Partneralimentatie wijzigen: wanneer kan het en hoe gaat dat?

Partneralimentatie en wijziging van omstandigheden: Wat u moet weten

Gepubliceerd op 17 september 2025 · Laatst bijgewerkt op 8 oktober 2026

Partneralimentatie kan worden aangepast als de omstandigheden van u of uw ex-partner na de vaststelling ingrijpend zijn veranderd. Dat gebeurt niet vanzelf: u moet zelf een nieuwe afspraak maken of de rechter om wijziging vragen. De belangrijkste uitzondering is de jaarlijkse indexering, die wel automatisch plaatsvindt.De juridische term is een wijziging van omstandigheden. Die vormt de basis voor een nieuwe berekening van de alimentatie. In dit artikel leest u wanneer een wijziging telt, welk bewijs u nodig heeft en hoe de procedure verloopt.

Wanneer kunt u partneralimentatie aanpassen?

U kunt de alimentatie laten aanpassen als de situatie sinds de vaststelling zo is veranderd dat het oude bedrag niet meer past. Dat kan leiden tot een lager of hoger bedrag, of tot het volledig stoppen van de betaling.Het gaat om omstandigheden die bij de vaststelling van de alimentatie nog niet bestonden of niet te voorzien waren. Een veelgehoorde misvatting is dat de alimentatie automatisch wordt herzien als uw inkomen verandert. Dat is niet zo. U of uw ex-partner moet zelf actie ondernemen. Daarnaast moet de verandering zo groot zijn dat de oorspronkelijke afspraak niet langer redelijk is.

Welke situaties kunnen een wijziging rechtvaardigen?

Meestal gaat het om een verandering in de draagkracht van de betaler of in de behoefte van de ontvanger. De draagkracht is wat de betaler redelijkerwijs kan missen. De behoefte is wat de ontvanger nodig heeft om in het eigen levensonderhoud te voorzien.Hieronder staan situaties die vaak aanleiding geven om de alimentatie opnieuw te bekijken.

Welke veranderingen kunnen de alimentatie beïnvloeden?

Vooral een verandering in inkomen, samenwonen of hertrouwen, pensionering en de geboorte van een kind in een nieuw gezin.
Situatie (wijziging van omstandigheden)Gevolg voor de alimentatiebetalerGevolg voor de alimentatieontvanger
Verandering in inkomenEen forse daling (ontslag, WW) of stijging (promotie) heeft direct invloed op de draagkracht.Een nieuwe baan of inkomensverlies verandert de behoefte aan alimentatie.
Samenwonen, trouwen of geregistreerd partnerschapBij de betaler geen directe invloed op de plicht zelf, wel mogelijk op de draagkracht.Gaat de ontvanger trouwen, een geregistreerd partnerschap aan of samenwonen als waren zij gehuwd, dan eindigt de alimentatieplicht definitief.
PensioneringHet inkomen daalt meestal, waardoor de draagkracht lager kan worden.Kan de behoefte verhogen als het eigen pensioen niet toereikend is.
Geboorte van een kind in een nieuw gezinDe onderhoudsplicht voor het nieuwe kind gaat voor en kan de draagkracht voor partneralimentatie verlagen.Geen directe invloed op de eigen behoefte.
Niet elke verandering telt. Een kleine schommeling in het salaris is meestal niet genoeg. De rechter kijkt of de verandering wezenlijk en blijvend is, en of zij al te voorzien was op het moment van de scheiding.Een goed onderbouwd verzoek is daarom belangrijk. Zonder stukken zoals loonstroken, contracten of besluiten van instanties is de kans klein dat de rechter de alimentatie aanpast. Meer over de algemene regels leest u in de informatie over partneralimentatie op Rijksoverheid.nl.

Waarom moet u snel handelen?

Wacht niet te lang, want een aanpassing met terugwerkende kracht is lastig te krijgen. Blijft u maandenlang het oude, hogere bedrag betalen terwijl uw inkomen is gedaald, dan is dat achteraf vaak moeilijk te herstellen.Zodra de verandering een feit is, is het verstandig om direct contact op te nemen met uw ex-partner. Lukt overleg niet, overweeg dan juridische stappen.

Wat is de juridische basis voor een wijziging?

De grondslag is artikel 1:401 Burgerlijk Wetboek (BW). Volgens het eerste lid kan een rechterlijke uitspraak of een overeenkomst over levensonderhoud worden gewijzigd of ingetrokken als zij door een wijziging van omstandigheden niet meer aan de wettelijke maatstaven voldoet.Dat geldt dus zowel voor alimentatie die de rechter heeft vastgesteld als voor alimentatie die u samen in een convenant heeft afgesproken.
De juridische basis voor een alimentatiewijziging
In gewone woorden: de nieuwe situatie moet zo verschillen van de oude dat het oude bedrag niet meer klopt met de draagkracht van de betaler of de behoefte van de ontvanger. De rechter toetst een verzoek kritisch.Artikel 1:401 BW kent nog twee andere routes. Een rechterlijke uitspraak kan ook worden gewijzigd als zij vanaf het begin onjuist was, omdat de rechter is uitgegaan van onjuiste of onvolledige gegevens (lid 4). Een overeenkomst kan ook worden gewijzigd als zij is gesloten met grove miskenning van de wettelijke maatstaven (lid 5).

Waar let de rechter op?

De rechter kijkt vooral naar twee dingen: hoe ingrijpend de verandering is, en of zij te voorzien was. Daarbij beoordeelt hij de hele context, niet alleen de cijfers.Een wijziging moet wezenlijk zijn. Een salarisverlaging van enkele tientjes per maand haalt die drempel meestal niet. Ontslag bij een reorganisatie, waardoor uw inkomen sterk daalt, is doorgaans wel een ingrijpende verandering.Even belangrijk is de vraag of de verandering te voorzien was toen de alimentatie werd vastgesteld. Stel dat u tijdens de scheiding al wist dat u een half jaar later met een sabbatical zou gaan. De inkomensdaling die daaruit volgt, was dan te voorzien en is meestal geen grond voor wijziging.

Wat is voorzienbaar en wat niet?

Het onderscheid tussen voorzienbaar en onvoorzienbaar is vaak beslissend. De grens is niet altijd scherp. Enkele voorbeelden ter illustratie:
  • Voorzienbaar of eigen keuze: uw tijdelijke contract loopt af en u besluit daarna geen nieuw werk te zoeken. De rechter ziet dat vaak als een eigen keuze, die niet tot een lagere alimentatie hoeft te leiden.
  • Onvoorzienbaar: u raakt door een ongeval of ziekte arbeidsongeschikt. Dat is een onverwachte en onvrijwillige gebeurtenis die uw draagkracht voor langere tijd kan verlagen.
  • Grijs gebied: u kiest bewust voor een lager betaalde baan. Op het eerste gezicht is dat een eigen keuze. Kunt u aantonen dat de overstap medisch noodzakelijk was, bijvoorbeeld om een burn-out te voorkomen, dan kan de rechter daar wel rekening mee houden.
Wie de wijziging vraagt, moet de feiten aannemelijk maken. U moet dus met stukken laten zien dat de situatie wezenlijk en onverwacht is veranderd.Let ook op het verschil tussen een tijdelijke en een blijvende verandering. Een korte periode met minder inkomen, bijvoorbeeld tussen twee banen, leidt niet altijd tot een lagere alimentatie. Is het inkomensverlies naar verwachting blijvend, dan ligt een aanpassing meer voor de hand.

Welke rol speelt de wettelijke duur van partneralimentatie?

Sinds 1 januari 2020 geldt een kortere duur. Volgens Rijksoverheid.nl is de hoofdregel: de helft van de duur van het huwelijk, met een maximum van vijf jaar.Er zijn drie uitzonderingen:
  • Zijn er gezamenlijke kinderen, dan loopt de alimentatie door tot het jongste kind 12 jaar is.
  • Duurde het huwelijk minstens 15 jaar en bereikt de ontvanger binnen tien jaar de AOW-leeftijd, dan loopt de alimentatie door tot de AOW-leeftijd.
  • Duurde het huwelijk minstens 15 jaar en is de ontvanger geboren vóór 2 januari 1970, terwijl de AOW-leeftijd pas na meer dan tien jaar wordt bereikt, dan geldt een duur van tien jaar.
Gelden meerdere uitzonderingen, dan geldt de langste duur. Ook de duur zelf kan in bijzondere gevallen worden aangepast. Volgens artikel 1:401 lid 2 BW kan dat bij een zo ingrijpende wijziging van omstandigheden dat ongewijzigde handhaving van de termijn naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet van de verzoeker kan worden gevergd.De wettelijke duur kan ook meewegen bij een wijzigingsverzoek, bijvoorbeeld als de alimentatieperiode bijna voorbij is. Een verzoek valt of staat dus met de feitelijke verandering, de onvoorzienbaarheid ervan en de wettelijke regels die op uw situatie van toepassing zijn.

Welk bewijs heeft u nodig voor een nieuwe draagkrachtberekening?

U heeft stukken nodig die de verandering in inkomen of lasten aantonen. Zonder bewijs is een gewijzigde situatie voor de rechter niet meer dan een bewering.De rechter wil zien dat de financiële verhoudingen zo zijn verschoven dat de oude afspraak niet meer redelijk is. Met een compleet dossier maakt u duidelijk hoe uw financiële situatie er nu uitziet. Begin daarom tijdig met verzamelen.
Bewijs verzamelen voor een nieuwe draagkrachtberekening

Welke documenten zijn essentieel?

Welke stukken u nodig heeft, hangt af van uw situatie. De kernvraag is steeds: hoe toon ik de verandering in mijn inkomsten of uitgaven aan? Begin met de meest recente en relevante papieren.Bij een verandering van inkomen (stijging of daling):
  • Recente loonstroken: de loonstroken van de laatste drie tot zes maanden. Die tonen uw huidige bruto- en netto-inkomen.
  • Jaaropgaven: de meest recente jaaropgave geeft een volledig beeld van uw inkomen over het afgelopen jaar, inclusief vakantiegeld en een eventuele dertiende maand.
  • Nieuwe arbeidsovereenkomst: bent u van baan veranderd, dan laat het contract uw salaris, de duur (vast of tijdelijk) en de overige arbeidsvoorwaarden zien.
Bij werkloosheid of arbeidsongeschiktheid:
  • Beschikking van het UWV: het officiële besluit met de hoogte en duur van uw WW- of Ziektewetuitkering.
  • Bewijs van sollicitaties en inschrijving als werkzoekende: daarmee laat u zien dat u actief werk zoekt.
  • Medische verklaring: bij (gedeeltelijke) arbeidsongeschiktheid een verklaring van een bedrijfsarts of specialist over de gevolgen voor uw verdiencapaciteit.
Hieronder vindt u een overzicht per veelvoorkomende situatie.

Welke documenten horen bij welke situatie?

SituatieDocumenten van de alimentatiebetalerDocumenten van de alimentatieontvanger
Inkomensdaling (baanverlies)Ontslagbrief, vaststellingsovereenkomst, UWV-beschikking, bewijs van sollicitaties, nieuwe arbeidsovereenkomst (indien van toepassing)Recente loonstroken, arbeidsovereenkomst, overzicht eigen vermogen, bewijs van sollicitaties (indien van toepassing)
InkomensstijgingNieuwe arbeidsovereenkomst, recente loonstroken (laatste drie tot zes maanden), meest recente jaaropgaveRecente loonstroken, arbeidsovereenkomst, meest recente jaaropgave
Samenwonen met een nieuwe partnerBewijs van een gezamenlijke huishouding van de ex-partner (bijvoorbeeld een uittreksel uit de BRP), bewijs van gedeelde kostenIn principe niet van toepassing; de alimentatieplicht eindigt.
Hogere vaste lastenNieuwe huurovereenkomst, hypotheekakte, bewijs van aflossing van huwelijkse schulden, overzicht zorgpremieBewijs van hogere woonlasten (huur of hypotheek), overzicht van noodzakelijke medische kosten die niet worden vergoed
PensioenPensioenbesluit, overzicht AOW, overzicht aanvullend pensioenPensioenbesluit, overzicht AOW
Deze lijst is een startpunt. Afhankelijk van uw situatie kunnen andere stukken nodig zijn. Overleg daarover met een advocaat familierecht of een mediator.

Hoe wordt de nieuwe draagkrachtberekening gemaakt?

Met de verzamelde stukken wordt een nieuwe draagkrachtberekening gemaakt. Die berekening volgt vaste richtlijnen: de Tremanormen.De berekening bepaalt welk bedrag de betaler per maand kan missen en wat de ontvanger nodig heeft. Het vertrekpunt is het bruto jaarinkomen, inclusief vaste onderdelen zoals vakantiegeld en een eventuele dertiende maand. Daarna gaan belastingen en premies eraf. Zo ontstaat het netto besteedbaar inkomen (NBI).Vervolgens wordt gekeken naar de vaste lasten. Niet alle kosten tellen mee. De berekening gaat uit van een vast bedrag voor levensonderhoud, gebaseerd op de bijstandsnorm, en van bepaalde noodzakelijke lasten.Denk aan:
  • Woonlasten: de kale huur of de netto hypotheeklasten (rente minus het fiscale voordeel).
  • Zorgverzekeringspremie: het nominale deel, na aftrek van een eventuele zorgtoeslag.
  • Kosten voor kinderen: kinderalimentatie gaat voor op partneralimentatie en verlaagt de draagkracht die overblijft voor de ex-partner.
  • Aflossing van huwelijkse schulden: betaalt u nog gezamenlijke schulden af, dan kan dat worden meegerekend.

Wat is de invloed van een nieuwe partner?

Een nieuwe partner kan grote financiële gevolgen hebben, maar die verschillen per kant. Gaat de ontvanger samenwonen als waren zij gehuwd, of trouwen of een geregistreerd partnerschap aangaan, dan eindigt de alimentatieplicht definitief.Voor de betaler ligt het genuanceerder. Een nieuwe partner kan de draagkracht van de betaler vergroten, omdat vaste lasten zoals huur, energie en boodschappen worden gedeeld. Houdt de betaler daardoor per saldo meer over, dan kan dat een hogere partneralimentatie rechtvaardigen.Een voorbeeld ter illustratieStel dat Mark elke maand € 600 partneralimentatie betaalt aan zijn ex-vrouw Sanne. Door een reorganisatie verliest Mark zijn baan als manager. Hij vindt een nieuwe functie met een 30% lager salaris.
  1. Bewijs verzamelen: Mark verzamelt zijn ontslagbrief, de vaststellingsovereenkomst, de UWV-beschikking voor zijn WW-uitkering en zijn nieuwe arbeidsovereenkomst met de loonstroken.
  2. Nieuwe berekening: zijn advocaat maakt een nieuwe draagkrachtberekening. Daaruit blijkt dat zijn netto besteedbaar inkomen fors is gedaald.
  3. Verzoek: volgens de berekening is zijn draagkracht gedaald naar € 300 per maand. Op basis van dat dossier vraagt hij de rechter de alimentatie te verlagen naar € 300.
Of de rechter het verzoek toewijst, hangt af van alle omstandigheden. Een zorgvuldig dossier en een correcte draagkrachtberekening vormen wel het fundament van elk verzoek om de alimentatie aan te passen.

Wat als de ontvanger meer gaat verdienen?

Gaat de ontvanger meer verdienen, dan kan de behoefte aan alimentatie dalen. Dat kan een reden zijn om de alimentatie te verlagen of te beëindigen.Denk aan een ontvanger die na de scheiding een opleiding afrondt en een betaalde baan vindt, of die het aantal werkuren flink uitbreidt. De betaler moet die verandering wel aannemelijk maken. Vaak heeft de betaler geen direct zicht op het inkomen van de ex-partner. In een procedure moet de ontvanger echter volledige openheid geven over zijn of haar financiële situatie. Een indicatie, zoals een nieuwe functie die openbaar bekend is, kan voldoende zijn om de vraag aan de rechter voor te leggen.Omgekeerd kan de behoefte van de ontvanger ook stijgen, bijvoorbeeld door ziekte of het onvrijwillig verlies van werk. Ook dan geldt dat de verandering wezenlijk moet zijn en niet te voorzien was. Bovendien kan de alimentatie nooit hoger worden dan wat de betaler aan draagkracht heeft.

Wat doet u zolang er nog geen nieuwe afspraak is?

Blijf het bedrag betalen dat volgt uit de bestaande beschikking of overeenkomst, totdat er een nieuwe afspraak of uitspraak is. Stopt of verlaagt u de betaling op eigen houtje, dan loopt u het risico op een betalingsachterstand.De bestaande regeling blijft namelijk gelden totdat zij is gewijzigd. De ontvanger kan een achterstand laten innen, ook als u vindt dat het bedrag te hoog is. Heeft u door een inkomensdaling echt te weinig ruimte, maak dan zo snel mogelijk schriftelijk afspraken met uw ex-partner over een tijdelijke regeling. Lukt dat niet, dien dan snel een verzoek in bij de rechtbank. Zo voorkomt u dat er een schuld ontstaat die u later niet meer kunt terugdraaien.

Hoe dient u een verzoek tot wijziging in?

Er zijn twee routes: u maakt samen met uw ex-partner nieuwe afspraken, of u vraagt de rechtbank om de alimentatie te wijzigen. De eerste route is meestal sneller en goedkoper.Samen tot een oplossing komen bespaart kosten voor advocaten en griffierecht. Het voorkomt ook een procedure die lang kan duren en emotioneel zwaar is. Een juridische strijd kan de verhoudingen verder op scherp zetten. Zeker als u samen kinderen heeft, is dat onwenselijk.
De procedure voor het indienen van uw verzoek

Hoe maakt u nieuwe afspraken in onderling overleg?

Ga het gesprek aan met de feiten die u heeft verzameld. Leg rustig uit hoe uw situatie is veranderd en gebruik de nieuwe draagkrachtberekening als basis voor een redelijk voorstel.Komt u er samen niet uit? Overweeg dan mediation. Een onafhankelijke mediator begeleidt het gesprek en helpt u samen een oplossing te vinden. Een neutrale derde kan de emoties wat temperen en het gesprek richting een werkbaar compromis sturen.Komt u tot nieuwe afspraken, leg die dan zorgvuldig vast. Laat een advocaat of mediator een schriftelijke overeenkomst opstellen. U kunt de rechtbank vragen de afspraken op te nemen in een beschikking. Daarmee heeft u een executoriale titel: een stuk waarmee de afspraken zo nodig kunnen worden afgedwongen.

Hoe verloopt de procedure bij de rechtbank?

Leiden overleg en mediation niet tot een oplossing, dan kunt u de rechter vragen de alimentatie te wijzigen. Daarvoor heeft u een advocaat nodig; alleen een advocaat kan het verzoekschrift bij de rechtbank indienen.De procedure verloopt doorgaans zo:
  • Het verzoekschrift: uw advocaat stelt een verzoekschrift op. Daarin staat de wijziging van omstandigheden, onderbouwd met de bewijsstukken en de nieuwe berekening.
  • Indienen bij de rechtbank: het verzoekschrift wordt ingediend. Uw ex-partner ontvangt een afschrift.
  • Het verweerschrift: uw ex-partner kan via een eigen advocaat schriftelijk reageren. In het verweerschrift geeft uw ex-partner de eigen visie en kan hij of zij bezwaar maken.
  • De mondelinge behandeling: daarna plant de rechtbank een zitting. Beide partijen lichten hun standpunt toe en de rechter stelt vragen om een volledig beeld te krijgen.
  • De beschikking: na de zitting beslist de rechter in een beschikking. Daarin staat of de alimentatie wordt gewijzigd, tot welk bedrag en vanaf welke datum.
Een procedure kost tijd en geld. Reken op een doorlooptijd van enkele maanden tot soms een jaar, vanaf het indienen tot de uitspraak. De kosten bestaan uit het honorarium van uw advocaat en het griffierecht. Uw advocaat kan u vooraf een inschatting geven van de kosten en van uw kansen. Weeg de financiële en emotionele belasting van beide routes zorgvuldig af voordat u een keuze maakt.

Welke fouten kunt u beter vermijden?

Bij het aanpassen van partneralimentatie kunnen kleine misstappen grote gevolgen hebben. Hieronder staan de belangrijkste valkuilen en hoe u ze voorkomt.Een goede voorbereiding helpt u een sterker dossier op te bouwen en het traject met minder stress te doorlopen.

Fout 1: wacht niet te lang

Uitstel kan u veel geld kosten. Stel dat uw inkomen in januari daalt en u pas in juni actie onderneemt. Al die maanden betaalt u het oude, hogere bedrag, terwijl uw financiële situatie verder onder druk komt te staan.De rechter bepaalt zelf vanaf welke datum een wijziging ingaat. Een datum in het verleden is mogelijk, maar rechters zijn daar terughoudend mee, vooral als het zou betekenen dat al betaalde alimentatie moet worden terugbetaald. Terugbetalen leidt in de praktijk vaak tot nieuwe problemen en conflicten.Wat u kunt doen: kom direct in actie. Zodra de verandering een feit is, bijvoorbeeld op de eerste dag van werkloosheid of bij de ingangsdatum van uw nieuwe contract, laat u uw ex-partner schriftelijk weten dat u de alimentatie wilt aanpassen. Stel voor om in overleg te gaan.

Fout 2: geef volledige financiële informatie

Een verzoek zonder goede financiële onderbouwing heeft weinig kans van slagen. Soms worden stukken vergeten. Soms wordt de financiële situatie bewust mooier of juist somberder voorgesteld. Beide ondermijnen uw geloofwaardigheid bij de rechter.De rechter verwacht volledige openheid. Wie informatie achterhoudt, zoals inkomsten uit een bijbaan of vermogen, loopt het risico dat dit zich tegen hem of haar keert. Wees daarom altijd volledig en eerlijk over uw financiële situatie.

Fout 3: onderschat de emotionele kant niet

Een procedure over partneralimentatie is zelden puur zakelijk. Zij raakt aan oude pijn, gevoelens van onrecht en financiële zorgen. Die emoties kunnen het overleg vertroebelen en tot onverstandige beslissingen leiden.Houd de communicatie zo zakelijk en feitelijk mogelijk. Reageer niet direct op emotionele berichten van uw ex-partner. Neem de tijd voor een rustig en doordacht antwoord.Een voorbeeld ter illustratie: Lisa ontvangt alimentatie en hoort via anderen dat haar ex-man Erik promotie heeft gemaakt. Ze stuurt direct een boze e-mail waarin ze een onrealistisch hoge verhoging eist. Erik voelt zich aangevallen en weigert elk overleg. Een rustig verzoek, gebaseerd op feiten en een nieuwe berekening, had waarschijnlijk tot een constructiever gesprek geleid.

Hoe werkt de jaarlijkse indexering?

De indexering is een wettelijke jaarlijkse verhoging van de alimentatie, los van uw persoonlijke situatie. Volgens Rijksoverheid.nl volgt die verhoging de gemiddelde loonstijging in Nederland, die het CBS berekent.Ook als uw inkomen daalt, gaat de indexering van alimentatie in principe gewoon door. Dat is alleen anders als u de indexering in een overeenkomst uitdrukkelijk heeft uitgesloten of als de rechter iets anders heeft bepaald. De indexering is dus geen onderdeel van de discussie over een wijziging van omstandigheden; zij vindt van rechtswege plaats.Per 1 januari 2025 zijn de alimentatiebedragen verhoogd met 6,5%. Per 1 januari 2026 bedraagt de indexering 4,6%. Een alimentatie van € 500 per maand stijgt bij 4,6% naar € 523 per maand. Die verhoging geldt ook als u er niets over heeft afgesproken.

Welke praktische tips helpen u verder?

Met de volgende stappen vergroot u uw kansen en voorkomt u veelvoorkomende valkuilen:
  • Houd een overzichtelijk dossier bij: bewaar alle relevante stukken (loonstroken, contracten, brieven van het UWV) op één plek. Noteer ook de data van belangrijke gebeurtenissen.
  • Communiceer op schrift: leg belangrijke afspraken en berichten met uw ex-partner vast per e-mail. Dat voorkomt misverstanden over wat er is gezegd en afgesproken.
  • Blijf realistisch: een gewijzigde omstandigheid betekent niet dat de alimentatie altijd stopt. Laat een realistische berekening maken en baseer uw verwachtingen daarop.
  • Overweeg mediation: onderzoek eerst of mediation mogelijk is, voordat u naar de rechter stapt. Dat kan tijd, geld en spanning besparen.

Wat kunnen wij voor u doen bij het wijzigen van partneralimentatie?

Bij een verzoek om partneralimentatie te wijzigen kunnen wij onder meer het volgende doen:
  • Wij beoordelen of uw situatie een wijziging van omstandigheden oplevert in de zin van artikel 1:401 lid 1 BW.
  • Wij maken een nieuwe draagkracht- en behoefteberekening volgens de Tremanormen.
  • Wij stellen een voorstel aan uw ex-partner op en leggen nieuwe afspraken vast in een overeenkomst die de rechtbank in een beschikking kan opnemen.
  • Wij dienen het verzoekschrift tot wijziging in bij de rechtbank en staan u bij tijdens de mondelinge behandeling.
  • Wij beoordelen of de duur van de alimentatie kan worden aangepast (artikel 1:401 lid 2 BW) of dat de alimentatie is geëindigd door samenwonen of hertrouwen (artikel 1:160 BW).

Samengevat

  • Partneralimentatie kan worden gewijzigd als zij door een wijziging van omstandigheden niet meer aan de wettelijke maatstaven voldoet (artikel 1:401 lid 1 BW).
  • De verandering moet wezenlijk zijn en mag niet te voorzien zijn geweest toen de alimentatie werd vastgesteld.
  • Wijziging gebeurt niet vanzelf: maak nieuwe afspraken met uw ex-partner of dien via een advocaat een verzoek in bij de rechtbank. Alleen de jaarlijkse indexering gaat automatisch.
  • Onderbouw uw verzoek met volledige stukken en een nieuwe draagkrachtberekening volgens de Tremanormen.
  • Handel snel: rechters zijn terughoudend met wijzigingen die ver terugwerken.

Veelgestelde vragen over het wijzigen van partneralimentatie

Hieronder vindt u antwoorden op vragen over specifieke situaties, zoals een wijziging met terugwerkende kracht, verzwegen inkomsten, een erfenis en het afkopen van alimentatie.

Kan een wijziging met terugwerkende kracht worden doorgevoerd?

Ja, de rechter kan een wijziging met terugwerkende kracht laten ingaan, maar is daar terughoudend mee. In de praktijk kiezen rechters vaak een ingangsdatum die niet vóór de indiening van het verzoekschrift ligt.

De reden is praktisch. Heeft de ontvanger de alimentatie al maanden ontvangen en uitgegeven, dan leidt terugbetalen vaak tot financiële problemen en nieuwe conflicten. De rechter weegt dat mee.

Wacht daarom niet te lang met het indienen van een verzoek. Hoe langer u wacht, hoe kleiner de kans dat de rechter de wijziging ver terug laat werken.

Wat als mijn ex-partner inkomsten verzwijgt?

Vermoedt u dat uw ex-partner bewust inkomen achterhoudt? Dan kunt u dat aan de rechter voorleggen. U moet uw vermoeden wel onderbouwen met concrete aanwijzingen.

Denk bijvoorbeeld aan:

  • Social media: foto’s van luxe vakanties of dure aankopen die niet passen bij het opgegeven inkomen.
  • Getuigen: verklaringen van mensen die weten dat uw ex-partner bijvoorbeeld zwart bijverdient.
  • Bankafschriften: als u daar inzage in kunt krijgen, geven die een duidelijker beeld van de werkelijke financiële situatie.

Blijkt dat een rechterlijke uitspraak is gebaseerd op onjuiste of onvolledige gegevens, dan kan zij volgens artikel 1:401 lid 4 BW worden gewijzigd of ingetrokken. Dat kan leiden tot een herberekening en een correctie van de partneralimentatie, en in zo’n geval is een aanpassing met terugwerkende kracht een reële mogelijkheid.

Wat is de invloed van een erfenis op de alimentatie?

Een erfenis kan de alimentatie beïnvloeden, maar dat hangt af van wie erft en wat er met het geld gebeurt.

  1. De alimentatieontvanger erft: een erfenis is vermogen, geen inkomen. De opbrengsten van dat vermogen, zoals rente of dividend, tellen wel mee als inkomen. Daardoor kan de behoefte aan alimentatie lager worden.
  2. De alimentatiebetaler erft: de erfenis vergroot het vermogen, maar niet direct de draagkracht. Levert het vermogen inkomsten op, dan tellen die opbrengsten wel mee bij de berekening van de draagkracht.

Een zeer grote erfenis kan de rechter wel zien als een zodanige wijziging van omstandigheden dat de alimentatie niet ongewijzigd kan blijven.

Kunt u partneralimentatie in één keer afkopen?

Ja, u kunt de alimentatieverplichting afkopen met een eenmalig bedrag, een afkoopsom. Dat moet een gezamenlijke keuze van u beiden zijn; de rechter legt afkoop niet op.

Het voordeel is dat de betaler in één keer van de verplichting af is en de ontvanger direct financiële zekerheid heeft. Het nadeel is dat latere wijzigingen niet meer mogelijk zijn. Gaat de ontvanger kort na de afkoop samenwonen, dan heeft de betaler achteraf mogelijk te veel betaald, zonder dat dit nog kan worden rechtgezet.

Let op de fiscale kant
Voor de betaler is de afkoopsom in principe aftrekbaar; de ontvanger betaalt er inkomstenbelasting over. Volgens de Belastingdienst geldt de aftrek niet als u de afkoopsom betaalt voordat het huwelijk is ontbonden. Het huwelijk is pas ontbonden als de echtscheidingsbeschikking is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. Een verkeerde timing kan dus nadelige fiscale gevolgen hebben. Laat u daarom vooraf goed adviseren over de fiscale gevolgen voordat u afspraken over afkoop vastlegt.

Juridische hulp nodig?

Heeft u een brief, dagvaarding of vonnis ontvangen? Stuur de stukken aan ons toe. Wij controleren welke termijnen lopen en wat uw mogelijkheden zijn.

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies over uw specifieke situatie.