Mandaat en delegatie zijn de twee manieren waarop een bestuursorgaan de uitoefening van zijn bevoegdheid aan een ander overlaat. Bij mandaat blijft de bevoegdheid bij het bestuursorgaan en handelt de gemandateerde in zijn naam; bij delegatie gaat de bevoegdheid zelf over.
Inhoudsopgave
Wettelijke basis
Hoofdstuk 10 van de Awb regelt beide figuren. Artikel 10:1 definieert mandaat, artikel 10:2 bepaalt dat een in mandaat genomen besluit geldt als een besluit van de mandaatgever, en artikel 10:3 sluit mandaat uit waar de aard van de bevoegdheid zich daartegen verzet, bijvoorbeeld voor het beslissen op een bezwaarschrift door degene die het primaire besluit nam. Artikel 10:6 geeft de mandaatgever de bevoegdheid instructies te geven en het besluit zelf te nemen. Artikel 10:11 regelt de ondertekeningsmandaat. Delegatie staat in artikel 10:13 en verder: zij vereist een wettelijke grondslag, en de delegans kan geen instructies meer geven in het concrete geval. Beide moeten worden bekendgemaakt, meestal in een mandaatbesluit of mandaatregister.
Hoe het in de praktijk werkt
Gemeenten en uitvoeringsorganisaties werken met uitgebreide mandaatregisters, waarin per bevoegdheid staat wie mag beslissen en tot welk bedrag of welke categorie. Voor de burger is dat relevant omdat een besluit dat buiten het mandaat is genomen bevoegdheidsgebreken kent. Zulke gebreken worden in de praktijk vaak hersteld door bekrachtiging, maar niet altijd tijdig.
Waar het misgaat
Besluiten worden ondertekend door een functionaris die niet in het mandaatregister voorkomt of buiten de reikwijdte van zijn mandaat handelt. Een tweede fout is beslissen op bezwaar door dezelfde ambtenaar die het primaire besluit nam, wat artikel 10:3 verbiedt. Ten derde wordt bij uitbesteding aan een private partij vergeten dat mandaat aan een niet-ondergeschikte instemming vereist.
Verwante begrippen
Mandaat raakt aan het besluit, aan het bezwaarschrift en aan de beleidsregel.
Twijfelt u of het besluit bevoegd is genomen? Onze bestuursrecht advocaten controleren het mandaatregister.
