De risico’s van samenwonen zonder samenlevingscontract

Samenwonen zonder samenlevingscontract? Juridisch gezien regelt de wet dan bijna niets voor jullie als de relatie eindigt of een van jullie overlijdt. De wet ziet jullie dan eigenlijk als twee huisgenoten. Dit betekent dat bezittingen, de woning en het pensioen niet zomaar beschermd zijn of automatisch verdeeld worden. Een prachtige, romantische stap in jullie leven, maar eentje met grote, vaak onzichtbare financiële risico’s.

De droom van samenwonen en de harde juridische realiteit

Daar staan jullie dan, met de sleutel van jullie eerste gezamenlijke huis. Een echte mijlpaal, het begin van een nieuwe toekomst. Midden in de euforie van het verhuisdozen uitpakken en plannen maken voor de inrichting, is een afspraak bij de notaris waarschijnlijk het laatste waar je aan denkt.

Toch is dit precies het moment waarop veel stellen, zonder het te beseffen, een enorm financieel risico nemen. De keiharde waarheid is namelijk dat de Nederlandse wetgeving nauwelijks bescherming biedt aan stellen die samenwonen zonder een samenlevingscontract.

Het juridische niemandsland van samenwoners

Veel mensen denken dat er ‘vast wel iets’ is vastgelegd in de wet. Dat is een gevaarlijke misvatting. Zonder contract beland je in een soort juridisch niemandsland, waar de regels onduidelijk en vaak nadelig uitpakken. Denk maar eens aan de volgende scenario’s:

• Verdeling van spullen: Wie krijgt die dure designbank die jullie samen hebben uitgekozen? En wat gebeurt er met de auto die op naam van je partner staat, maar waar jij flink aan hebt meebetaald?
• Woonrecht: Als het huur- of koopcontract alleen op naam van je partner staat, heb je wettelijk geen enkel recht om in de woning te blijven als jullie uit elkaar gaan.
• Overlijden: Zonder testament erft je partner wettelijk gezien helemaal niets van jou. Al jouw bezittingen gaan rechtstreeks naar je wettelijke erfgenamen, zoals je ouders of broers en zussen.
• Pensioen: Het partnerpensioen dat tijdens jullie relatie is opgebouwd, gaat niet automatisch naar de achterblijvende partner.

De wet behandelt ongehuwde samenwoners in feite als twee losse individuen die toevallig op hetzelfde adres ingeschreven staan. Van een automatische gemeenschap van goederen of een zorgplicht na de relatie is absoluut geen sprake.

Voorbij de romantiek denken

Dit artikel is zeker niet bedoeld om de romantiek uit jullie beslissing te halen. Integendeel. Het is juist een gids om ervoor te zorgen dat jullie liefdesverhaal niet eindigt in een financieel en juridisch drama.

Door je bewust te zijn van de risico’s, kun je verstandige keuzes maken die jullie allebei beschermen. We duiken dieper in de specifieke valkuilen en laten zien hoe je, met de juiste voorbereiding, onbezorgd kunt genieten van jullie toekomst. Met de zekerheid dat alles goed is geregeld, wat er ook gebeurt.

Wat de wet níét voor je regelt als je informeel samenwoont

Besluiten te gaan samenwonen zonder iets op papier te zetten, is een beetje alsof je een huis bouwt zonder fundering. Alles lijkt prima zolang het mooi weer is, maar bij de eerste de beste storm loop je serieuze risico’s. Juridisch gezien is het namelijk heel simpel: de wet ziet jullie niet als partners, maar als twee losse individuen die toevallig hetzelfde adres delen.

Die ‘informele’ status creëert een juridisch vacuüm op cruciale momenten. Anders dan bij gehuwden of geregistreerd partners, bestaat er geen wettelijk vangnet dat de verdeling van spullen, schulden of de woonsituatie regelt als de relatie stopt. De standaardregel is hard maar duidelijk: wat op jouw naam staat, is van jou.

De harde realiteit van eigendom en inboedel

Stel je het volgende eens voor: jullie kopen samen een prachtige, nieuwe bank. Jij maakt de helft van het bedrag over via een Tikkie aan je partner. De volledige aankoop wordt van zijn of haar rekening afgeschreven, en de bon staat dus ook op die ene naam.

Gaan jullie vervolgens uit elkaar, dan is die bank juridisch eigendom van degene die de officiële betaling heeft gedaan. Zonder een duidelijk bewijs van jouw bijdrage, zoals een bankafschrift met een heldere omschrijving, kun je fluiten naar je geld én naar de bank.

Dit principe geldt voor alles wat jullie aanschaffen, van de tv en de auto tot de gezamenlijke laptop. Zonder heldere afspraken of bewijs van een gezamenlijke aankoop, kijkt de wet alleen naar wie de aankoop officieel heeft gedaan.

Wie draait er op voor de schulden?

Net als bij bezittingen, geldt voor schulden het principe van persoonlijke aansprakelijkheid. Een schuld die op naam van je partner staat, is zijn of haar probleem, en andersom. Dat klinkt misschien als een voordeel, maar het kan ook flink in je nadeel werken.

Een concreet voorbeeld:
Jullie besluiten samen een auto te kopen. Omdat je partner een vast contract heeft, wordt de lening op zijn of haar naam afgesloten. Jij maakt echter trouw iedere maand de helft van de aflossing over naar de gezamenlijke rekening. Als de relatie eindigt, blijft je partner achter met de lening én de auto. Jouw investering? Die ben je kwijt. Juridisch sta je met lege handen.

Complexer wordt het bij schulden die jullie samen aangaan, bijvoorbeeld voor een verbouwing van jullie huurhuis. Zonder afspraken leidt dit vaak tot een bittere strijd over wie welk deel voor zijn rekening moet nemen.

De wet regelt helemaal niets over de onderlinge draagplicht voor schulden tussen samenwoners. De hoofdregel is simpelweg: wie de schuld aangaat, is er volledig voor aansprakelijk.

Deze juridische leegte is geen abstract probleem. Volgens cijfers van het CBS woonden er in 2021 in Nederland 837.403 paren ongehuwd samen. Onderzoek toont aan dat een groot deel hiervan niets heeft vastgelegd; slechts 32% van de ongehuwde samenwonenden heeft een samenlevingscontract. De financiële gevolgen van deze keuze worden vaak pas pijnlijk duidelijk bij een relatiebreuk of overlijden. Dan blijkt er bijvoorbeeld geen recht te zijn op partnerpensioen of op eigendommen die op naam van de ander staan.

Het onzekere lot van het woonrecht

Een van de meest ingrijpende gevolgen van samenwonen zonder samenlevingscontract heeft te maken met de woning. De vraag wie mag blijven als de relatie eindigt, hangt volledig af van wiens naam er op het contract of de eigendomsakte staat.

• Huurwoning: Staat het huurcontract alleen op naam van je partner? Dan heb jij wettelijk geen enkel recht om in de woning te blijven. Je partner kan je vragen te vertrekken.
• Koopwoning: Is de woning eigendom van je partner? Dan geldt exact hetzelfde: je hebt geen woonrecht. Zelfs als je jarenlang hebt meebetaald aan de hypotheek of verbouwingen, kun je geen aanspraak maken op het recht om er te blijven wonen.

Deze situatie kan leiden tot hartverscheurende scenario’s, waarbij iemand niet alleen een partner verliest, maar van de ene op de andere dag letterlijk op straat komt te staan.

Geen recht op partneralimentatie

Na een huwelijk of geregistreerd partnerschap heeft de partner met het laagste inkomen soms recht op partneralimentatie. Deze financiële ondersteuning is bedoeld om de klap na de scheiding op te vangen en de levensstandaard op peil te houden.

Voor samenwoners zonder contract bestaat dit recht absoluut niet. De wet kent geen onderhoudsplicht na het beëindigen van de relatie. Het maakt niet uit hoe lang jullie samen waren of dat een van jullie de eigen carrière op een laag pitje heeft gezet om voor de ander te zorgen. Als de relatie stopt, stopt ook elke vorm van financiële verplichting naar elkaar.

Dit gebrek aan bescherming onderstreept nogmaals hoe kwetsbaar je positie is als je niets formeel vastlegt. De wet biedt geen vangnet; je bent volledig overgeleverd aan de afspraken die je zelf maakt.

De 5 grootste financiële risico’s zonder contract

Wanneer je besluit te gaan samenwonen, is dat een fantastische stap. De toekomst lacht je toe en over de zakelijke kant denk je liever niet te veel na. Toch is het belangrijk om even stil te staan bij de financiële risico’s, hoe abstract of ver weg die ook lijken. Zonder de juiste afspraken liggen er namelijk serieuze gevaren op de loer, die pas pijnlijk duidelijk worden als het onverhoopt misgaat.

Samenwonen zonder samenlevingscontract stelt je bloot aan vijf grote financiële valkuilen die je toekomst behoorlijk kunnen beïnvloeden.

Laten we deze risico’s één voor één onder de loep nemen. Zo weet je precies waar de gevaren schuilen en waarom het slim is om proactief te handelen.

1. Investeren in de woning van je partner

Dit is misschien wel de meest voorkomende en hartverscheurende valkuil. Stel, je partner heeft een koophuis en jij trekt erbij in. Om er een echt ‘jullie plek’ van te maken, besluit je flink mee te investeren. Je betaalt voor die droomkeuken, een mooie uitbouw of de aanleg van een prachtige tuin.

Juridisch gezien maak je hiermee een kapitale fout. Als de woning alleen op naam van je partner staat, is hij of zij de enige eigenaar. Jouw investeringen maken dus zíjn of haar eigendom meer waard. Gaat de relatie uit, dan heb je wettelijk geen enkel recht op een deel van die waardestijging. Je bent je geld kwijt, tenzij je met een stapel bonnetjes en bankafschriften kunt bewijzen dat het een lening was. En dat mondt vaak uit in een lang, pijnlijk en kostbaar juridisch gevecht.

2. De verdeling van een gezamenlijke koopwoning

Oké, jullie kopen wél samen een huis. Beide namen staan netjes op de eigendomsakte en de hypotheek. Alles lijkt perfect geregeld, toch? Niet helemaal. Zonder samenlevingscontract missen er cruciale afspraken over wat er moet gebeuren als jullie uit elkaar gaan.

Wie mag er in het huis blijven wonen? Hoe wordt de overwaarde – of erger nog, de restschuld – precies verdeeld? Wat als één van jullie de ander niet kan uitkopen, maar ook niet wil verkopen? Zonder vooraf vastgelegde spelregels leidt dit bijna altijd tot een impasse. De enige uitweg is dan vaak de rechter, met alle hoge kosten en emotionele stress van dien.

3. Het mislopen van partnerpensioen

Gedurende jullie relatie bouwen jullie allebei pensioen op. Veel pensioenregelingen kennen een zogenaamd partnerpensioen: een uitkering voor de achterblijvende partner als de ander komt te overlijden. Dit is een belangrijk financieel vangnet voor je oude dag.

Zonder een notarieel samenlevingscontract erkennen de meeste pensioenfondsen je partner niet. Bij een overlijden vervalt het opgebouwde partnerpensioen en sta jij als achterblijvende partner met lege handen. Dit kan je financiële toekomst drastisch veranderen.

Het is een harde realiteit: jarenlang samenleven geeft je geen enkel recht op dit cruciale deel van je financiële zekerheid. Dit is een van de belangrijkste redenen waarom een samenlevingscontract onmisbaar is, zeker als jullie van plan zijn lang bij elkaar te blijven.

4. Erfrecht: je partner erft wettelijk niets

Dit is voor veel mensen een schok. Wonen jullie samen zonder contract én zonder testament, dan is je partner geen wettelijk erfgenaam. Bij jouw overlijden gaan al jouw bezittingen – spaargeld, de inboedel op jouw naam, je auto – rechtstreeks naar je wettelijke familie, zoals je ouders of broers en zussen.

Je partner heeft nergens recht op en kan in het ergste geval zelfs uit jullie gezamenlijke huis worden gezet als dit jouw eigendom was. Dit kan leiden tot onvoorstelbaar pijnlijke situaties, waarbij je partner niet alleen rouwt, maar ook moet vechten voor een dak boven het hoofd. Een testament is hier de oplossing, en dit wordt vaak in combinatie met een samenlevingscontract geregeld.

5. Conflicten over bezittingen en schulden

Tijdens jullie relatie verzamelen jullie van alles: meubels, kunst, elektronica. Misschien gaan jullie ook gezamenlijke financiële verplichtingen aan. Maar van wie is wat? En wie is verantwoordelijk voor welke schuld? Zonder contract geldt de harde regel: wie betaalt, bepaalt.

Dit gebrek aan duidelijkheid is een voedingsbodem voor ruzie. Het leidt tot eindeloze discussies over wie de tv krijgt, wie de openstaande schuld van die dure vakantie moet afbetalen en hoe het geld op de gezamenlijke spaarrekening verdeeld moet worden.

Het probleem is groter dan je denkt. Onderzoek laat zien dat ruim de helft van de samenwonende stellen geen contract heeft. Hoewel 97% het risico op een oneerlijke verdeling bij een breuk erkent, heeft slechts een klein deel maatregelen getroffen. Zonder contract biedt de wet geen vangnet; je hebt geen recht op partneralimentatie en je erft niets van elkaar.

Om het verschil nog duidelijker te maken, hebben we de belangrijkste gevolgen voor je op een rij gezet.

Vergelijking juridische gevolgen met en zonder samenlevingscontract

Deze tabel geeft een directe vergelijking van de juridische en financiële rechten in verschillende situaties bij samenwonen.

Zoals je ziet, is de juridische basis zonder contract flinterdun. Een samenlevingscontract biedt de nodige zekerheid en voorkomt een hoop ellende als het leven anders loopt dan gepland.

De misvatting van fiscaal partnerschap

“Maar we zijn toch fiscaal partner? Dan is alles toch geregeld?” Het is een opmerking die we helaas vaak horen. Dit is misschien wel de gevaarlijkste misvatting die er bestaat rondom samenwonen zonder samenlevingscontract. Het idee dat een stempeltje van de Belastingdienst je automatisch juridische bescherming geeft, klopt simpelweg niet.

Fiscaal partnerschap is precies wat het woord zegt: een regeling voor de fiscus, en niets meer. Het geeft jullie de mogelijkheid om inkomsten en aftrekposten, zoals de hypotheekrente, slim te verdelen bij de jaarlijkse belastingaangifte. Dat kan zeker een mooi financieel voordeel opleveren.

Maar daar houdt het ook echt op. Deze status is puur administratief en heeft geen enkele juridische waarde buiten de wereld van de blauwe enveloppen.

Partners voor de fiscus, vreemden voor de wet

Het probleem zit hem in het cruciale verschil tussen fiscaal recht en civiel recht. Je zou het kunnen zien als een klantenkaart van je favoriete winkel. Die kaart geeft je misschien korting en speciale aanbiedingen, maar je wordt er geen mede-eigenaar van de winkel door.

Fiscaal partnerschap werkt eigenlijk net zo: je krijgt wat voordeeltjes van de Belastingdienst, maar het verandert niets aan jullie juridische status ten opzichte van elkaar. Voor de wet blijven jullie twee losse individuen, zonder de rechten en plichten die getrouwde stellen of geregistreerd partners wel hebben.

Deze fiscale status regelt dus absoluut niets op de momenten dat het er écht toe doet. Denk aan cruciale levensgebeurtenissen zoals:

• Erfrecht: Als een van jullie overlijdt, erft de ander wettelijk gezien niets. Je bezittingen gaan rechtstreeks naar je familie, zoals je ouders of broers en zussen.
• Partnerpensioen: Pensioenfondsen kijken niet naar je fiscale status. Zonder samenlevingscontract of huwelijk erkennen ze je partner niet, waardoor er geen recht is op een partnerpensioen.
• Verdeling bij een breuk: Er bestaat geen enkele wettelijke regeling voor de verdeling van de woning, spullen of eventuele schulden als jullie uit elkaar gaan.
• Partneralimentatie: Na de relatie heb je geen recht op financiële ondersteuning, hoe lang jullie ook samen waren.

Hoe je ongemerkt in een valkuil stapt

Wat het extra verwarrend maakt, is dat je soms automatisch fiscaal partner wordt zonder er bewust voor te kiezen. Als je bijvoorbeeld langer dan vijf jaar op hetzelfde adres staat ingeschreven, ziet de Belastingdienst jullie als partners. Dit gebeurt zonder dat je een handtekening zet.

Deze automatische status kan een vals gevoel van veiligheid geven. Je denkt dat de overheid jullie als een eenheid ziet, dus dat het wel goed zit. Maar juridisch gezien sta je er nog steeds alleen voor. Het is essentieel om dit onderscheid te begrijpen en niet te bouwen op een fiscale regeling voor je financiële zekerheid. De belastingvoordelen zijn prettig, maar bieden geen enkel vangnet als het leven een onverwachte wending neemt. Wil je meer weten over de concrete verschillen? Lees dan verder in ons artikel over de juridische gevolgen van samenlevingsvormen.

Hoe je jezelf kunt beschermen zonder notaris

De gedachte aan alle juridische risico’s kan best overweldigend zijn. Gelukkig betekent samenwonen zonder samenlevingscontract niet dat je volledig machteloos bent. Hoewel een notarieel contract de meest waterdichte oplossing is, kun je zelf al een aantal praktische stappen zetten om een basisbescherming op te bouwen. Zie het als de eerste, belangrijkste brandblussers in huis; ze voorkomen misschien niet elke brand, maar kunnen wel een uitslaande brand in de kiem smoren.

Voor deze acties hoef je niet direct diep in de buidel te tasten voor juridische hulp en ze geven je meteen meer controle over je financiële situatie. Een bijkomend voordeel is dat ze je dwingen om belangrijke gesprekken met je partner te voeren over geld, bezittingen en de toekomst – een cruciale stap voor elke duurzame relatie.

De absolute noodzaak van een testament

Als je maar één ding regelt, laat het dan een testament zijn. Dit is namelijk de enige manier om de wettelijke erfrechtregels te omzeilen. Zonder testament erft je partner wettelijk gezien helemaal niets van jou. Al jouw bezittingen gaan dan naar je bloedverwanten, zoals je ouders of broers en zussen.

Een testament opstellen moet wel via de notaris, maar het is een relatief eenvoudige, eenmalige handeling met een enorme impact. Hierin kun je vastleggen:

• Je partner als erfgenaam: Je kunt je partner benoemen tot (mede-)erfgenaam. Zo voorkom je dat hij of zij na jouw overlijden met lege handen staat.
• Specifieke legaten: Je kunt bepalen dat specifieke bezittingen, zoals een huis of een bepaald geldbedrag, naar je partner gaan.
• Uitsluitingsclausule: Hiermee regel je dat wat je partner van jou erft, zijn of haar privévermogen blijft en dus niet in een eventuele toekomstige gemeenschap van goederen valt.

Het opstellen van een testament is echt de meest fundamentele stap om je partner te beschermen tegen een financiële en emotionele catastrofe na jouw overlijden.

Maak een onderhandse overeenkomst

Voor de verdeling van spullen bij een eventuele breuk hoef je niet per se naar een notaris. Jullie kunnen prima zelf een document opstellen, een zogenoemde onderhandse overeenkomst, waarin je afspraken maakt over specifieke bezittingen. Dit document is juridisch minder sterk dan een notarieel contract, maar het dient wel als een belangrijk bewijsstuk mocht er onenigheid ontstaan.

Denk aan een simpele lijst:

• Item: Designbank, merk X
• Eigenaar: Gezamenlijk (50/50 verdeeld bij breuk)
• Item: Auto, kenteken Y
• Eigenaar: Partner A (Partner B heeft € 2.000 meebetaald, te verrekenen bij breuk)
• Item: Kunstwerk Z
• Eigenaar: Partner B (ingebracht bij aanvang samenwonen)

Zorg dat jullie beiden de overeenkomst dateren en ondertekenen. Dit eenvoudige document kan eindeloze discussies en conflicten voorkomen over wie wat krijgt.

Hoewel een onderhandse overeenkomst nuttig is voor inboedel, is deze niet voldoende voor zaken als partnerpensioen of de verdeling van een koopwoning. Daarvoor is een notariële akte onmisbaar.

Praktische financiële voorzorgsmaatregelen

Naast documenten kun je ook in je dagelijkse financiën slimme keuzes maken die jullie posities versterken. Deze stappen zijn direct uitvoerbaar en zorgen voor veel meer transparantie.

1. Open een gezamenlijke en/of-rekening
Een gezamenlijke rekening voor de vaste lasten (huur, boodschappen, verzekeringen) is eigenlijk onmisbaar. Hiermee creëer je een duidelijk overzicht van de gezamenlijke uitgaven. De ‘en/of’-constructie is hierbij belangrijk; die zorgt ervoor dat jullie beiden zelfstandig toegang hebben tot het geld. Bij een overlijden wordt de rekening dan niet direct volledig geblokkeerd.

2. Houd een administratie bij van grote investeringen
Betaal je mee aan een grote aankoop die op naam van je partner komt, zoals een auto of een verbouwing van het huis? Leg dit dan schriftelijk vast. Een simpele e-mail of een ondertekend document waarin staat dat jouw bijdrage een lening is of recht geeft op een deel van de waarde, kan goud waard zijn. Bewaar de bankafschriften van de transactie natuurlijk ook zorgvuldig.

3. Zet contracten en registraties op beide namen
Waar mogelijk, zet belangrijke contracten op naam van jullie beiden. Denk bijvoorbeeld aan:

• Het huurcontract van de woning.
• Abonnementen voor nutsvoorzieningen en internet.
• De aankoopbon van dure meubels of apparatuur.

Door beide namen te gebruiken, creëer je automatisch bewijs van gezamenlijkheid. Dit versterkt je positie aanzienlijk bij een eventuele discussie over wie de eigenaar is. Deze stappen bieden een stevige basis, maar onthoud dat ze de juridische zekerheid van een samenlevingscontract nooit volledig kunnen vervangen.

Wanneer een samenlevingscontract onmisbaar wordt

Natuurlijk kun je zelf al het een en ander regelen, maar er zijn momenten in het leven waarop samenwonen zonder samenlevingscontract ronduit onverstandig is. In zulke situaties is de basisbescherming van losse afspraken gewoon niet voldoende.

Dan wordt een officieel, door een notaris opgesteld document ineens onmisbaar. Vergelijk het met het verschil tussen een fietsslot en een complete inbraakbeveiliging voor je huis. Beide bieden bescherming, maar voor je meest kostbare bezit wil je natuurlijk de meest robuuste oplossing die er is.

Er zijn een paar scenario’s waarin de financiële en emotionele belangen zo groot worden, dat alleen een notarieel contract de zekerheid biedt die je nodig hebt. Laten we de drie meest cruciale momenten eens onder de loep nemen.

De aankoop van een gezamenlijke woning

Een huis kopen is voor de meesten van ons de grootste financiële stap die we ooit zetten. Als jullie die stap samen wagen, is een samenlevingscontract geen luxe, maar pure noodzaak. Zonder dit document ontbreken er cruciale spelregels voor als de relatie eindigt of, in het ergste geval, een van jullie komt te overlijden.

Een contract legt bijvoorbeeld vast:

• De eigendomsverhouding: Wie is voor welk percentage eigenaar? Dit is vooral van belang als een van jullie meer eigen geld inlegt dan de ander.
• De verdeling bij verkoop: Hoe wordt de overwaarde of een eventuele restschuld verdeeld als jullie uit elkaar gaan?
• De scenario’s bij een breuk: Wie krijgt het recht om de ander uit te kopen en binnen welke termijn moet dat gebeuren?

Zonder deze afspraken is de kans op een financieel drama en een slopende juridische strijd levensgroot. Een contract functioneert als een helder stappenplan en voorkomt dat een emotionele breuk ook nog eens uitmondt in een financiële catastrofe.

Wanneer er kinderen in het spel zijn

Zodra er kinderen komen, of er een kinderwens is, verandert de hele dynamiek. Je verantwoordelijkheid reikt dan ineens veel verder dan alleen jullie twee. Een samenlevingscontract wordt dan een essentieel instrument om de toekomst van je kind veilig te stellen.

Hoewel je het gezag vaak apart moet regelen, biedt een contract wel duidelijkheid over de financiële kant van de zaak. Je kunt er afspraken in maken over hoe jullie de kosten voor de opvoeding en verzorging verdelen. Bovendien is het voor veel pensioenfondsen een harde eis om je partner aan te kunnen melden voor het partnerpensioen. En dat is weer cruciaal voor de financiële zekerheid van je gezin als jou iets overkomt.

Een eigen bedrijf of een groot vermogensverschil

Heeft een van jullie een eigen onderneming, of brengt een van de partners aanzienlijk meer vermogen in de relatie? Dan is het van het grootste belang om zakelijk en privé goed gescheiden te houden. Een samenlevingscontract voorkomt dat het privévermogen van de ene partner kan worden aangesproken voor zakelijke schulden van de ander.

Het document schept glasheldere kaders over welke bezittingen privé zijn en welke als gezamenlijk worden beschouwd. Dit beschermt niet alleen de partner zonder bedrijf, maar ook de continuïteit van de onderneming zelf. Het geeft rust en zekerheid, zodat jullie je kunnen richten op jullie relatie en carrières, in de wetenschap dat de financiële fundamenten stevig en eerlijk geregeld zijn.

Veelgestelde vragen over samenwonen zonder contract

Nu de risico’s en oplossingen zijn besproken, blijven er vaak nog specifieke, praktische vragen over. In dit gedeelte geven we heldere antwoorden op de meest voorkomende vragen over samenwonen zonder samenlevingscontract. Zo krijgt u direct een helder beeld van wat er voor uw situatie geldt.

Beschermt een gezamenlijke rekening ons voldoende?

Nee, een gezamenlijke rekening is handig voor de dagelijkse boodschappen, maar biedt geen enkele juridische bescherming. Het regelt puur het beheer van het geld dat op die specifieke rekening staat.

Het zegt niets over het eigendom van andere bezittingen zoals de inboedel of een auto, de woning zelf, erfrecht of pensioen. Bij een breuk kan er nog steeds flink conflict ontstaan over wie recht heeft op het eindsaldo, zeker als één van jullie significant meer heeft ingelegd dan de ander.

We huren samen, wie mag in huis blijven bij een breuk?

De vraag wie in de huurwoning mag blijven, hangt volledig af van wie er op het huurcontract staat. Hier zijn de twee mogelijke scenario’s:

• Het huurcontract staat op beide namen: In principe hebben jullie allebei evenveel recht om in de woning te blijven. Komen jullie er samen niet uit wie vertrekt, dan zal uiteindelijk een rechter moeten beslissen wie het meeste belang heeft bij het behoud van de woning.
• Het huurcontract staat op één naam: De persoon wiens naam op het contract staat, heeft het volledige huurrecht. Dit betekent dat de ander wettelijk geen recht heeft om te blijven en kan worden gevraagd om te vertrekken.

Dit is een harde realiteit die veel mensen pas ontdekken als het te laat is. Zonder contractuele afspraken staat u juridisch gezien nergens als u niet officieel op het huurcontract vermeld staat.

Wat kost een samenlevingscontract bij de notaris?

De kosten voor het opstellen van een samenlevingscontract bij een notaris variëren, maar liggen gemiddeld tussen de €300 en €600. Het precieze bedrag hangt af van de complexiteit van jullie situatie en de specifieke wensen die jullie erin willen opnemen.

Hoewel dit als een flinke uitgave kan voelen, weegt het niet op tegen de mogelijke juridische kosten en financiële schade bij een conflict. Veel notarissen bieden bovendien een voordeliger combitarief aan als u het contract combineert met testamenten. Zie het als een relatief kleine investering in rust, duidelijkheid en zekerheid voor de toekomst.