Partneralimentatie

Laatst bijgewerkt op 23 oktober 2026

Partneralimentatie is de bijdrage die de ene ex-echtgenoot na de scheiding aan de andere betaalt, wanneer die onvoldoende eigen inkomsten heeft en redelijkerwijs niet kan worden verwacht dat hij die zelf verwerft.

Wettelijke basis en duur

De verplichting volgt uit artikel 1:157 BW. De duur is fors verkort door de Wet herziening partneralimentatie, die geldt voor verzoeken die op of na 1 januari 2020 zijn ingediend. De hoofdregel is nu de helft van de duur van het huwelijk, met een maximum van vijf jaar.

Op die hoofdregel bestaan drie uitzonderingen. Duurde het huwelijk langer dan vijftien jaar en bereikt de alimentatiegerechtigde binnen tien jaar de AOW-leeftijd, dan loopt de alimentatie door tot die leeftijd. Duurde het huwelijk langer dan vijftien jaar en is de gerechtigde geboren op of vóór 1 januari 1970, dan geldt een maximum van tien jaar. En zijn er kinderen die nog geen twaalf jaar zijn, dan loopt de alimentatie tot het jongste kind twaalf wordt.

Hoe de hoogte wordt bepaald

Twee grootheden bepalen het bedrag: de behoefte van de gerechtigde, dat wil zeggen wat nodig is voor een levensstandaard vergelijkbaar met die tijdens het huwelijk en niet uit eigen inkomen kan worden gedekt, en de draagkracht van de betaler. Zijn er ook kinderen, dan gaat kinderalimentatie voor: die wordt eerst berekend, en alleen de resterende draagkracht is beschikbaar voor de partner.

Het bedrag wordt jaarlijks per 1 januari geïndexeerd. De verplichting eindigt van rechtswege bij hertrouwen, een geregistreerd partnerschap of samenleven als waren zij gehuwd, en juist over dat laatste wordt veel geprocedeerd.

Waar het misgaat

Partijen spreken regelmatig een niet-wijzigingsbeding af zonder de gevolgen te overzien: het kan elke aanpassing blokkeren, ook als het inkomen van de betaler wegvalt. Aan de andere kant nodigt een overeenkomst die zwijgt over de duur jaren later uit tot discussie over welk regime geldt.

Hoe berekent u partneralimentatie?

U berekent partneralimentatie in 3 stappen: eerst de behoefte van de ontvanger, dan de draagkracht van de betaler, en tot slot een controle of de uitkomst redelijk is. Rechters gebruiken daarvoor de alimentatienormen van de Expertgroep Alimentatienormen, ook wel de Tremanormen.

• Behoefte: volgens de zogenoemde hofnorm is dat 60% van het netto gezinsinkomen tijdens het huwelijk, na aftrek van de kosten van de kinderen. Het eigen inkomen van de ontvanger gaat daar nog af.
• Draagkracht: van het netto inkomen van de betaler gaat eerst een vast bedrag voor eigen levensonderhoud af. Van wat overblijft, de draagkrachtruimte, is 60% beschikbaar voor partneralimentatie. Kinderalimentatie gaat altijd voor.
• Controle: de betaler mag na betaling niet minder overhouden dan de ontvanger. Dat heet de jusvergelijking.

Hoe ziet een rekenvoorbeeld eruit?

Stel: het netto gezinsinkomen was 4.000 euro per maand en er zijn geen kinderen. De behoefte is dan 60% daarvan: 2.400 euro per maand. Verdient de ontvanger zelf 1.400 euro netto, dan blijft een aanvullende behoefte van 1.000 euro over.

Of de betaler die 1.000 euro kan missen, blijkt pas uit de draagkrachtberekening. Partneralimentatie is voor de betaler aftrekbaar en voor de ontvanger belast. De normen rekenen het nettobedrag daarom om naar een brutobedrag.

Wordt partneralimentatie elk jaar hoger?

Ja, meestal wel. Alimentatie stijgt op 1 januari automatisch mee met de lonen (art. 1:402a BW), tenzij partijen of de rechter dat hebben uitgesloten. Per 1 januari 2026 was de indexering 4,6%: een bedrag van 1.000 euro per maand werd 1.046 euro.

Veelgestelde vragen

Kan ik partneralimentatie zelf berekenen met een online rekentool?

Een rekentool geeft een eerste indicatie. De rechter kijkt naar de volledige draagkrachtberekening met de werkelijke inkomens en lasten, zodat de uitkomst kan afwijken.

Wat als mijn inkomen verandert?

Bij een wezenlijke wijziging van omstandigheden kan de rechter het bedrag aanpassen (art. 1:401 BW). Zie wijziging van alimentatie.

Verwante begrippen

Zie ook kinderalimentatie, echtscheiding op gemeenschappelijk verzoek en gemeenschap van goederen.

Verder lezen

Uitgebreider over dit onderwerp: Partneralimentatie: hoe lang en hoeveel moet u betalen?, Partneralimentatie: duur, berekening en de indexering van 2026, Partneralimentatie en wijziging van omstandigheden: Wat u moet weten.

Onze advocaten familierecht berekenen en onderhandelen alimentatieafspraken.