden op het aansprakelijkheidsplafond en de definitie van directe en indirecte schade.
• Wij stellen een concrete ingebrekestelling op met een redelijke termijn, zodat duidelijk is wanneer verzuim intreedt (artikelen 6:81 en 6:82 BW).
• Wij beoordelen of een beroep op een aansprakelijkheidsbeperking kan worden doorbroken wegens opzet, bewuste roekeloosheid of de artikelen 6:233 en 6:248 BW.
• Wij onderbouwen uw schade, of de boete op grond van een boetebeding (artikelen 6:91 tot en met 6:94 BW).
• Wij voeren de onderhandelingen en zo nodig de procedure bij de rechter of in de arbitrage die in uw contract is afgesproken.

Samengevat: hoe wordt dit beoordeeld?

De uitkomst van een geschil over aansprakelijkheid hangt sterk af van de feiten: de exacte tekst van de overeenkomst en de algemene voorwaarden, de aard van de tekortkoming en het verloop van de communicatie tussen partijen. Gepubliceerde rechtspraak over dit thema is dan ook sterk casuïstisch.

Veelgestelde vragen

Wanneer is een IT-leverancier aansprakelijk voor schade?

Een IT-leverancier kan aansprakelijk zijn wanneer hij zijn contractuele verplichtingen niet nakomt en die tekortkoming aan hem kan worden toegerekend. Denk aan software die niet volgens afspraak functioneert, dataverlies bij een migratie of overschrijding van een afgesproken termijn. De overeenkomst en de algemene voorwaarden kunnen de omvang van die aansprakelijkheid beperken.

Moet ik mijn IT-leverancier eerst in gebreke stellen?

Vaak wel, maar niet altijd. Een ingebrekestelling is doorgaans nodig wanneer de leverancier nog kan nakomen. Bij blijvend onmogelijke nakoming of een fatale termijn kan verzuim zonder ingebrekestelling intreden. Controleer daarom de overeenkomst en formuleer een ingebrekestelling concreet.

Kan een IT-leverancier aansprakelijk zijn zonder contract?

Dat kan onder omstandigheden op grond van onrechtmatige daad. Dit is vooral relevant voor derden die schade lijden zonder partij te zijn bij de overeenkomst tussen opdrachtgever en leverancier.

Wat is het verschil tussen directe en indirecte schade?

Directe schade staat rechtstreeks in verband met de tekortkoming, zoals herstelkosten of kosten van een vervangende dienstverlener. Indirecte schade of gevolgschade omvat bijvoorbeeld winstderving, reputatieschade en schade door bedrijfsstilstand. Controleer altijd hoe de overeenkomst deze begrippen definieert.

Houdt een aansprakelijkheidsplafond altijd stand?

Nee. De werking van een aansprakelijkheidsbeperking hangt af van de tekst van het beding en de omstandigheden van het geval. Onder meer opzet, bewuste roekeloosheid en evident onredelijke toepassing kunnen relevant zijn.

Wordt gevolgschade vergoed?

Meestal niet. Standaard IT-voorwaarden sluiten gevolgschade doorgaans uit en die uitsluiting wordt in beginsel gerespecteerd. Wilt u bepaalde posten toch vergoed zien, benoem die dan bij het sluiten van de overeenkomst uitdrukkelijk als directe schade.

Wat is een fatale termijn?

Een termijn waarvan partijen uitdrukkelijk hebben afgesproken dat overschrijding verzuim doet intreden. Er is dan geen afzonderlijke ingebrekestelling nodig, mits daadwerkelijk sprake is van een fatale termijn. Leg dat dus met zoveel woorden vast.

Wat levert een boetebeding op bij vertraging?

U hoeft dan niet aan te tonen welke schade u feitelijk heeft geleden. De boete komt wel in de plaats van de wettelijke schadevergoeding, tenzij u uitdrukkelijk anders afspreekt, en de rechter kan een buitensporige boete matigen.

Kan ik naast ontbinding ook schadevergoeding vorderen?

Ja. Naast of in plaats van ontbinding bestaat recht op vergoeding van de schade die u lijdt doordat de overeenkomst wordt ontbonden in plaats van nagekomen. Contractuele aansprakelijkheidsbeperkingen blijven daarbij van toepassing.

Hoe beschermt een IT-leverancier zijn positie?

Met een zorgvuldige projectadministratie. Documenteer wijzigingen in de omvang van het project en leg vast wanneer de opdrachtgever noodzakelijke input, beslissingen of testcapaciteit niet tijdig levert. Dat kan uw aansprakelijkheid voor vertraging beperken of wegnemen.