Civiele dagvaarding ontvangen: wat u moet doen, wanneer en wat het kost

Gepubliceerd op 11 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 31 oktober 2026

Heeft u een civiele dagvaarding ontvangen, dan moet u uiterlijk op de roldatum die in de dagvaarding staat reageren; doet u niets, dan kan de rechter de eis bij verstek toewijzen. Of u daarvoor een advocaat nodig heeft, hangt af van de rechter: bij de kantonrechter mag u zelf reageren, bij de rechtbank is een advocaat verplicht.

Een dagvaarding is de officiële oproep om voor de burgerlijke rechter te verschijnen, uitgebracht door een gerechtsdeurwaarder. Hieronder leest u stap voor stap wat u met de dagvaarding doet, welk griffierecht u in 2026 betaalt, welke termijnen gelden en hoe streng de rechter die termijnen toepast.

Wat staat er in een civiele dagvaarding?

Een dagvaarding vermeldt wie u dagvaardt, wat hij van u eist, waarom, en wanneer en bij welke rechter u moet reageren. Die eisen staan in artikel 111 van het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering (Rv).

Let vooral op drie onderdelen. De eis, ook wel het petitum, staat meestal aan het eind: dat is wat de eiser van de rechter vraagt, bijvoorbeeld betaling van een bedrag met rente en kosten. De roldatum is de dag waarop de zaak voor het eerst op de rol staat. En de rechter: kantonrechter of rechtbank. Meer over wat een eis inhoudt, leest u in ons artikel wat is een vordering.

Kantonrechter of rechtbank: wat betekent dat voor u?

De kantonrechter behandelt onder meer zaken tot en met € 25.000, en altijd zaken over arbeid, huur, consumentenkoop en consumentenkrediet (artikel 93 Rv). Andere zaken gaan naar de rechtbank.

Ook bij de kantonrechter kan een advocaat verstandig zijn, bijvoorbeeld als er veel op het spel staat of als u een tegeneis wilt instellen. Heeft u een laag inkomen, dan kunt u via de Raad voor Rechtsbijstand mogelijk gesubsidieerde rechtsbijstand krijgen.

Welk griffierecht betaalt u als gedaagde in 2026?

Eiser en gedaagde betalen allebei griffierecht. Bij de kantonrechter betaalt de gedaagde alleen als hij in de procedure verschijnt. De bedragen hieronder gelden voor zaken die in 2026 beginnen, volgens Rechtspraak.nl (Stcrt. 2025, 39855).

Verliest u de zaak, dan moet u meestal ook een vast bedrag aan proceskosten van de eiser betalen, bovenop uw eigen advocaatkosten.

Hoe en wanneer reageert u bij de kantonrechter?

U reageert met een brief aan de kantonrechter, die uiterlijk de dag voor de rolzitting binnen moet zijn. Lukt dat niet, dan kunt u voor die datum uitstel vragen; in de praktijk is dat meestal vier weken.

In de brief legt u uit waarom u het niet eens bent met de eis en stuurt u bewijsstukken mee. Wilt u zelf ook iets eisen van de eiser, een tegeneis, dan neemt u die in deze eerste reactie op. Na uw reactie beslist de kantonrechter of er een mondelinge behandeling komt of dat partijen nog schriftelijk mogen reageren.

Hoe verloopt de procedure bij de rechtbank?

Bij de rechtbank stelt uw advocaat zich uiterlijk op de roldatum voor u. Daarna dient uw advocaat in de regel binnen zes weken een schriftelijk verweer in: de conclusie van antwoord. Die termijn kan op verzoek meestal één keer worden verlengd.

In de conclusie van antwoord staan al uw verweren en uw bewijsmiddelen. Daarna volgt in de meeste zaken een mondelinge behandeling (artikel 87 Rv), waarin de rechter vragen stelt en vaak onderzoekt of een schikking mogelijk is. Lees ook wat u kunt verwachten bij een mondelinge behandeling.

Wat gebeurt er als u niet reageert?

Reageert u niet en verschijnt u niet, dan verleent de rechter verstek. De rechter wijst de eis dan toe, tenzij die hem onrechtmatig of ongegrond voorkomt (artikel 139 Rv), en u betaalt meestal ook de proceskosten van de eiser.

Tegen een verstekvonnis kunt u in verzet gaan. De termijn is vier weken, gerekend vanaf de betekening van het vonnis aan u persoonlijk, een handeling waaruit blijkt dat u het vonnis kent, of de tenuitvoerlegging (artikel 143 Rv). Een verstekvonnis kan intussen al worden uitgevoerd, bijvoorbeeld door beslag op uw loon of rekening.

Hoe streng is de rechter met de verzettermijn?

Heel streng. De Hoge Raad oordeelde op 24 november 2023 dat rechtsmiddeltermijnen van openbare orde zijn en dat daaraan strikt de hand moet worden gehouden; alleen onder bijzondere omstandigheden mag een rechter een termijn buiten toepassing laten (ECLI:NL:HR:2023:1627).

Hoe dat uitpakt, laat een vonnis van de kantonrechter in Rotterdam van 23 mei 2025 zien (ECLI:NL:RBROT:2025:6014). Bij een beslag op periodieke betalingen geldt de eerste uitbetaling aan de beslaglegger als tenuitvoerlegging (artikel 144 Rv). Die was op 14 november 2024; het verzet kwam op 19 december 2024 en was dus te laat. De gedaagde wist al op 22 november van de uitbetaling en had nog bijna drie weken. Hij werd niet-ontvankelijk verklaard.

Wacht daarom niet tot het vonnis er ligt, en reken bij een loonbeslag vanaf de eerste inhouding die bij de schuldeiser binnenkomt.

Kunt u een schikking treffen?

Ja, u kunt op elk moment met de eiser onderhandelen, ook als de procedure al loopt. Leg een schikking altijd schriftelijk vast, met afspraken over de proceskosten en over het intrekken van de zaak.

Bent u het met de eis eens, dan kunt u ook betalen of een betalingsregeling voorstellen. Laat de eiser dan bevestigen dat de zaak wordt ingetrokken, zodat u geen verstekvonnis met extra kosten krijgt. Bij een schikking op de zitting kan de rechter de afspraken vastleggen in een proces-verbaal, dat net als een vonnis kan worden uitgevoerd.

Hoe gaat het op de zitting?

U spreekt de rechter aan met “meneer de rechter” of “mevrouw de rechter”; “edelachtbare” mag, maar hoeft niet. Neem alle stukken en een identiteitsbewijs mee en kom op tijd.

De rechter leidt het gesprek en stelt vragen aan beide partijen. Antwoord kort en feitelijk en val de wederpartij niet in de rede. Na de zitting doet de rechter schriftelijk uitspraak, vaak binnen enkele weken; soms geeft hij direct een mondelinge uitspraak.

Wat kunt u doen na het vonnis?

Bent u het niet eens met het vonnis, dan kunt u binnen drie maanden na de uitspraak hoger beroep instellen bij het gerechtshof (artikel 339 Rv). Bij een vordering van € 1.750 of minder is hoger beroep niet mogelijk (artikel 332 Rv). In hoger beroep is een advocaat altijd verplicht.

Hoger beroep houdt de uitvoering van het vonnis in beginsel tegen, maar de meeste vonnissen worden uitvoerbaar bij voorraad verklaard. Dan kan de eiser het vonnis toch al laten uitvoeren. Was de zaak dringend, dan is soms een kort geding de snellere route. Wilt u weten hoe een rechtszaak in het algemeen verloopt, lees dan ons artikel over hoe een rechtszaak verloopt.

Hulp na ontvangst van een dagvaarding

Onze advocaten civiel recht staan u bij vanaf het moment dat u de dagvaarding ontvangt.

• Wij lezen de dagvaarding na en stellen vast bij welke rechter u moet reageren en voor welke datum.
• Wij beoordelen de eis en de bewijsstukken en bespreken of verweer, schikking of betaling past.
• Wij stellen bij de rechtbank uw conclusie van antwoord op, of bij de kantonrechter uw schriftelijke reactie, inclusief een eventuele tegeneis.
• Wij beoordelen na een verstekvonnis of verzet nog tijdig is, en na een vonnis of hoger beroep binnen drie maanden zinvol is.

Vragen die vaak terugkomen

Kan ik bezwaar maken tegen een dagvaarding?

Niet met een bezwaarschrift. U voert verweer in de procedure zelf: bij de kantonrechter met een brief, bij de rechtbank via uw advocaat in de conclusie van antwoord.

Welke stukken moet ik verzamelen?

Verzamel het contract, facturen, betalingsbewijzen, e-mails, brieven en foto’s die met het geschil te maken hebben. Zet ze op datum, zodat u of uw advocaat snel een tijdlijn kan maken.