Artikel 2:239 BW bepaalt dat het bestuur van een besloten vennootschap belast is met het besturen van de vennootschap, behoudens de beperkingen die de statuten stellen. De bestuurders richten zich bij de vervulling van hun taak naar het belang van de vennootschap en de met haar verbonden onderneming. De statuten kunnen bepalen dat het bestuur zich moet gedragen naar aanwijzingen van een ander orgaan. Anders dan bij een nv (artikel 2:129 lid 4 BW) mogen die aanwijzingen bij een bv ook specifiek zijn. Het bestuur volgt ze op, tenzij ze in strijd zijn met het belang van de vennootschap en de onderneming (artikel 2:239 lid 4 BW). Het artikel regelt ook de besluitvorming binnen het bestuur en de positie van een bestuurder met een tegenstrijdig belang.
Inhoudsopgave
Wettelijke basis
Artikel 2:239 van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek, Titel 5 over de besloten vennootschap, in de afdeling over het bestuur. Het artikel regelt de bestuurstaak en de statutaire beperkingen daarop, de gerichtheid op het vennootschapsbelang, de mogelijkheid van statutaire aanwijzingen, en de gevolgen van een tegenstrijdig belang van een bestuurder.
Waarom dit telt
Voor een directeur-grootaandeelhouder is de scheiding tussen de pet van aandeelhouder en die van bestuurder vaak diffuus, maar dit artikel dwingt die scheiding af. Het bestuur moet het vennootschapsbelang dienen, ook wanneer de meerderheidsaandeelhouder iets anders wil. Dat geeft een bestuurder ruimte om een instructie te weigeren, en het geeft een minderheidsaandeelhouder een aanknopingspunt om beleid aan te vechten. De regel over tegenstrijdig belang betekent in de praktijk dat een bestuurder zich bij bepaalde transacties moet onthouden van deelname aan de besluitvorming. Wie dat niet vastlegt, creëert een besluit waarvan de geldigheid later ter discussie staat.
Wat staat er in artikel 2:239 BW?
Artikel 2:239 BW bevat 6 leden over de taak van het bestuur van een bv. Het bestuur bestuurt de vennootschap, tenzij de statuten dat beperken (lid 1). De andere leden regelen:
- lid 2: de statuten kunnen een bestuurder meer stemmen geven, maar nooit meer dan alle andere bestuurders samen;
- lid 3: bestuursbesluiten hebben alleen goedkeuring van een ander orgaan nodig als de statuten dat bepalen;
- lid 4: het bestuur volgt statutaire aanwijzingen van een ander orgaan, tenzij die in strijd zijn met het belang van de vennootschap;
- lid 5: bestuurders richten zich naar het belang van de vennootschap en de verbonden onderneming;
- lid 6: een bestuurder met een tegenstrijdig belang doet niet mee aan het overleg en de besluitvorming.
Wat gebeurt er bij een tegenstrijdig belang van een bestuurder?
Een bestuurder met een direct of indirect persoonlijk belang dat botst met het belang van de bv, overlegt en stemt niet mee (artikel 2:239 lid 6 BW). Kan het bestuur daardoor geen besluit nemen, dan beslist de raad van commissarissen. Is die er niet, dan beslist de algemene vergadering, tenzij de statuten anders bepalen.
Een besluit dat in strijd met deze regel is genomen, is vernietigbaar (artikel 2:15 BW). Een vordering tot vernietiging moet binnen 1 jaar worden ingesteld. Zie ook tegenstrijdig belang.
Wanneer schiet een bestuurder tekort in zijn bestuurstaak?
Een bestuurder is tegenover de bv aansprakelijk bij onbehoorlijke taakvervulling, als hem een ernstig verwijt kan worden gemaakt (artikel 2:9 BW). Bij faillissement kan de curator bestuurders aansprakelijk stellen als in de 3 jaar vóór het faillissement sprake was van kennelijk onbehoorlijk bestuur (artikel 2:248 BW).
Veelgestelde vragen
Wat is ‘het belang van de vennootschap’?
Volgens de Hoge Raad in het Cancun-arrest van 4 april 2014 gaat het in het algemeen om het bevorderen van het bestendige succes van de onderneming. Daarbij houdt het bestuur rekening met de belangen van alle betrokkenen, niet alleen van de aandeelhouders.
Geldt artikel 2:239 BW ook voor een nv?
Nee. Voor de nv staat een vergelijkbare regeling in artikel 2:129 BW.