Een klachtdelict is een strafbaar feit dat het Openbaar Ministerie alleen mag vervolgen als de benadeelde daarom vraagt. Die klacht moet in de regel binnen drie maanden worden ingediend (artikel 66 Wetboek van Strafrecht). Zonder tijdige klacht is het OM niet-ontvankelijk in de vervolging. De algemene regels staan in de artikelen 64 tot en met 67 Sr.
Inhoudsopgave
Welke feiten zijn klachtdelicten?
Er zijn twee soorten. Bij een absoluut klachtdelict is altijd een klacht nodig. Voorbeelden zijn smaad, laster en belediging (artikel 269 Sr, behalve als het slachtoffer een ambtenaar in functie is) en schending van een beroepsgeheim tegenover een bepaald persoon (artikel 272 lid 2 Sr).
Bij een relatief klachtdelict is een klacht alleen nodig vanwege de relatie tussen dader en slachtoffer. Diefstal door een familielid in de rechte lijn of in de tweede graad van de zijlinie, zoals een kind of een broer, wordt alleen op klacht vervolgd (artikel 316 lid 2 Sr). Dezelfde regel geldt voor verduistering en oplichting binnen de familie.
Hoe dient u een klacht in?
Een klacht is een aangifte met een uitdrukkelijk verzoek tot vervolging (artikel 164 Sv). U doet die mondeling of schriftelijk bij de politie of de officier van justitie. Zeg dus duidelijk dat u wilt dat de dader wordt vervolgd en controleer of dat in het proces-verbaal staat. Een aangifte zonder dat verzoek is bij een klachtdelict niet genoeg.
Welke termijnen gelden?
De klachttermijn is drie maanden, gerekend vanaf het moment dat de klachtgerechtigde van het feit op de hoogte raakte. Woont de klachtgerechtigde buiten Nederland, dan is de termijn negen maanden (artikel 66 lid 1 Sr). Een klacht kan binnen acht dagen na indiening worden ingetrokken (artikel 67 Sr). Na intrekking kan over hetzelfde feit niet opnieuw een klacht worden gedaan.
Wie mag een klacht indienen?
In de regel het slachtoffer zelf. Is het slachtoffer jonger dan zestien jaar of onder curatele gesteld, dan dient de wettelijk vertegenwoordiger de klacht in (artikel 64 Sr). Bij smaad tegen iemand die is overleden, kunnen bepaalde familieleden en de echtgenoot een klacht indienen (artikel 270 Sr).
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er als de klacht te laat is?
Dan verklaart de rechter het OM niet-ontvankelijk en eindigt de strafzaak zonder inhoudelijke beoordeling. Een civiele procedure, bijvoorbeeld voor schadevergoeding, blijft wel mogelijk.
Zijn mishandeling en bedreiging klachtdelicten?
Nee. Mishandeling (artikel 300 Sr) en bedreiging (artikel 285 Sr) kan het OM ook zonder klacht vervolgen. Het intrekken van de aangifte stopt de zaak dan niet vanzelf.
Is dit hetzelfde als een klacht over de politie?
Nee. Een klacht in de zin van artikel 64 Sr is een verzoek tot strafvervolging. Een klacht over de bejegening door de politie loopt via de klachtenregeling van de politie.
Verwante begrippen
Zie ook smaad en laster, aangifte, sepot en misdrijf.
Onze advocaten strafrecht staan verdachten bij in elke fase van de strafzaak, van het eerste politieverhoor tot de Hoge Raad. Wilt u weten wat dit voor uw situatie betekent? Plan een gratis kennismakingsgesprek.