Term sheet onderhandelingen: welke afspraken binden u juridisch?

Gepubliceerd op 19 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 8 september 2026

Bij term sheet onderhandelingen legt u de hoofdlijnen van een investering of overname vast voordat de definitieve contracten worden opgesteld. Een term sheet is in beginsel niet bindend, maar of dat in uw geval ook werkelijk zo is, hangt af van de formulering en van wat partijen over en weer uit elkaars verklaringen en gedragingen mochten afleiden (artikelen 3:33 en 3:35 BW). Een aantal bepalingen is bovendien wel degelijk afdwingbaar.

Wat is een term sheet en welke functie heeft hij?

Een term sheet is een beknopt document waarin partijen de kernvoorwaarden van een voorgenomen transactie op papier zetten: de waardering, het investeringsbedrag, de aandelenverhouding na de ronde, de zeggenschapsverhoudingen en de voorwaarden waaronder de deal doorgaat. Het document heeft geen wettelijk voorgeschreven vorm en geen wettelijk voorgeschreven naam. In de praktijk komt u dezelfde figuur tegen onder de namen letter of intent, intentieverklaring, heads of terms of memorandum of understanding. Voor de juridische beoordeling maakt die naam niets uit; het gaat om de inhoud.

De functie is tweeledig. Ten eerste dwingt een term sheet partijen om vroeg te benoemen waarover zij het eens moeten worden, zodat een fundamenteel meningsverschil aan het licht komt voordat er advocaten, accountants en notarissen op de zaak zijn gezet. Ten tweede vormt het document het raamwerk waarnaar de opstellers van de koopovereenkomst of de investeringsovereenkomst terugverwijzen. Wat in de term sheet vaag is, wordt in die fase alsnog uitonderhandeld, en dan is de onderhandelingspositie van partijen vaak al verschoven. Wie in dit stadium precisie inruilt voor snelheid, betaalt daar later voor.

Juist omdat het document zo kort is, wordt onderschat hoeveel juridische lading het draagt. Wij gaan in dit artikel in op de risico’s die zich in de onderhandelingsfase voordoen en op wat u kunt doen om ze te beheersen. Over het onderscheid met verwante documenten schreven wij eerder een aparte bijdrage over de juridische verschillen tussen een term sheet en een intentieverklaring.

Is een term sheet bindend?

Meestal niet in zijn geheel, maar het antwoord is minder stellig dan ondernemers hopen. Een overeenkomst komt op grond van artikel 6:217 BW tot stand door aanbod en aanvaarding. Of dat is gebeurd, beoordeelt de rechter aan de hand van de wilsvertrouwensleer van de artikelen 3:33 en 3:35 BW: heeft de ene partij uit de verklaringen en gedragingen van de andere redelijkerwijs mogen afleiden dat die zich wilde binden? Een kop boven het document waarin staat dat het niet bindend is, weegt daarin mee, maar is niet doorslaggevend als het gedrag van partijen iets anders laat zien.

Bij de uitleg van wat partijen zijn overeengekomen geldt de Haviltex-maatstaf: de rechter kijkt niet uitsluitend naar de taalkundige betekenis van de gekozen woorden, maar naar de zin die partijen daaraan in de gegeven omstandigheden over en weer redelijkerwijs mochten toekennen en naar wat zij van elkaar mochten verwachten. Dat betekent dat de correspondentie rondom de term sheet, de conceptversies en de verslagen van besprekingen onderdeel worden van de uitleg. Wie tijdens de onderhandelingen per e-mail schrijft dat de deal rond is, kan zich later moeilijk verschuilen achter een voorbehoud in het document zelf.

De praktische les is dat u expliciet moet zijn over de status van elk onderdeel. Zet niet één algemene zin boven het document, maar benoem per bepaling of zij bindend is. Neem daarnaast op welke voorwaarden vervuld moeten zijn voordat er een overeenkomst ontstaat: goedkeuring van de aandeelhoudersvergadering, een bevredigend boekenonderzoek, financiering, of ondertekening van de definitieve documentatie door alle partijen. Meer over de gradaties tussen vrijblijvend en bindend leest u in ons artikel over de juridische status van LOI’s en MOU’s.

Welke bepalingen in een term sheet zijn wel afdwingbaar?

Een term sheet is vrijwel altijd een mengvorm. De commerciële hoofdlijnen zijn vrijblijvend, maar een beperkt aantal bepalingen is bedoeld om direct te werken en wordt door de rechter ook zo behandeld. Het gaat in de kern om de volgende afspraken:

• Geheimhouding: de verplichting om de ontvangen bedrijfsinformatie en het bestaan van de gesprekken vertrouwelijk te houden.
• Exclusiviteit: de afspraak dat de verkopende of kapitaalzoekende partij gedurende een afgebakende periode niet met anderen onderhandelt.
• Kostenverdeling: wie de kosten van adviseurs en van het boekenonderzoek draagt als de transactie niet doorgaat.
• Toepasselijk recht en bevoegde rechter of arbitrage.

Aan deze bepalingen wordt vaak een boetebeding gekoppeld. Dat is verstandig, omdat schade uit een geschonden geheimhoudings- of exclusiviteitsafspraak zich moeilijk laat begroten. Houd er wel rekening mee dat een boetebeding op grond van artikel 6:91 BW in de plaats treedt van de wettelijke schadevergoeding, tenzij u anders afspreekt, en dat de rechter de boete op grond van artikel 6:94 BW kan matigen wanneer toepassing tot een buitensporig resultaat leidt. Een torenhoog boetebedrag geeft dus schijnzekerheid. Beter is een bedrag dat in verhouding staat tot de transactie, met daarnaast het recht om aanvullende schade te vorderen. Wat een geheimhoudingsafspraak wel en niet kan afdekken, werkten wij uit in ons artikel over het geheimhoudingsbeding en bedrijfsgeheimen.

Bij exclusiviteit is de duur het belangrijkste onderhandelingspunt. Een investeerder wil voldoende tijd voor het boekenonderzoek; de onderneming wil niet maandenlang van de markt zijn zonder zekerheid. Koppel de exclusiviteit daarom aan een concrete einddatum en aan mijlpalen, en spreek af dat zij vervalt zodra de investeerder zijn voorstel wezenlijk ten nadele wijzigt.

Mag u de term sheet onderhandelingen nog afbreken?

Ja, als hoofdregel mag dat. De Hoge Raad heeft in zijn arrest van 12 augustus 2005 in de zaak Centraal Bureau Bouwtoezicht tegen JPO Projecten (ECLI:NL:HR:2005:AT7337) bevestigd dat ieder van de onderhandelende partijen vrij is de onderhandelingen af te breken, tenzij dit op grond van het gerechtvaardigd vertrouwen van de wederpartij in de totstandkoming van de overeenkomst of in verband met de andere omstandigheden van het geval onaanvaardbaar zou zijn. De Hoge Raad noemt dit uitdrukkelijk een strenge en tot terughoudendheid nopende maatstaf.

Bij de beoordeling weegt mee in hoeverre de afbrekende partij zelf aan het ontstaan van dat vertrouwen heeft bijgedragen, welke gerechtvaardigde belangen zij had bij het afbreken, en of zich tijdens de onderhandelingen onvoorziene omstandigheden hebben voorgedaan. Dat laatste is in de praktijk belangrijk: een investeerder die afhaakt omdat het boekenonderzoek een niet eerder gemeld geschil blootlegt, staat sterk. Een investeerder die afhaakt omdat hij een aantrekkelijker doelwit heeft gevonden nadat hij de ondernemer maandenlang aan het lijntje hield, staat zwak.

Wordt afbreken onaanvaardbaar geacht, dan komt schadevergoeding in beeld. In de meeste gevallen gaat het om de kosten die de wederpartij tevergeefs heeft gemaakt. Vergoeding van gemist voordeel uit de niet gesloten overeenkomst wordt slechts bij hoge uitzondering toegewezen. U kunt dit risico grotendeels wegnemen door in de term sheet op te nemen dat beide partijen tot ondertekening van de definitieve documentatie vrij zijn af te breken en dat ieder de eigen kosten draagt. Zo’n beding is niet absoluut — de eisen van redelijkheid en billijkheid van artikel 6:248 BW blijven gelden — maar het beperkt de ruimte voor een beroep op gewekt vertrouwen aanzienlijk. Wij bespreken dit leerstuk uitgebreider in ons artikel over precontractuele aansprakelijkheid.

Waardering, liquidatiepreferentie en verwatering

De economische bepalingen zijn de bron van de meeste latere conflicten, meestal niet omdat partijen het oneens waren, maar omdat zij dachten hetzelfde te bedoelen. Begin bij de waardering en leg vast of het overeengekomen bedrag geldt vóór of na de investering. Het verschil tussen die twee bepaalt rechtstreeks welk deel van de aandelen de investeerder krijgt, en over dat onderscheid ontstaat opvallend vaak misverstand. Leg daarnaast vast of een toegezegde optiepool voor werknemers uit de bestaande aandelen komt of pas na de investering wordt uitgegeven, want dat verschuift de verwatering van de ene partij naar de andere.

Een liquidatiepreferentie geeft de houders van preferente aandelen voorrang bij de verdeling van de opbrengst wanneer de onderneming wordt verkocht of ontbonden. Beschrijf niet alleen dát er een preferentie is, maar ook hoe zij werkt: krijgt de investeerder zijn inleg terug en deelt hij daarna niet meer mee, of deelt hij daarnaast ook nog mee in de rest? Dat onderscheid kan bij een bescheiden verkoopopbrengst het verschil maken tussen een oprichter die overhoudt en een oprichter die met lege handen achterblijft. Bedenk bovendien dat uitkeringen door een BV niet vrij zijn: het bestuur moet op grond van artikel 2:216 BW zijn goedkeuring aan een uitkeringsbesluit onthouden als de vennootschap haar opeisbare schulden daarna niet kan blijven betalen. Een contractuele preferentie doorbreekt die wettelijke rem niet.

Bescherming tegen verwatering loopt langs twee lijnen. De vennootschapsrechtelijke lijn is het voorkeursrecht bij uitgifte van nieuwe aandelen van artikel 2:206a BW, dat in de statuten kan worden beperkt of uitgesloten. De contractuele lijn is een afspraak die de investeerder compenseert wanneer later tegen een lagere prijs wordt uitgegeven. Beide moeten op elkaar aansluiten: een contractuele afspraak die de statuten tegenspreekt, levert een onwerkbare situatie op bij de notaris. Voor jonge ondernemingen die hun eerste ronde voorbereiden gaan wij hier dieper op in bij de juridische inrichting van een seed-ronde.

Zeggenschap, bestuur en de aandeelhoudersovereenkomst

Naast geld verdeelt een term sheet macht, en dat deel wordt in de haast om de waardering rond te krijgen vaak te snel afgedaan. Leg vast hoeveel bestuurders er zijn, wie hen benoemt en ontslaat, en welke besluiten de goedkeuring van de investeerder behoeven. Denk aan het aangaan van financiering, het verkopen van bedrijfsonderdelen, het wijzigen van de statuten en het aannemen van verplichtingen boven een bepaalde omvang. Hoe langer die lijst, hoe meer het bestuur feitelijk aan handen en voeten gebonden is.

Het stemrecht in de algemene vergadering is vennootschapsrechtelijk geregeld; artikel 2:228 BW verbindt het stemrecht aan het aandeel, waarbij de statuten binnen wettelijke grenzen kunnen differentiëren. Wat u contractueel afspreekt in een aandeelhoudersovereenkomst werkt tussen de partijen, maar niet zonder meer tegenover de vennootschap of tegenover een derde die later aandeelhouder wordt. Verankering in de statuten is daarom bij structurele afspraken te verkiezen boven een enkele contractuele bepaling. Bedenk daarbij dat alle betrokkenen zich op grond van artikel 2:8 BW jegens elkaar naar redelijkheid en billijkheid moeten gedragen.

Regel ook de overdracht van aandelen. De statutaire blokkeringsregeling van artikel 2:195 BW bepaalt aan wie een aandeelhouder zijn aandelen mag aanbieden en onder welke voorwaarden. Daarnaast kennen investeringsdocumenten doorgaans een meeverkooprecht voor de minderheid en een meeverkoopplicht waarmee een meerderheid de minderheid kan dwingen mee te verkopen. Beschrijf in de term sheet ten minste welke drempel voor die meeverkoopplicht geldt, want anders wordt dit later het lastigste punt op tafel. Een gelijke verdeling van de aandelen zonder doorbraakregeling is een bekende bron van patstellingen; wat u dan kunt doen, beschrijven wij in ons artikel over een deadlock in een 50/50-BV.

Wat regelt u voordat u aan tafel gaat?

Goede voorbereiding is voor een groot deel administratief werk dat u zonder tijdsdruk moet doen. Zorg dat het aandeelhoudersregister actueel en volledig is, dat alle eerdere uitgiften en overdrachten van aandelen zijn gedocumenteerd, en dat toezeggingen aan werknemers of adviseurs over aandelen of opties schriftelijk zijn vastgelegd. Onduidelijkheid over wie precies eigenaar is van welk aandeel komt bij het boekenonderzoek altijd naar boven en kost dan onderhandelingskracht.

Breng vervolgens in kaart welke bestaande contracten door de transactie worden geraakt. Bepalingen die een wederpartij het recht geven de overeenkomst te beëindigen bij een wijziging van zeggenschap komen veel voor in financierings-, distributie- en licentieovereenkomsten. Wie pas na ondertekening van de term sheet ontdekt dat de belangrijkste leverancier mag opzeggen, onderhandelt vanaf dat moment vanuit een zwakkere positie. Hoe een boekenonderzoek doorgaans verloopt en waar het op vastloopt, leest u in onze bijdrage over due diligence bij een bedrijfsovername.

Organiseer ten slotte de besluitvorming aan uw eigen kant. Bepaal wie namens de onderneming mag toezeggen en tot welke grens, en leg vast wanneer een voorstel eerst langs de algemene vergadering moet. Een onderhandelaar zonder duidelijk mandaat doet toezeggingen die hij niet kan waarmaken, en dat is precies het gedrag waaruit de wederpartij later gerechtvaardigd vertrouwen afleidt.

Van term sheet naar ondertekening en levering

Na overeenstemming op hoofdlijnen volgt het boekenonderzoek en daarna het opstellen van de definitieve documentatie. Reken erop dat het onderzoek punten oplevert die tot aanpassing van de voorwaarden leiden. Spreek daarom vooraf af hoe u daarmee omgaat: leidt een bevinding tot een prijsaanpassing, tot een garantie, tot een vrijwaring of tot een bedrag dat bij een derde in bewaring wordt gegeven? Wie dat mechanisme in de term sheet benoemt, voorkomt dat elke bevinding een heronderhandeling van de hele deal wordt.

Houd er rekening mee dat de juridische levering van aandelen in een besloten vennootschap op grond van artikel 2:196 BW plaatsvindt bij notariële akte, verleden voor een in Nederland gevestigde notaris. De notaris toetst de statuten, de blokkeringsregeling en de bevoegdheid van de betrokkenen. Afspraken die met de statuten in strijd zijn, lopen op dat moment vast. Plan de betrokkenheid van de notaris daarom niet aan het eind, maar zodra de structuur van de transactie vaststaat.

Bij grotere transacties kan een concentratie op grond van de Mededingingswet vooraf bij de Autoriteit Consument en Markt moeten worden gemeld, waarna de transactie pas na goedkeuring mag worden uitgevoerd. Of die meldplicht geldt, hangt af van de omzetdrempels uit die wet. Neem dit als opschortende voorwaarde in de planning op, want de doorlooptijd van een melding bepaalt in dat geval de datum van levering.

Wat kunt u doen als het toch misgaat?

Loopt de samenwerking na de investering vast, dan biedt het vennootschapsrecht meerdere routes. De wettelijke geschillenregeling van de artikelen 2:335 en volgende BW maakt het mogelijk een aandeelhouder wiens gedrag het belang van de vennootschap schaadt te laten uitstoten, of juist zelf uittreding te vorderen wanneer u door het gedrag van medeaandeelhouders in uw rechten of belangen bent geschaad. Hoe die procedure verloopt, zetten wij uiteen in ons artikel over de geschillenregeling in de BV.

Daarnaast kan de Ondernemingskamer op grond van artikel 2:345 BW een onderzoek bevelen naar het beleid en de gang van zaken bij de vennootschap. De Ondernemingskamer kan in dat kader onmiddellijke voorzieningen treffen, zoals het tijdelijk benoemen van een bestuurder of het overdragen van aandelen ten titel van beheer. Die mogelijkheid maakt de enquêteprocedure in een vastgelopen verhouding vaak effectiever dan een gewone bodemprocedure.

Gaat het geschil over wat er tijdens de onderhandelingen precies is afgesproken, dan is bewijs bepalend. Sinds 1 januari 2025 is het oude artikel 843a Rv vervangen door de regeling van de artikelen 194 tot en met 195a Rv, en geldt op grond van artikel 21 Rv een uitgebreidere plicht om de voor de beslissing van belang zijnde feiten volledig en naar waarheid aan te voeren. Bewaar daarom uw correspondentie, uw conceptversies en uw besprekingsverslagen gestructureerd. In een geschil over een afgebroken onderhandeling is de e-mailhistorie doorgaans belangrijker dan de term sheet zelf.

Veelgestelde vragen

Moet een term sheet door een notaris worden opgesteld?

Nee. Voor de term sheet zelf geldt geen vormvoorschrift; hij kan vormvrij worden opgesteld en ondertekend. Notariële tussenkomst is wel vereist bij de latere levering van aandelen in een BV op grond van artikel 2:196 BW en bij een statutenwijziging.

Kan ik na ondertekening van de term sheet nog van de waardering af?

Dat kan, mits de term sheet duidelijk maakt dat de waardering niet bindend is en onder voorbehoud van het boekenonderzoek is overeengekomen. Ontbreekt zo’n voorbehoud en heeft u de wederpartij lang in de veronderstelling gelaten dat de prijs vaststond, dan kan een wijziging in strijd komen met de maatstaf uit het arrest van de Hoge Raad van 12 augustus 2005.

Wat gebeurt er als ik het exclusiviteitsbeding schend?

Exclusiviteit is doorgaans een van de wel bindende bepalingen. Schending levert een tekortkoming op waarvoor u schadevergoeding verschuldigd kunt zijn, en bij een boetebeding de overeengekomen boete. De rechter kan die boete op grond van artikel 6:94 BW matigen, maar u kunt daar niet op rekenen.

Is een term sheet in het Engels geldig naar Nederlands recht?

Ja. Er geldt geen taaleis. Wees wel bedacht op begrippen uit het Angelsaksische recht die in het Nederlandse recht geen of een andere betekenis hebben. Kies uitdrukkelijk voor Nederlands recht en de Nederlandse rechter of arbitrage, en omschrijf de gebruikte begrippen in het document zelf.

Wie draagt de kosten als de deal niet doorgaat?

Bij gebreke van een afspraak draagt in beginsel iedere partij haar eigen kosten. Omdat een discussie hierover zich juist voordoet wanneer de verhoudingen al verstoord zijn, is een uitdrukkelijke kostenbepaling in de term sheet aan te raden.

Begeleiding bij uw term sheet

De onderhandelingsfase bepaalt de uitkomst van een transactie sterker dan de fase waarin de contracten worden opgesteld. Wie vroeg vastlegt welke bepalingen binden, hoe met bevindingen uit het boekenonderzoek wordt omgegaan en welke zeggenschap de investeerder krijgt, houdt de regie. De ondernemingsrechtadvocaten van Law & More beoordelen term sheets, onderhandelen mee en zorgen dat de afspraken aansluiten op de statuten en de aandeelhoudersovereenkomst. De wettelijke kaders waarnaar in dit artikel wordt verwezen, vindt u in Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek en Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek.