Gepubliceerd op 9 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 8 oktober 2026
Uw verblijfsvergunning vervalt niet automatisch als u Nederland verlaat, maar de IND kan hem intrekken of niet verlengen als u uw hoofdverblijf naar het buitenland verplaatst. Bij een reguliere vergunning is dat bijvoorbeeld zo als u in een kalenderjaar zes maanden aaneengesloten in het buitenland bent; voor sommige vergunningen, zoals die van kennismigranten, EU-langdurig ingezetenen en asielvergunninghouders, gelden andere regels.Veel mensen met een verblijfsvergunning vragen zich af wat er gebeurt als zij Nederland verlaten of later willen terugkeren. Het antwoord hangt af van hoe lang u wegblijft, waarom u vertrekt en welk type vergunning u heeft. Hieronder leest u welke regels gelden bij vertrek, wat u moet melden, hoe terugkeer werkt en welke instanties betrokken zijn bij vertrek en terugkeer.Voor sommige groepen, zoals houders van een asielvergunning, gelden strengere regels. Reizen naar het land van herkomst kan bijvoorbeeld gevolgen hebben voor de verblijfsstatus. Law & More behandelt geen asielzaken; voor vragen over een asielvergunning verwijzen wij u naar een specialist in het asielrecht.Inhoudsopgave
Wat gebeurt er met uw verblijfsvergunning als u Nederland verlaat?
Wat zijn de gevolgen per soort verblijfsvergunning?
Voor de meeste vergunningen is de vraag doorslaggevend of Nederland uw hoofdverblijf blijft. De IND hanteert daarbij per soort vergunning andere maatstaven:- Reguliere vergunning voor bepaalde of onbepaalde tijd: uw hoofdverblijf is verplaatst als u in één kalenderjaar zes maanden of langer aaneengesloten buiten Nederland bent, als u drie kalenderjaren achter elkaar telkens vier maanden of langer aaneengesloten buiten Nederland bent, of als het middelpunt van uw leven naar het buitenland is verhuisd.
- Kennismigranten en onderzoekers: voor hen geldt een ruimere regel; zij mogen in twaalf maanden in totaal maximaal acht maanden in het buitenland zijn.
- Studenten: zij kunnen onder voorwaarden tot een jaar aaneengesloten weg zijn als dat nodig is voor hun studie.
- EU-langdurig ingezetene: deze vergunning kan vervallen als u twaalf maanden aaneengesloten buiten de EU, de EER en Zwitserland woont, of zes jaar aaneengesloten buiten Nederland.
- Asielvergunning: de IND beoordeelt per geval of u nog bescherming nodig heeft als u in het buitenland verblijft.
Maakt het uit of u tijdelijk of voorgoed vertrekt?
Ja. Een korte vakantie of een zakenreis heeft geen gevolgen, maar een langdurig verblijf in het buitenland kan betekenen dat uw hoofdverblijf niet meer in Nederland is.De IND kijkt naar de duur van uw afwezigheid en naar signalen dat u bent verhuisd. Voorbeelden van zulke signalen zijn:- u heeft zich uitgeschreven uit de Basisregistratie Personen (BRP);
- u heeft zich bij de Belastingdienst als vertrekkend gemeld;
- uw woning is leeggehaald of verhuurd;
- u heeft uw baan opgezegd of uw bedrijf beëindigd.
Wat moet u regelen bij vertrek uit Nederland?
U meldt uw vertrek bij de gemeente, en in sommige gevallen ook bij de IND. Gaat u in een periode van twaalf maanden langer dan acht maanden naar het buitenland, dan moet u zich bij de gemeente uitschrijven. De gemeente schrijft u uit de BRP en de IND krijgt daar bericht van.U moet uw vertrek ook zelf aan de IND melden:- als u uw vertrek niet binnen vier weken na vertrek aan de gemeente heeft gemeld;
- als u een asielvergunning heeft en vrijwillig vertrekt.
Hoe keert u terug naar Nederland?
Moet u opnieuw een verblijfsvergunning aanvragen?
Ja, als uw oude vergunning niet meer geldig is. Er bestaat geen automatisch recht op terugkeer: de IND behandelt uw aanvraag volgens de regels die op dat moment gelden.Voor veel nationaliteiten geldt dat u eerst een machtiging tot voorlopig verblijf (mvv) nodig heeft om Nederland in te reizen. U dient de aanvraag dan in voordat u naar Nederland reist.Heeft u de Nederlandse nationaliteit verloren? Dan kunt u als oud-Nederlander in aanmerking komen voor een verblijfsvergunning voor ‘wedertoelating’, die alleen in het Europese deel van Nederland wordt verleend. U moet dan aantonen dat u Nederlander was en onder meer bijzondere banden met Nederland heeft. Na minstens één jaar rechtmatig verblijf met een niet-tijdelijke vergunning kunt u de Nederlandse nationaliteit via de optieprocedure terugkrijgen.Heeft u (nog) geen geldig verblijfsdocument, bijvoorbeeld omdat uw aanvraag nog loopt of uw pasje is gestolen, en wilt u tijdelijk naar het buitenland? Dan heeft u mogelijk een terugkeervisum nodig om weer Nederland in te komen.Aan welke voorwaarden moet u voldoen?
U moet opnieuw voldoen aan de voorwaarden voor de vergunning die u aanvraagt. Welke dat zijn, hangt af van het verblijfsdoel, zoals werk, studie of gezinshereniging.Veelvoorkomende vereisten zijn bijvoorbeeld:- een geldig paspoort of ander reisdocument;
- voldoende middelen van bestaan, als het verblijfsdoel dat vereist;
- geen gevaar voor de openbare orde;
- een zorgverzekering zodra u in Nederland woont.
Welke rol spelen uw banden met Nederland?
Voor sommige verblijfsdoelen spelen banden met Nederland een rol, bijvoorbeeld bij gezinsleven of bij wedertoelating van oud-Nederlanders. Denk aan familie, werk of andere bindingen.Voorbeelden van relevante banden:- een partner of familieleden in Nederland;
- een baan bij een Nederlandse werkgever;
- eerder langdurig verblijf in Nederland;
- opleiding of opvoeding in Nederland.
Wat betekent vertrek voor specifieke groepen?
Houders van een asielvergunning, mensen van wie de aanvraag is afgewezen, arbeidsmigranten en mensen zonder verblijfsrecht hebben elk met andere regels te maken. Wij behandelen geen asielzaken; de informatie hieronder is algemeen, en voor een asielzaak verwijzen wij u naar een specialist.Wat geldt na afwijzing van een aanvraag?
Wie geen verblijfsrecht (meer) heeft, moet Nederland verlaten en krijgt in de regel een terugkeerbesluit. Dat geldt ook voor asielzoekers van wie de aanvraag definitief is afgewezen.Wat zijn de gevolgen?- De vreemdeling krijgt een termijn om Nederland te verlaten, meestal 28 dagen.
- Vertrekt hij niet, dan kan de overheid hem uitzetten.
- Er kan een inreisverbod volgen, in de regel voor maximaal vijf jaar.
Wat geldt voor arbeidsmigranten?
Voor arbeidsmigranten geldt de hoofdverblijfregel. Hun vergunning blijft formeel geldig tot de einddatum of tot intrekking, maar bij langdurig verblijf in het buitenland kan de IND de vergunning intrekken.Vertrekken zij definitief? Dan hoeven zij de vergunning niet zelf te laten intrekken, maar moeten zij zich wel uitschrijven bij de gemeente.Wat moeten arbeidsmigranten doen?- vertrek melden bij de gemeente (Burgerzaken);
- het verblijfsdocument inleveren bij de IND;
- zorgen dat zij vertrekken voordat hun recht op verblijf eindigt.
Wat geldt bij onrechtmatig verblijf?
Wie geen geldige verblijfsvergunning of ander verblijfsrecht heeft, verblijft onrechtmatig in Nederland. De overheid kan hem verplichten het land te verlaten.Mogelijke gevolgen van onrechtmatig verblijf:- een terugkeerbesluit;
- in bepaalde gevallen geen vertrektermijn, bijvoorbeeld bij risico op onderduiken;
- risico op vreemdelingenbewaring;
- een inreisverbod, dat geldt voor het hele Schengengebied.
Welke instanties zijn betrokken bij vertrek en terugkeer?
De IND beslist over verblijfsvergunningen, de Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V) voert het terugkeerbeleid uit en de IOM helpt bij vrijwillige terugkeer. Gedwongen vertrek wordt voorbereid vanuit speciale locaties.Wat doet de Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V)?
De DT&V begeleidt het vertrek van vreemdelingen die Nederland moeten verlaten. De dienst krijgt hun gegevens van de IND, de politie of de Koninklijke Marechaussee, meestal na een terugkeerbesluit.De dienst helpt mensen bij hun vertrek. Zij geeft informatie en advies, en regelt praktische zaken zoals reisdocumenten of vliegtickets.Taken van de DT&V:- uitvoering van het terugkeerbeleid;
- ondersteuning bij zelfstandig vertrek;
- afstemming met andere instanties;
- begeleiding van het terugkeerproces.
Hoe helpt de IOM bij vrijwillige terugkeer?
De Internationale Organisatie voor Migratie (IOM) ontvangt een vergoeding van de Nederlandse overheid om mensen te helpen bij hun vertrek. Zij biedt verschillende vormen van ondersteuning.De IOM stemt haar hulp af met de DT&V, zodat er geen dubbel werk wordt gedaan.Ondersteuning via de IOM kan bestaan uit:- een bijdrage in de reiskosten;
- praktische ondersteuning of goederen;
- scholing voor een nieuwe start;
- begeleiding tijdens het terugkeerproces.
Wanneer volgt gedwongen vertrek?
Als iemand weigert Nederland zelfstandig te verlaten, kan de overheid hem uitzetten. Dit heet gedwongen terugkeer.De overheid kan mensen daarvoor in bewaring nemen, vooral als er een risico is dat zij onderduiken.Situaties waarin bewaring of een vertrektermijn van nul dagen aan de orde kan zijn:- risico op onderduiken;
- ernstige strafbare feiten;
- gevaar voor de openbare orde.
Wat is het wettelijk kader?
De Vreemdelingenwet 2000 vormt de basis van het Nederlandse migratiebeleid. De uitwerking staat in het Vreemdelingenbesluit 2000 en in beleidsregels.Wat regelt de Vreemdelingenwet 2000?
De Vreemdelingenwet 2000 bepaalt wie in Nederland mag verblijven en onder welke voorwaarden. De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) beslist over verblijfsvergunningen.Vreemdelingen van buiten de EU hebben voor een verblijf van langer dan 90 dagen een verblijfsrecht nodig, meestal in de vorm van een verblijfsvergunning. Zonder verblijfsrecht moeten zij Nederland binnen een bepaalde termijn verlaten.Het terugkeerbeleid wordt uitgevoerd door de Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V).Een terugkeerbesluit is een besluit van de overheid. Situaties waarin een terugkeerbesluit kan volgen, zijn onder meer:- verblijf zonder dat een verblijfsvergunning is aangevraagd;
- afwijzing van een aanvraag voor een verblijfsvergunning;
- intrekking van een bestaande vergunning;
- het niet verlengen van een aflopende vergunning.
Wat is de rol van de Tweede Kamer?
De Tweede Kamer bepaalt samen met de regering het beleid door wetten te maken, en controleert de uitvoering. Kamerleden stellen regelmatig vragen aan de minister over het terugkeerbeleid.Politieke partijen verschillen sterk van mening over terugkeer. Sommige partijen willen strenger optreden en vaker uitzetten. Andere leggen de nadruk op een humane behandeling en hulp bij vrijwillige terugkeer.De Kamer houdt toezicht op het beleid van de IND en de DT&V. Via debatten en Kamervragen beïnvloedt zij hoe het beleid er in de praktijk uitziet.Hoe ziet het beleid voor mensen zonder verblijfsrecht eruit?
De overheid wil voorkomen dat mensen zonder verblijfsrecht in Nederland blijven wonen en werken.Mensen zonder rechtmatig verblijf krijgen in de regel 28 dagen om Nederland te verlaten. Soms is de termijn korter of nul dagen, bijvoorbeeld bij gevaar voor de openbare orde of risico op onderduiken.Het beleid richt zich eerst op zelfstandig vertrek. Organisaties zoals de IOM helpen daarbij. Lukt dat niet, dan volgt gedwongen terugkeer.Inreisverboden moeten voorkomen dat mensen terugkeren. Een inreisverbod geldt voor het hele Schengengebied.Welke praktische punten zijn belangrijk bij vertrek en terugkeer?
Zorg voor geldige reisdocumenten, regel het inleveren van uw verblijfsdocument en maak uw zaken in Nederland netjes af.Welke reisdocumenten heeft u nodig?
Een geldig paspoort of ander reisdocument is nodig om te reizen. Heeft u er geen, dan vraagt u een nieuw document aan bij de ambassade of het consulaat van het land waarvan u de nationaliteit heeft.Gaat u tijdelijk weg en wilt u terugkomen, neem dan uw geldige verblijfsdocument mee. Dat heeft u nodig bij terugkeer naar Nederland.Soms heeft u naast of in plaats van het verblijfsdocument een terugkeervisum nodig. Dat hangt af van uw situatie, bijvoorbeeld als uw document is verlopen of kwijt is terwijl er een aanvraag loopt.Belangrijk: moet u Nederland verlaten en heeft u problemen met reisdocumenten? Dan kan de Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V) helpen met het aanvragen van een laissez-passer.Hoe levert u uw verblijfsdocument in?
Het verblijfsdocument (het pasje) is eigendom van de Nederlandse overheid. Bij definitief vertrek levert u het in bij de IND.Dat kan op twee manieren:- per post naar Bureau Documenten in Ter Apel;
- persoonlijk bij een IND-loket, na het maken van een afspraak.
Welke hulp is er bij vertrek?
Verschillende organisaties helpen bij vertrek uit Nederland, zowel bij vrijwillig als bij verplicht vertrek.Organisaties die helpen:- Internationale Organisatie voor Migratie (IOM)
- Dienst Terugkeer en Vertrek (DT&V)
Wat kunnen wij voor u doen bij vertrek en terugkeer?
Wij adviseren over reguliere verblijfsvergunningen; asielzaken behandelen wij niet. Wij doen onder meer het volgende:- Wij beoordelen vóór uw vertrek of uw afwezigheid gevolgen heeft voor uw hoofdverblijf en uw vergunning.
- Wij controleren of u uw vertrek tijdig bij de gemeente en, waar nodig, bij de IND heeft gemeld.
- Wij maken bezwaar tegen een intrekking of een weigering van verlenging, binnen de bezwaartermijn van vier weken.
- Wij bereiden een nieuwe aanvraag of een mvv-aanvraag voor als u wilt terugkeren.
- Wij beoordelen of u als oud-Nederlander in aanmerking komt voor wedertoelating of de optieprocedure.
Samengevat
- Uw verblijfsvergunning vervalt niet automatisch bij vertrek, maar de IND kan hem intrekken of niet verlengen als uw hoofdverblijf niet meer in Nederland is.
- Bij een reguliere vergunning is uw hoofdverblijf verplaatst bij zes maanden aaneengesloten afwezigheid in een kalenderjaar, of drie jaar achter elkaar telkens vier maanden; voor kennismigranten, studenten en EU-langdurig ingezetenen gelden andere regels.
- Meld uw vertrek bij de gemeente; meld het ook bij de IND als u dat niet binnen vier weken bij de gemeente heeft gedaan.
- Is uw vergunning niet meer geldig, dan moet u bij terugkeer opnieuw een vergunning aanvragen, vaak met een mvv.
- Voor asielzaken verwijzen wij u naar een specialist.
Veelgestelde vragen
De regels voor het behouden van een verblijfsvergunning bij vertrek uit Nederland zijn strikt. Hoe lang u weg bent en welk type verblijfsvergunning u heeft, bepalen wat er met uw verblijfsstatus gebeurt.Welke stappen moet ik ondernemen als ik Nederland langdurig wil verlaten en een verblijfsvergunning heb?
Gaat u langer dan acht maanden binnen twaalf maanden naar het buitenland, dan moet u zich uitschrijven bij de gemeente waar u woont. Dat doet u bij de afdeling Burgerzaken.
De gemeente regelt de uitschrijving uit de Basisregistratie Personen (BRP). In sommige gevallen moet u uw vertrek ook zelf aan de IND melden.
Heeft u het vertrek niet binnen vier weken na vertrek aan de gemeente gemeld? Dan meldt u het alsnog bij de IND. Houders van een asielvergunning melden hun vertrek altijd bij de IND.
Vertrekt u definitief, dan stuurt u het verblijfsdocument terug naar de IND, bijvoorbeeld per post naar Bureau Documenten in Ter Apel.
Maak het pasje eerst ongeldig door er een hoekje af te knippen of er een gaatje in te maken.
Hoe kan ik mijn verblijfsvergunning behouden als ik tijdelijk naar het buitenland ga?
Zorg dat Nederland uw hoofdverblijf blijft. Bij een reguliere vergunning betekent dat onder meer dat u niet zes maanden of langer aaneengesloten in één kalenderjaar in het buitenland bent. Voor kennismigranten, onderzoekers en studenten gelden ruimere regels.
Blijft uw vergunning geldig en uw hoofdverblijf in Nederland, dan kunt u tot en met de laatste dag van de geldigheid terugkeren.
Voor houders van een asielvergunning gelden strengere regels als zij naar het land van herkomst reizen. Dat kan gevolgen hebben voor hun verblijfsstatus. Voor asielzaken verwijzen wij naar een specialist.
Wat zijn de gevolgen voor mijn verblijfsvergunning bij het verhuizen naar een ander land?
Verhuist u definitief naar het buitenland, dan is Nederland niet langer uw hoofdverblijf. De IND kan uw vergunning dan intrekken.
Uw verblijfsvergunning stopt niet automatisch op de dag dat u vertrekt. Wel moet u het verblijfsdocument bij definitief vertrek teruggeven aan de IND.
Het pasje blijft eigendom van de Nederlandse overheid.
Welke invloed heeft het verlies van mijn hoofdverblijf in Nederland op mijn verblijfsstatus?
Als Nederland niet meer uw hoofdverblijf is, kan de IND uw verblijfsvergunning intrekken of weigeren te verlengen.
Wilt u later terugkeren, dan moet u in de regel een nieuwe aanvraag doen. Uw oude verblijfsvergunning geldt dan meestal niet meer.
Hoe lang mag ik buiten Nederland verblijven zonder mijn verblijfsvergunning te verliezen?
Dat hangt af van het type verblijfsvergunning. Voor de meeste vergunningen moet Nederland uw hoofdverblijf blijven.
Bij een reguliere vergunning geldt uw hoofdverblijf als verplaatst als u in een kalenderjaar zes maanden of langer aaneengesloten weg bent, of drie jaar achter elkaar telkens vier maanden of langer. Een EU-langdurig ingezetene verliest zijn status in beginsel na twaalf maanden aaneengesloten buiten de EU, of na zes jaar buiten Nederland.
Elke situatie is anders; de IND kijkt ook naar andere signalen dat u bent verhuisd.
Kan ik mijn verblijfsvergunning vernieuwen na terugkeer naar Nederland volgend op een lang verblijf in het buitenland?
Na een lang verblijf in het buitenland kunt u uw verblijfsvergunning vaak niet verlengen. U moet dan een nieuwe verblijfsvergunning aanvragen.
Dat is het geval als uw hoofdverblijf niet meer in Nederland lag. De IND behandelt uw aanvraag volgens de regels die op dat moment gelden.
De IND kan uw eerdere verblijf meewegen, maar u moet opnieuw aan alle voorwaarden voldoen.
Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina immigratie advocaat.
