Een eigendomsvoorbehoud is het beding waarbij de verkoper de eigendom van geleverde zaken behoudt totdat de koper heeft betaald. Het is de eenvoudigste en sterkste zekerheid voor een leverancier, ook in het faillissement van de afnemer.
Inhoudsopgave
Wettelijke basis
Artikel 3:92 BW bepaalt dat een overdracht onder eigendomsvoorbehoud wordt aangemerkt als een overdracht onder opschortende voorwaarde van volledige betaling. Lid 2 begrenst de reikwijdte: het voorbehoud kan worden gemaakt voor vorderingen uit geleverde of te leveren zaken en uit werkzaamheden daarbij, en voor vorderingen wegens tekortschieten in die verbintenissen. Een ruimer, alomvattend voorbehoud voor alles wat de koper ooit verschuldigd wordt, is naar Nederlands recht niet geldig; naar Duits recht wel, wat bij grensoverschrijdende leveranties tot verschillen leidt. Artikel 3:92 lid 3 laat de bevoegdheid tot doorverkoop in de normale bedrijfsuitoefening onverlet. Bij zaaksvorming of vermenging gaat het voorbehoud op grond van de artikelen 5:14 en verder BW verloren.
Hoe het in de praktijk werkt
Het beding hoort in de algemene voorwaarden en moet tijdig ter hand zijn gesteld; anders is het vernietigbaar. Bij een faillissement van de afnemer meldt de leverancier zich bij de curator met een opgave van de onbetaalde facturen en de nog aanwezige zaken. Identificatie is dan het probleem: alleen zaken die individualiseerbaar zijn en niet zijn verwerkt kunnen worden opgeëist. Een goede administratie met partijnummers maakt het verschil.
Waar het misgaat
Voorwaarden worden pas op de factuur vermeld, dus na het sluiten van de overeenkomst; dan geldt het beding niet. Een tweede fout is een verlengd voorbehoud dat naar Nederlands recht te ruim is. Ten derde wordt te lang gewacht met het opeisen, waarna de zaken zijn doorverkocht of verwerkt.
Verwante begrippen
Het voorbehoud hangt samen met de algemene voorwaarden, met het retentierecht en met het faillissement van de afnemer.
Levert u op rekening? Onze civiel recht advocaten controleren of uw zekerheden standhouden.
Verder lezen
Uitgebreider over dit onderwerp: Eigendomsvoorbehoud, Pandrecht of eigendomsvoorbehoud – wie gaat voor? Alles wat u moet weten.
Wilt u dieper op dit onderwerp ingaan? Lees ons uitgebreide artikel Eigendomsvoorbehoud.
