Gepubliceerd op 31 oktober 2026
De politie mag een stroomstootwapen alleen gebruiken in de gevallen die artikel 12c van de Ambtsinstructie noemt. Een daarvan is het aanhouden van iemand die zich aan zijn aanhouding probeert te onttrekken. Ook dan moet het gebruik nodig zijn en in verhouding staan tot het doel, en waarschuwt de agent vooraf als dat kan (artikel 7 Politiewet 2012 en artikel 12d Ambtsinstructie).
Die regels kregen deze week veel aandacht, nadat een agent in Amsterdam een pakketbezorger taserde na een parkeerovertreding. In dit artikel leest u wat de regels zijn, hoe ze in deze zaak uitpakken en wat u kunt doen als u vindt dat de politie te ver ging. Over geweld door de politie in het algemeen leest u meer in Politiegeweld: wanneer mag de politie geweld gebruiken?.
Inhoudsopgave
Wat gebeurde er in de Runstraat?
Op donderdag 29 oktober 2026 rond 15.30 uur taserde een motoragent een pakketbezorger in de Runstraat, in de Amsterdamse Negen Straatjes. De bezorger stond met zijn busje stil op een plek waar tussen 12.00 en 18.00 uur een stopverbod geldt.
Volgens de politie weigerde de bezorger het busje te verplaatsen en toonde hij na herhaald verzoek zijn rijbewijs en identiteitsbewijs niet. Toen de agent hem wilde aanhouden, pakte de bezorger de agent volgens de politie bij de pols en rukte hij zich los. Daarop gebruikte de agent zijn stroomstootwapen. De politie nam de man mee naar het bureau en gaf hem meerdere bekeuringen; inmiddels is hij weer vrij.
Omstanders geven een ander beeld. Op de beelden vraagt de bezorger waarvoor hij wordt aangehouden; volgens een omstander kreeg hij daarop geen antwoord. Volgens AT5 is op twee video’s geen escalerende situatie te zien. De politie wijst erop dat de beelden maar een deel van het voorval laten zien en dat zij het geweld toetst (Metro).
Mag de politie u aanhouden voor foutparkeren?
Nee, voor foutparkeren alleen niet. Stilstaan of parkeren waar dat niet mag, levert een boete op onder de Wet administratiefrechtelijke handhaving verkeersvoorschriften (Wet Mulder), geen aanhouding.
Een aanhouding kan wel volgen als er een strafbaar feit bijkomt. Wie opzettelijk een bevel van een agent negeert, kan artikel 184 Wetboek van Strafrecht overtreden. Wie zijn identiteitsbewijs niet toont terwijl de agent daar terecht om vraagt, overtreedt artikel 447e Wetboek van Strafrecht.
Bij een strafbaar feit op heterdaad mag de politie u aanhouden (artikel 53 Wetboek van Strafvordering). Van heterdaad is sprake als het feit wordt ontdekt terwijl het wordt gepleegd of direct daarna.
Wanneer mag de politie een stroomstootwapen gebruiken?
Alleen in de gevallen die artikel 12c van de Ambtsinstructie opsomt, en alleen als het gebruik voldoet aan artikel 7 Politiewet 2012. Daarnaast waarschuwt de agent vooraf als de situatie dat toelaat.
Artikel 7 Politiewet 2012 bepaalt dat geweld alleen mag als het doel dat rechtvaardigt en dat doel niet op een andere manier te bereiken is. Het geweld moet redelijk en gematigd zijn. Juristen spreken van subsidiariteit (er is geen lichter middel) en proportionaliteit (het geweld staat in verhouding tot het doel).
Artikel 12c Ambtsinstructie onderscheidt twee standen. In de schietmodus schiet het wapen twee pijltjes af die via draden een stroomstoot geven. In de schokmodus drukt de agent het wapen direct tegen het lichaam. De schietmodus mag alleen:
- om iemand aan te houden van wie redelijkerwijs kan worden aangenomen dat hij een wapen bij zich heeft en dat tegen een persoon zal gebruiken, of direct ander geweld tegen personen zal gebruiken;
- om iemand aan te houden die zich aan zijn aanhouding, voorgeleiding of andere rechtmatige vrijheidsbeneming probeert te onttrekken of heeft onttrokken;
- ter verdediging tegen agressieve dieren of om die onder controle te brengen;
- om direct gevaar voor iemands leven of voor zwaar lichamelijk letsel af te wenden.
De schokmodus mag alleen in de laatste twee gevallen. Volgens artikel 12d Ambtsinstructie waarschuwt de agent vooraf met luide stem of op een andere duidelijke manier dat hij het wapen gebruikt als het bevel niet direct wordt opgevolgd. Die waarschuwing mag alleen achterwege blijven als de omstandigheden haar redelijkerwijs niet toelaten.
Wat gebeurt er nadat een agent het stroomstootwapen heeft gebruikt?
De agent meldt het gebruik zo snel mogelijk aan de hulpofficier van justitie die het aangewende geweld registreert (artikel 17 Ambtsinstructie). Daarna beoordeelt de politie of het geweld rechtmatig was.
In de melding legt de agent schriftelijk vast welk middel hij gebruikte en met welke gevolgen. Mondeling licht hij toe waarom hij geweld gebruikte. Bij incidenten met zwaargewonden of doden doet de Rijksrecherche onderzoek onder gezag van een officier van justitie.
Was de inzet in de Runstraat toegestaan?
Dat staat nog niet vast en is op basis van de beelden alleen niet te beoordelen. Rukte de bezorger zich los, zoals de politie zegt, dan valt dat onder de grond ‘zich aan de aanhouding onttrekken’ van artikel 12c Ambtsinstructie.
Of het gebruik ook nodig en in verhouding was, hangt af van vragen die de beelden niet beantwoorden:
- Kon de agent de man ook met een greep of met hulp van een collega aanhouden?
- Heeft de agent gewaarschuwd, zoals artikel 12d Ambtsinstructie voorschrijft?
- Wist de bezorger waarvoor hij werd aangehouden?
- Stond een stroomstoot, met kans op een harde val op straat, in verhouding tot het verzet?
Een ontbrekende waarschuwing maakt het optreden niet vanzelf onrechtmatig. In een zaak over pepperspray vond de Rechtbank Noord-Nederland het ontbreken van een waarschuwing en het te laat meedelen van de reden van aanhouding geringe vormverzuimen (ECLI:NL:RBNNE:2023:384). Het optreden bleef rechtmatig en de verdachte werd veroordeeld voor wederspannigheid.
Is verzet tegen een onrechtmatige aanhouding strafbaar?
Niet als wederspannigheid. Verzet tegen een agent is alleen als wederspannigheid strafbaar als de agent handelde in de rechtmatige uitoefening van zijn bediening (artikel 180 Wetboek van Strafrecht).
Wordt u vervolgd voor verzet of het negeren van een bevel, dan is de rechtmatigheid van het politieoptreden dus vaak een belangrijk verweer. Niet elke fout van de agent maakt het optreden onrechtmatig, zoals de uitspraak van de Rechtbank Noord-Nederland laat zien.
Wat kunt u doen als u vindt dat de politie te ver ging?
U kunt een klacht indienen, aangifte doen tegen de agent of de Staat aansprakelijk stellen voor uw schade. Wordt u zelf vervolgd, dan kunt u de rechtmatigheid van het optreden in uw eigen strafzaak aanvechten.
- Klacht: de politie behandelt uw klacht volgens de klachtregeling van de Politiewet 2012. Bent u het niet eens met de afhandeling, dan kunt u naar de Nationale ombudsman.
- Aangifte: het Openbaar Ministerie beslist of het de agent vervolgt. Ziet het OM daarvan af, dan kunt u beklag doen bij het gerechtshof (artikel 12 Wetboek van Strafvordering).
- Schadeclaim: onrechtmatig politieoptreden kan een onrechtmatige daad van de Staat zijn (artikel 6:162 Burgerlijk Wetboek). Uw vordering verjaart in beginsel vijf jaar nadat u de schade en de aansprakelijke partij kent (artikel 3:310 BW).
- Verweer: in uw eigen strafzaak toetst de rechter of de agent rechtmatig optrad.
Leg dezelfde dag vast wat er gebeurde: tijd, plaats, namen van getuigen en beelden. Laat letsel direct door een arts vastleggen.
Wat kunnen wij voor u doen bij politiegeweld?
Onze strafrechtadvocaten staan u bij als het optreden van de politie in uw eigen strafzaak of in een aangifte een rol speelt.
- Wij beoordelen aan de hand van artikel 7 Politiewet 2012 en de artikelen 12c en 12d Ambtsinstructie of het gebruik van het stroomstootwapen rechtmatig was.
- Wij voeren verweer als u verdacht wordt van wederspannigheid of het negeren van een bevel.
- Wij vragen inzage in de processtukken, zoals het proces-verbaal van aanhouding, en controleren of de agent heeft gewaarschuwd.
- Wij stellen een klacht op over het optreden van de politie en begeleiden een verzoek aan de Nationale ombudsman.
- Wij dienen beklag in bij het gerechtshof als het Openbaar Ministerie de agent niet vervolgt (artikel 12 Wetboek van Strafvordering).
Stroomstootwapen in vijf punten
- Foutparkeren alleen is geen grond voor een aanhouding; die volgt pas bij een strafbaar feit, zoals het negeren van een bevel (artikel 184 Sr).
- De schietmodus mag alleen in de vier gevallen van artikel 12c Ambtsinstructie, waaronder de aanhouding van iemand die zich aan zijn aanhouding onttrekt.
- De agent waarschuwt vooraf als de omstandigheden dat toelaten (artikel 12d Ambtsinstructie).
- Een ontbrekende waarschuwing maakt het optreden niet vanzelf onrechtmatig (ECLI:NL:RBNNE:2023:384).
- Na politiegeweld kunt u een klacht indienen, aangifte doen of de Staat aansprakelijk stellen.
Vragen die vaak terugkomen
Mag ik de politie filmen tijdens een aanhouding?
In de openbare ruimte mag u de politie in beginsel filmen, zolang u het politiewerk niet hindert. Beelden kunnen later belangrijk bewijs zijn, zoals deze zaak laat zien.
Moet ik mijn identiteitsbewijs laten zien aan een agent?
Ja, als de agent daar redelijkerwijs om vraagt voor zijn taak (artikel 8a Politiewet 2012). Wie dan weigert, overtreedt artikel 447e Wetboek van Strafrecht.
Hoe lang mag de politie mij vasthouden na een aanhouding?
Voor onderzoek mag de politie u maximaal negen uur ophouden als voor het feit voorlopige hechtenis is toegestaan, de uren tussen middernacht en 9.00 uur niet meegerekend (artikel 56a Wetboek van Strafvordering). Meer leest u in Vasthouden voor verhoor: hoe lang mag het?.
Wilt u weten of wij u kunnen helpen?
Plan een gratis kennismaking. Daarin bespreken wij of wij u kunnen helpen en wat dat kost. Inhoudelijk advies valt er niet onder. Wij beoordelen geen zaken of stukken per e-mail zonder opdracht.
Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.
