Gepubliceerd op 23 november 2020 · Laatst bijgewerkt op 30 september 2026
Het korte antwoord: u kunt als werkgever een ziekmelding niet zelf weigeren. De werknemer meldt zich ziek, en de bedrijfsarts beoordeelt of hij arbeidsongeschikt is. Twijfelt u of een werknemer echt ziek is, schakel dan direct de bedrijfsarts in. Houdt de werknemer zich niet aan redelijke controlevoorschriften, dan mag u het loon opschorten; weigert hij zonder goede reden mee te werken aan de re-integratie, dan mag u het loon stopzetten. Ontslag op staande voet kan alleen als vaststaat dat hij over zijn ziekte heeft gelogen.
Inhoudsopgave
Waarom mag u een ziekmelding niet zelf beoordelen?
Een werknemer meldt zich weleens ziek na een conflict, vlak voor of na een afgewezen vakantieverzoek, of u ziet hem op sociale media terwijl hij thuis zou moeten uitzieken. De verleiding is dan groot om de ziekmelding niet te accepteren. Dat mag niet: of iemand arbeidsongeschikt is, is een medische vraag. Die beantwoordt de bedrijfsarts, niet u of de leidinggevende.
U mag de werknemer ook niet vragen naar de aard van zijn klachten. Medische gegevens vallen onder de AVG; u legt alleen vast wat nodig is voor de loondoorbetaling en de re-integratie, zoals de verwachte duur, de bereikbaarheid en of er een regresmogelijkheid is, bijvoorbeeld bij een ongeval door een ander.
Welke stappen kunt u zetten bij twijfel?
Vier stappen helpen u verder als u twijfelt aan een ziekmelding.
- Schakel de bedrijfsarts of arbodienst in. Vraag de bedrijfsarts de werknemer zo snel mogelijk op te roepen. Ook bij een vermoeden van misbruik is de bedrijfsarts degene die dat beoordeelt, niet u. Hij bepaalt of de werknemer ongeschikt is voor zijn eigen werk of voor aangepast werk.
- Pas de controlevoorschriften toe. Het verzuimprotocol regelt hoe en wanneer de werknemer zich ziek meldt, bereikbaar is en op het spreekuur verschijnt. Die voorschriften moeten redelijk zijn en schriftelijk aan de werknemer bekend zijn gemaakt.
- Vraag een deskundigenoordeel aan. Twijfelt u aan het oordeel van de bedrijfsarts, of doet de werknemer dat, dan kan ieder van u bij UWV een deskundigenoordeel aanvragen. Dat oordeel is niet bindend, maar weegt zwaar in een procedure. De werknemer kan daarnaast een second opinion vragen bij een andere bedrijfsarts.
- Ga in gesprek. Achter een onterechte ziekmelding zit vaak een conflict of een privéprobleem. Een gesprek, eventueel met een mediator, lost soms meer op dan een juridische maatregel.
Mag u het loon opschorten of stopzetten?
Ja, in twee gevallen. Een zieke werknemer houdt volgens artikel 7:629 BW in beginsel recht op minstens 70 procent van het loon gedurende 104 weken, in het eerste jaar niet minder dan het minimumloon. Daarop bestaan twee uitzonderingen.
- Opschorten kan als de werknemer zonder deugdelijke grond redelijke schriftelijke controlevoorschriften niet naleeft, bijvoorbeeld niet op het spreekuur verschijnt. Zodra hij de voorschriften weer naleeft, betaalt u het opgeschorte loon alsnog uit.
- Stopzetten kan als de werknemer de ziekte opzettelijk heeft veroorzaakt, de genezing belemmert of vertraagt, zonder deugdelijke grond passend werk weigert, of niet meewerkt aan zijn re-integratie. Over die periode is het loon dan definitief niet verschuldigd.
Kondig een sanctie altijd eerst schriftelijk aan, met een termijn om alsnog mee te werken. Ook een schriftelijke waarschuwing is mogelijk bij het overtreden van redelijke voorschriften. Een sanctie die u niet heeft aangekondigd of die niet in verhouding staat, houdt bij de kantonrechter vaak geen stand.
Wat als het eigen werk nog wel kan?
Niet elke klacht maakt iemand volledig arbeidsongeschikt. Kan de werknemer volgens de bedrijfsarts zijn eigen werk of aangepast werk nog gedeeltelijk doen, dan mag u dat van hem vragen. Weigert hij zonder goede reden passende arbeid, dan mag u het loon stopzetten.
Bij klachten door een arbeidsconflict spreekt de bedrijfsarts soms van situatieve arbeidsongeschiktheid: de werknemer is dan niet ziek in medische zin, maar kan door de situatie niet werken. De oplossing ligt dan meestal in het oplossen van het conflict, niet in een sanctie.
Kunt u ontslaan bij een onterechte ziekmelding?
Tijdens ziekte geldt een opzegverbod: u kunt de arbeidsovereenkomst in beginsel niet opzeggen zolang de werknemer ziek is. Ontslag op staande voet blijft mogelijk, maar alleen bij een dringende reden.
Dat kan het geval zijn als vaststaat dat de werknemer over zijn ziekte heeft gelogen, bijvoorbeeld omdat hij tijdens zijn ziekmelding elders werkt terwijl hij zegt niet te kunnen werken. Rechters stellen daaraan hoge eisen: u moet de feiten bewijzen, en het ontslag moet direct volgen op het moment waarop u dat ontdekt.
Schakelt u een recherchebureau in om bewijs te verzamelen, houd dan rekening met de privacyregels. Heimelijk onderzoek is alleen toegestaan bij een concrete verdenking en als minder ingrijpende middelen, zoals een oproep bij de bedrijfsarts of een deskundigenoordeel, niet volstaan. Onrechtmatig verkregen bewijs kan het ontslag alsnog laten sneuvelen.
Wat als de werknemer te weinig informatie geeft?
De werknemer moet bereikbaar zijn en de informatie geven die u nodig heeft voor de loondoorbetaling en de re-integratie, zoals zijn verblijfadres en of hij oproepbaar is. Medische informatie deelt hij alleen met de bedrijfsarts. Werkt hij daar niet aan mee, dan kan dat een grond zijn om het loon op te schorten, mits uw verzuimregels dat duidelijk voorschrijven.
Samengevat
- U beoordeelt een ziekmelding niet zelf: alleen de bedrijfsarts stelt vast of een werknemer arbeidsongeschikt is.
- Bij twijfel schakelt u de bedrijfsarts in en vraagt u zo nodig een deskundigenoordeel bij UWV aan.
- U mag het loon opschorten bij het niet naleven van controlevoorschriften, en stopzetten bij het niet meewerken aan de re-integratie.
- Ontslag op staande voet is alleen mogelijk als u kunt bewijzen dat de werknemer over zijn ziekte heeft gelogen.
- Leg uw verzuimprotocol schriftelijk vast en kondig sancties altijd eerst schriftelijk aan.
Veelgestelde vragen
Mag ik als werkgever een ziekmelding weigeren?
Nee, ook niet als u denkt dat de werknemer onterecht ziek is. U kunt wel direct de bedrijfsarts inschakelen en bij twijfel een deskundigenoordeel bij UWV aanvragen.
Mag ik vragen wat mijn werknemer mankeert?
Nee. Naar de aard van de klachten vraagt alleen de bedrijfsarts. U mag wel vragen naar de verwachte duur en de bereikbaarheid.
Mag ik loon inhouden als ik denk dat mijn werknemer niet ziek is?
Alleen als de werknemer controlevoorschriften of re-integratieverplichtingen niet nakomt. Een vermoeden alleen is niet genoeg.
Hoeveel wachtdagen mag ik toepassen?
Ten hoogste twee wachtdagen per ziekmelding, en alleen als dat in de arbeidsovereenkomst of cao is afgesproken.
De arbeidsrechtadvocaten van Law & More adviseren over verzuimprotocollen, loonsancties, deskundigenoordelen en ontslag tijdens ziekte.
Twijfelt u over uw positie? Leg uw situatie aan ons voor. Wij laten u binnen één werkdag weten wat uw opties zijn.
