Kort geding versus bodemprocedure: Welke optie past bij uw zaak?

Wanneer je in een juridisch conflict belandt, moet je kiezen tussen twee routes. Een kort geding is bedoeld voor spoedeisende zaken en gaat snel, terwijl een bodemprocedure het hele geschil grondig behandelt.

De keuze tussen kort geding en bodemprocedure draait om urgentie, hoe blijvend je de uitspraak wilt hebben en hoeveel tijd je hebt. Een kort geding levert binnen een paar weken een voorlopige beslissing, maar de bodemprocedure zorgt voor een definitief oordeel na een diepgaand onderzoek.

Deze gids zet de verschillen tussen beide procedures op een rij. Je leest hoe ze werken, waar je op moet letten bij je keuze, en welke rechter zich waarmee bezighoudt bij civiele geschillen.

Kort geding en bodemprocedure: de belangrijkste verschillen

Een kort geding is eigenlijk een soort spoedzaak voor als je niet kunt wachten. Een bodemprocedure is de standaard, uitgebreider en grondiger.

Ze verschillen in doel, duur, kosten en het soort beslissing dat de rechtbank neemt.

Definitie van een kort geding

Een kort geding is een spoedprocedure voor urgente kwesties. Je kiest hiervoor als wachten gewoon geen optie is.

Kernkenmerken van kort geding:

• Snelle afhandeling, meestal binnen een paar weken
• Je moet een spoedeisend belang aantonen
• Geeft voorlopige beslissingen
• Alleen bedoeld voor echt dringende zaken

De rechter kan in een kort geding alleen bepaalde eisen toewijzen. Je kunt bijvoorbeeld vragen om een betaling af te dwingen of om iets te verbieden.

Zo’n vonnis is altijd voorlopig. Later kan een bodemprocedure het oordeel alsnog veranderen.

Wat is een bodemprocedure?

Een bodemprocedure is de normale procedure in het civiele recht. Hierin behandelt de rechtbank alles tot in detail.

Belangrijkste eigenschappen:

• Duurt maanden tot soms jaren
• Alles wordt uitgebreid onderzocht
• De uitspraak is definitief
• Alle soorten vorderingen zijn mogelijk

In een bodemprocedure vertellen beide partijen hun volledige verhaal. De rechter bekijkt alle feiten en bewijzen nauwkeurig.

Hier kun je alles vorderen: schadevergoeding, contractontbinding, of andere oplossingen.

Wanneer kies je voor kort geding of bodemprocedure?

Kort geding is geschikt als:

• Je direct actie nodig hebt
• Er schade dreigt als je wacht
• Je een voorlopige maatregel wilt afdwingen
• Uitstel echt geen optie is

Voorbeelden van kort geding situaties:

• Onterecht ontslag dat per direct moet stoppen
• Betalingen die meteen geblokkeerd moeten worden
• Publicatie van schadelijke informatie voorkomen

Kies voor een bodemprocedure als:

• Tijd minder een rol speelt
• Je een definitieve oplossing wilt
• De zaak complex is
• Je schadevergoeding zoekt

Regelmatig starten mensen met een kort geding en gaan daarna verder met een bodemprocedure.

De uitkomst van het kort geding verandert de bodemprocedure niet automatisch.

Voordelen en nadelen van beide procedures

Voordelen kort geding:

• Snelle uitspraak, vaak binnen weken
• Lagere kosten
• Werkt goed bij spoed
• Geeft tijdelijke bescherming

Nadelen kort geding:

• Alleen voorlopige beslissingen
• Minder mogelijkheden qua eisen
• Je moet spoed aantonen
• Kan later worden teruggedraaid

Voordelen bodemprocedure:

• Geeft definitieve uitspraken
• Alle eisen zijn toegestaan
• Grondige behandeling
• Biedt langdurige zekerheid

Nadelen bodemprocedure:

• Duurt lang
• Hogere kosten en griffierechten
• Geen snelle oplossing bij spoed
• Vaak ingewikkelde regels

De procedure van een kort geding uitgelegd

Een kort geding begint met een dagvaarding en komt voor de voorzieningenrechter. Je krijgt na afloop een voorlopige voorziening, waartegen je in hoger beroep kunt gaan.

Start van het kort geding: dagvaarding

Een advocaat stelt de dagvaarding op voor het kort geding. Hierin staan de spoedeisende redenen en wat je precies wilt bereiken.

Je advocaat vraagt een zittingsdatum aan bij de rechtbank. Meestal gebeurt dat met een concept-dagvaarding.

Beide partijen moeten hun verhinderdata doorgeven. Zodra de zittingsdatum vaststaat, wordt de dagvaarding aan de tegenpartij betekend.

Dat moet minstens drie dagen voor de zitting gebeuren.

De dagvaarding moet het volgende duidelijk maken:

• Spoed: waarom kun je niet wachten?
• Belang: welke schade dreigt bij uitstel?
• Eis: wat vraag je precies van de rechter?

De tegenpartij mag vooraf reageren met een dupliek. Zo kan die partij zijn eigen kant van het verhaal belichten.

Rol van de voorzieningenrechter

De voorzieningenrechter behandelt alle kort geding-zaken in het rechtsgebied. Deze rechter weet hoe je snel knopen doorhakt bij urgente kwesties.

Tijdens de zitting checkt de rechter eerst of er echt spoed is. Zonder spoed krijg je geen voorlopige voorziening.

De rechter kijkt ook naar het belang van de eisende partij. Is het aannemelijk dat wachten grote schade oplevert?

Tijdens de zitting:

• Beide partijen mogen hun verhaal doen
• De rechter stelt vragen
• Bewijs wordt vooral globaal bekeken
• Juridische details komen minder aan bod

De voorzieningenrechter doet geen definitieve uitspraak. Het vonnis blijft voorlopig en kan later worden aangepast.

Voorlopige voorziening en vonnis

Meestal krijg je binnen twee weken na de zitting een uitspraak. Die uitspraak is direct uitvoerbaar.

Het vonnis kan een gebod zijn, een verbod, of gewoon een afwijzing van de eis.

Vaak legt de rechter een dwangsom op. Houd je je niet aan het vonnis, dan moet je per dag of per overtreding betalen.

De voorlopige voorziening geldt tot een bodemprocedure eventueel anders beslist. Je moet je aan het vonnis houden, ook als je het er niet mee eens bent.

Beroep na kort geding

Ben je het niet eens met het vonnis? Dan kun je in hoger beroep bij het gerechtshof, maar dat moet binnen vier weken.

Het hoger beroep schort de uitvoering niet automatisch op. De voorlopige voorziening blijft dus gelden tijdens het beroep.

Achteraf kun je schadevergoeding eisen als blijkt dat het vonnis onterecht was. Je moet dan wel bewijzen dat je echt schade hebt geleden.

Let op bij hoger beroep:

• Vier weken is de harde termijn
• Het vonnis blijft gewoon gelden
• Je mag nieuwe feiten aanvoeren
• De behandeling duurt meestal een paar maanden

Het gerechtshof kan het vonnis in stand laten, vernietigen of aanpassen. Daarna staat de voorlopige voorziening vast tussen partijen.

Het verloop van een bodemprocedure

Een bodemprocedure bij de rechtbank volgt een vaste volgorde en kan maanden tot jaren duren. Je begint met het indienen van een dagvaarding, en aan het einde krijg je een bindend vonnis.

Indiening van de dagvaarding

De eisende partij schakelt een advocaat in, die de dagvaarding opstelt. Een deurwaarder zorgt ervoor dat de dagvaarding bij de tegenpartij terechtkomt.

De dagvaarding bevat alle belangrijke informatie: de juridische gronden, de feiten en wat je van de rechtbank vraagt.

Minimale termijnen voor dagvaarding:

• Nederlandse verweerders: 1 week voor de zitting
• EU-verweerders: 4 weken voor de zitting
• Verweerders buiten de EU: 12 weken voor de zitting

Na betekening moet de verweerder op tijd een advocaat inschakelen. Doet hij dat niet, dan kan de rechtbank een verstekvonnis uitspreken.

Stappen in de civiele procedure

Na de dagvaarding begint de schriftelijke fase van de civiele zaak. Beide partijen sturen juridische documenten naar elkaar via hun advocaten.

De verweerder reageert eerst op de dagvaarding met een dupliek. Daarna kan de eiser ook nog een dupliek indienen.

Volgorde van processtukken:

1. Dagvaarding (eiser)
2. Conclusie van dupliek (verweerder)
3. Conclusie van dupliek (eiser)
4. Eventuele slotconclusies

Deze fase duurt meestal drie tot zes maanden. De rechtbank bepaalt wanneer elk processtuk binnen moet zijn.

Na de schriftelijke fase volgt vaak een mondelinge behandeling. Hier krijgen advocaten de kans hun standpunten aan de rechter toe te lichten.

Bewijslevering: getuigenverhoor en deskundigenonderzoek

Tijdens de bodemprocedure kunnen partijen bewijs aandragen. Vaak gebeurt dit via getuigenverhoor of deskundigenonderzoek.

Bij een getuigenverhoor verklaren getuigen onder ede wat zij hebben gezien of meegemaakt. De rechtbank bepaalt welke vragen toegestaan zijn.

Deskundigenonderzoek komt in beeld bij technische of specialistische kwesties. De rechtbank wijst dan een onafhankelijke expert aan.

Vormen van bewijslevering:

• Schriftelijke bescheiden
• Getuigenverklaringen
• Deskundigenrapporten
• Plaatsopneming door de rechter

Het bewijsproces kan de procedure met een paar maanden verlengen. Beide partijen mogen reageren op het bewijs nadat dit is afgerond.

Definitief vonnis en hoger beroep

Na alle processtappen volgt de uitspraak van de rechtbank. Dit vonnis bindt beide partijen, tenzij iemand in hoger beroep gaat.

Het vonnis bevat de beslissing van de rechter en de juridische onderbouwing. Ook verdeelt de rechter de proceskosten.

Tegen het vonnis kun je binnen drie maanden hoger beroep instellen bij het gerechtshof. Dan start er een nieuwe procedure en kijkt het hof opnieuw naar de zaak.

Gevolgen van het vonnis:

• Bindend voor beide partijen
• Executeerbaar na betekening
• Definitief zonder hoger beroep

Als niemand hoger beroep instelt, wordt het vonnis definitief. De winnende partij kan het vonnis dan laten uitvoeren.

Criteria voor het maken van de juiste keuze

De keuze tussen een kort geding en een bodemprocedure hangt af van drie dingen: urgentie, complexiteit en hoeveel tijd of geld je erin wilt steken.

Spoedeisend belang als doorslaggevende factor

Spoedeisend belang is de belangrijkste eis voor een kort geding. De rechter moet overtuigd raken dat wachten op een bodemprocedure ernstige schade oplevert.

Voorbeelden van spoedeisend belang:

• Een concurrent gebruikt je handelsmerk zonder toestemming
• Een ex-werknemer lekt vertrouwelijke informatie
• Een debiteur wil zijn spullen verkopen om betaling te ontlopen
• Media willen privé-informatie publiceren

De rechter beoordeelt altijd of het belang echt spoedeisend is. Een gewone betalingsachterstand van een paar maanden is meestal niet genoeg.

Bij twijfel over spoedeisend belang kun je beter kiezen voor een bodemprocedure. De voorzieningenrechter wijst een kort geding af als het spoedeisende karakter ontbreekt.

Complexiteit van de zaak

Hoe ingewikkeld je zaak is, bepaalt welke procedure handig is. Een kort geding biedt weinig ruimte voor bewijs en uitleg.

Geschikt voor kort geding:

• Duidelijke contractbreuk
• Onbetwiste betalingsvorderingen
• Schending van intellectuele eigendomsrechten
• Simpele arbeidsrechtelijke geschillen

Beter voor bodemprocedure:

• Lastige aansprakelijkheidskwesties
• Geschillen waarbij getuigen nodig zijn
• Zaken met technische expertises
• Complexe contractinterpretaties

In een kort geding krijgen partijen meestal één zitting om hun verhaal te doen. Er is geen tijd voor uitgebreid onderzoek of getuigen.

In een bodemprocedure kun je veel uitgebreider bewijs verzamelen en je verhaal onderbouwen. Dat is echt nodig bij ingewikkelde juridische kwesties.

Duur en kosten van de procedure

De tijd en kosten verschillen flink per procedure. Dit speelt vaak een grote rol in de keuze.

Kort geding tijdsduur:

• Dagvaarding tot zitting: 1-3 weken
• Vonnis na zitting: meestal binnen een week
• Totale doorlooptijd: 4-6 weken

Bodemprocedure tijdsduur:

• Dagvaarding tot eindvonnis: 6-18 maanden
• Bij hoger beroep: 1-2 jaar extra
• Complexe zaken: soms nog langer

De kosten van een kort geding zijn lager door de korte doorlooptijd. Advocaten hoeven minder tijd te besteden aan voorbereiding.

Een bodemprocedure kost meer, vooral omdat het langer duurt en intensiever is. Bij vorderingen boven €25.000 heb je altijd een advocaat nodig, wat de kosten opdrijft.

Let op: een kort geding geeft alleen een voorlopige uitspraak. Vaak volgt daarna nog een bodemprocedure voor een definitieve oplossing.

Rechterlijke instanties en hun rol

De voorzieningenrechter behandelt kort geding zaken en kan snel knopen doorhakken. Bij bodemprocedures bepaalt de hoogte van de claim of de kantonrechter of rechtbank bevoegd is.

De voorzieningenrechter in het kort geding

De voorzieningenrechter behandelt alle kort geding procedures. Deze rechter werkt alleen en beslist snel.

Bevoegdheden van de voorzieningenrechter:

• Kan geboden en verboden opleggen
• Beslist meestal binnen twee weken na de zitting
• Geeft voorlopige uitspraken
• Kan dwangsommen opleggen

De voorzieningenrechter hoeft niet alle bewijzen te controleren. Hij kijkt vooral naar het spoedeisende belang en de kans op succes.

Bij een kort geding kan de rechter iemand verplichten iets te doen, zoals loon betalen of iets stoppen. De uitspraak geldt voorlopig; een bodemprocedure kan dat later veranderen.

De kantonrechter versus de rechtbank

De hoogte van de vordering bepaalt wie er over de zaak gaat. Dit geldt alleen voor bodemprocedures.

Kantonrechter behandelt zaken tot:

• €25.000 voor geldvorderingen
• Arbeidsconflicten (ongeacht bedrag)
• Huurgeschillen
• Consumentenzaken

Rechtbank behandelt:

• Zaken boven €25.000
• Complexe juridische geschillen
• Handelszaken tussen bedrijven

De kantonrechter werkt vaak sneller dan de rechtbank. Procedures duren meestal een paar maanden. Bij de rechtbank kan het makkelijk een jaar of langer duren.

Beide rechters geven bindende uitspraken. Je kunt tegen hun beslissing in hoger beroep gaan bij het gerechtshof.

Overige aandachtspunten bij civiele procedures

Civiele procedures bieden diverse mogelijkheden voor bewijs en vervolgstappen. Het voorlopig getuigenverhoor en deskundigenonderzoek kunnen cruciaal zijn, terwijl een kort geding vaak een opstap is naar een bodemprocedure.

Voorlopig getuigenverhoor

Je kunt een voorlopig getuigenverhoor aanvragen als er kans is dat getuigen later niet meer beschikbaar zijn. Dit gebeurt voordat de echte civiele zaak begint.

De rechter beslist of het getuigenverhoor nodig is. Hij kijkt naar de urgentie en het belang van de getuigenverklaring voor de zaak.

Situaties waarin dit relevant is:

• Getuigen zijn hoogbejaard of ernstig ziek
• Getuigen vertrekken naar het buitenland
• Er is sprake van tijdsgevoelige informatie

Het getuigenverhoor vindt plaats bij de rechtbank. Beide partijen mogen vragen stellen aan de getuige. De verklaringen worden vastgelegd in een proces-verbaal.

Mogelijkheid tot deskundigenonderzoek

Deskundigenonderzoek is handig als er technische of specialistische kennis nodig is. Je kunt dit aanvragen in zowel een bodemprocedure als een kort geding.

De rechter benoemt een deskundige die onafhankelijk onderzoek doet. Deze deskundige zet zijn bevindingen in een rapport dat beide partijen krijgen.

Voorbeelden van deskundigenonderzoek:

• Technische gebreken aan gebouwen
• Medische schade bij letselzaken
• Financiële waarderingen
• IT-forensisch onderzoek

Partijen mogen op het deskundigenrapport reageren. Je kunt ook aanvullende vragen stellen of een second opinion aanvragen bij de rechter.

Aansluiting bij een bodemprocedure na een kort geding

Een kort geding biedt alleen een voorlopige oplossing. Voor een definitieve uitspraak heb je meestal een bodemprocedure nodig.

Na het kort geding kun je direct een bodemprocedure starten. Je mag ook even afwachten hoe de voorlopige maatregel uitpakt.

In de bodemprocedure onderzoekt de rechter alles grondig. Hij neemt al het bewijs en de argumenten mee in zijn oordeel.

Belangrijke punten bij overgang:

• Nieuwe termijnen gaan lopen
• Een andere rechter behandelt de zaak
• Meer ruimte voor bewijsvoering
• Definitieve oplossing van het geschil

De uitkomst van het kort geding beïnvloedt de bodemprocedure niet rechtstreeks. Beide procedures hebben hun eigen bewijs en argumentatie.

Veelgestelde vragen

De keuze tussen een kort geding en een bodemprocedure roept vaak praktische vragen op. Timing, kosten en geschiktheid spelen hierbij een grote rol.

Hier vind je antwoorden die helpen bij het maken van de juiste beslissing voor jouw situatie.

Wat zijn de belangrijkste verschillen tussen een kort geding en een bodemprocedure?

Een kort geding is een spoedprocedure voor urgente zaken. De rechter neemt dan een voorlopige beslissing.

Bij een kort geding moet er echt haast zijn. De rechter kijkt alleen naar de meest dringende punten van het geschil.

Een bodemprocedure behandelt alle aspecten van de zaak uitgebreid. Je krijgt dan een bindende en definitieve uitspraak.

In een bodemprocedure kun je alle bewijsstukken en argumenten volledig bespreken.

Hoe snel kan ik een uitspraak verwachten in een kort geding vergeleken met een bodemprocedure?

Een kort geding levert meestal binnen twee weken na de zitting een uitspraak op. De procedure start vaak al binnen enkele weken na het indienen.

Een bodemprocedure duurt veel langer. Soms ben je zomaar een jaar verder voor er een uitspraak ligt.

Welke kwesties zijn geschikt voor behandeling in kort geding?

Achterstallige salarisbetaling door de werkgever is typisch iets voor een kort geding. Werknemers kunnen niet eindeloos wachten op hun geld.

Huurachterstanden waarbij verhuurders snel moeten handelen, passen ook bij een kort geding. Banken gebruiken het soms voor een gedwongen verkoop.

Familierechtelijke zaken, zoals het regelen van paspoorten voor kinderen, kunnen ook in kort geding. Het gaat om situaties die echt geen uitstel kunnen hebben.

Aan welke voorwaarden moet worden voldaan om een bodemprocedure te starten?

Voor een bodemprocedure moet er een duidelijk juridisch geschil zijn tussen partijen. Er moeten verschillende standpunten bestaan over rechten of verplichtingen.

De eisende partij moet een gerechtvaardigd belang hebben bij de procedure. Er moet dus daadwerkelijk schade zijn of een bedreigd recht.

Je hoeft niet eerst alle pogingen tot een minnelijke schikking te doen. Je mag de bodemprocedure starten als je er samen niet uitkomt.

Zijn de uitspraken van een kort geding definitief of voorlopig?

Uitspraken in kort geding zijn voorlopig. Ze gelden totdat een bodemprocedure eventueel een andere beslissing oplevert.

De rechter kan na een kort geding alsnog een bodemprocedure behandelen. Dit gebeurt als partijen de zaak verder willen uitdiepen.

Voorlopige beslissingen blijven meestal van kracht als niemand een bodemprocedure start. In de praktijk worden veel kort geding uitspraken gewoon opgevolgd.

Hoe beïnvloedt de keuze tussen een kort geding en een bodemprocedure de kosten en duur van het juridische proces?

Kort geding procedures zijn doorgaans goedkoper vanwege de korte duur. Minder advocaat-uren en snellere afhandeling houden de kosten beperkt.

Bij een bodemprocedure lopen de kosten snel op. Advocaten steken meer tijd in onderzoek en het opstellen van stukken.

Een bodemprocedure duurt meestal langer. Dat betekent meer correspondentie en extra zittingen, waardoor de rekening stijgt.