Partneralimentatie: duur, berekening en indexering 2026 en 2027

Gepubliceerd op 19 november 2020 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026

Na de echtscheiding krijgt de partner met de laagste inkomsten meestal partneralimentatie van de ander, tenzij u onderling iets anders afspreekt. De hoofdregel is dat deze alimentatie loopt voor de helft van de duur van het huwelijk, met een maximum van vijf jaar (art. 1:157 BW); daarop bestaan drie uitzonderingen.

Het bedrag volgt uit de behoefte van de ontvanger en de draagkracht van de betaler, en stijgt elk jaar met een wettelijk indexeringspercentage: 4,6 procent per 1 januari 2026 en 4,1 procent per 1 januari 2027.

Wat is partneralimentatie?

Alimentatie is een financiële bijdrage in het levensonderhoud van uw ex-partner en eventuele kinderen na de echtscheiding. U betaalt partneralimentatie als uw ex-partner onvoldoende inkomen heeft om zelfstandig in het levensonderhoud te voorzien; daarbij telt de levensstandaard tijdens het huwelijk mee. De onderhoudsplicht geldt tussen ex-echtgenoten, ex-geregistreerd partners en tussen ouders en kinderen (Boek 1 BW).

Bent u niet getrouwd geweest en had u geen geregistreerd partnerschap, dan bestaat er geen recht op partneralimentatie, ook niet na een lange periode van samenwonen. Had u samen kinderen, dan verandert dat niets aan de kinderalimentatie: die staat los van de relatievorm tussen de ouders.

Wat is het verschil met kinderalimentatie?

Partneralimentatie bestaat alleen als u getrouwd bent geweest of een geregistreerd partnerschap had. Kinderalimentatie geldt ongeacht de relatie tussen de ouders.

Bij de echtscheiding kunt u afspraken over partneralimentatie vastleggen in een schriftelijke overeenkomst via een scheidingsadvocaat of notaris. Staat er niets vast, dan kunt u later alsnog alimentatie verzoeken, bijvoorbeeld als uw situatie of die van uw ex-partner verandert.

Afspraken over kinderalimentatie legt u vast in een ouderschapsplan, samen met de verdeling van de zorg voor uw kind. Kinderalimentatie loopt in beginsel tot uw kind 21 jaar wordt (art. 1:395a BW). Tot de 18e verjaardag ontvangt de verzorgende ouder het bedrag; daarna gaat het in de regel rechtstreeks naar het kind. Komt u er samen niet uit, dan stelt de rechter de kinderalimentatie vast.

Hoe berekent de rechter de alimentatie?

De alimentatie volgt uit twee grootheden: de behoefte van de ontvangende partij en de draagkracht van de betalende partij. Is de draagkracht lager dan de behoefte, dan krijgt u niet meer dan wat de betalende partij kan missen. Wordt zowel kinder- als partneralimentatie gevraagd, dan gaat kinderalimentatie voor: pas als daarna nog ruimte overblijft, wordt partneralimentatie berekend.

Hoe wordt de behoefte vastgesteld?

Voor de behoefte aan partneralimentatie geldt als vuistregel de zogenoemde hofnorm: ongeveer 60 procent van het netto gezinsinkomen tijdens het huwelijk, verminderd met de kosten van de kinderen omdat kinderalimentatie voorrang heeft. De rechter kan daarvan afwijken als u aantoont dat uw werkelijke behoefte hoger of lager ligt, bijvoorbeeld met een overzicht van uw vaste lasten.

Een voorbeeld ter illustratie: tijdens het huwelijk had het gezin een netto inkomen van € 4.000 per maand en er zijn geen kinderen. Volgens de hofnorm ligt de behoefte dan rond € 2.400 per maand. Verdient de ontvangende partij na de scheiding zelf € 1.000, dan bedraagt de resterende behoefte ongeveer € 1.400. Dat bedrag zet de rechter vervolgens af tegen de draagkracht van de andere partij.

Hoe wordt de draagkracht berekend in 2026?

Rechters rekenen volgens het Rapport alimentatienormen van de Expertgroep alimentatienormen; de versie van januari 2026 geldt vanaf 1 januari 2026, met een actualisatie van de bedragen per 1 juli 2026. Van het netto besteedbaar inkomen gaat een forfaitair woonbudget van 30 procent af, plus een gecorrigeerde bijstandsnorm en overige noodzakelijke lasten. Van wat overblijft, de draagkrachtruimte, is 60 procent beschikbaar voor partneralimentatie, tegenover 70 procent voor kinderalimentatie.

Dat forfaitaire woonbudget van 30 procent geldt ook als uw werkelijke woonlasten hoger of lager liggen; alleen in uitzonderlijke gevallen wijkt de rechter daarvan af. Tot slot geldt de inkomensvergelijking: door de alimentatie mag u als ontvanger niet in een betere financiële positie komen dan de betaler.

Met hoeveel procent stijgt de alimentatie?

Alimentatiebedragen stijgen ieder jaar automatisch op 1 januari, op grond van artikel 1:402a BW, tenzij u de indexering samen heeft uitgesloten. Het percentage volgt de gemiddelde loonontwikkeling die het CBS berekent.

De verhoging gaat automatisch in: u hoeft er zelf niets voor te regelen en de betalende partij mag haar niet negeren omdat er geen nieuwe beschikking is. Is er een tijd niet geïndexeerd, dan kunt u de achterstand in beginsel nog vorderen. Let wel op de verjaring: vorderingen tot betaling van alimentatie verjaren na vijf jaar (art. 3:308 BW).

Hoe lang duurt de partneralimentatie?

Voor scheidingsverzoeken vanaf 1 januari 2020 geldt artikel 1:157 BW, zoals gewijzigd door de Wet herziening partneralimentatie.

De derde uitzondering is bij invoering als tijdelijke overgangsregeling bedoeld. Laat bij een scheidingsverzoek rond de jaarwisseling 2026-2027 controleren of zij op dat moment nog geldt.

Bent u het onderling eens over een andere duur, dan kunt u dat afspreken en vastleggen in het echtscheidingsconvenant. Pas als u er samen niet uitkomt, gelden de hoofdregel en de uitzonderingen hierboven.

De alimentatie gaat in zodra de echtscheidingsbeschikking is ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand en stopt aan het einde van de vastgestelde periode. Ook eindigt de alimentatieplicht als de ontvanger hertrouwt, een geregistreerd partnerschap aangaat of gaat samenleven als waren zij gehuwd, of als een van beide partijen overlijdt.

Wanneer kunt u verlenging vragen?

Zou beëindiging van de alimentatie voor u onredelijk uitpakken, dan kan de rechter de termijn verlengen op grond van de hardheidsclausule in artikel 1:157 BW. De maatstaf is of ongewijzigde handhaving van de beëindiging, gelet op alle omstandigheden, naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet van u kan worden gevergd.

De Hoge Raad oordeelde op 16 mei 2025 dat u verlenging niet al kunt vragen bij het eerste alimentatieverzoek. Dat kan pas in het zicht van het einde van de termijn, en uiterlijk binnen drie maanden nadat de uitkering is beëindigd (art. 1:157 lid 7 BW; ECLI:NL:HR:2025:751). Noteer de einddatum daarom goed.

Eindigt de alimentatie definitief als u een nieuwe partner krijgt?

Gaat u samenleven met een nieuwe partner als waren u gehuwd, dan eindigt de partneralimentatie definitief op grond van artikel 1:160 BW. Ook als die nieuwe relatie later weer stopt, herleeft de alimentatie niet.

Omdat dit gevolg zo ingrijpend is, legt de Hoge Raad artikel 1:160 BW restrictief uit (HR 15 november 2013, ECLI:NL:HR:2013:1246). Samenwonen alleen is niet genoeg: vereist is een affectieve relatie van duurzame aard, waarbij de partners elkaar wederzijds verzorgen, samenwonen én een gemeenschappelijke huishouding voeren. In die zaak had het hof niet onderzocht of er wederzijdse verzorging en een gemeenschappelijke huishouding waren; de Hoge Raad vernietigde de beslissing daarom.

Ontbreekt een van deze elementen, bijvoorbeeld bij een latrelatie of een huisgenoot met wie u alleen de kosten deelt, dan blijft de alimentatieplicht in stand. Wie zich op artikel 1:160 BW beroept, moet dit zelf aantonen; dat is in de praktijk een zware bewijslast.

Kan de alimentatie later nog wijzigen?

Ja. Op grond van artikel 1:401 BW kan de rechter een vastgestelde alimentatie wijzigen of intrekken als de omstandigheden zijn veranderd, of als bij de vaststelling van onjuiste of onvolledige gegevens is uitgegaan. Gangbare aanleidingen zijn baanverlies, een nieuw kind, arbeidsongeschiktheid of een sterk gewijzigd inkomen aan een van beide kanten.

Om een wijziging te verzoeken, dient u opnieuw een verzoekschrift in bij de rechtbank; ook hiervoor heeft u een advocaat nodig. Onderbouw uw verzoek met stukken die de gewijzigde omstandigheden aantonen, zoals een ontslagbrief, een nieuwe arbeidsovereenkomst of jaaropgaven.

Heeft u een niet-wijzigingsbeding afgesproken, dan ligt de lat hoger: wijziging is dan alleen mogelijk bij een zo ingrijpende verandering dat u naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid niet aan het beding mag worden gehouden (art. 1:159 BW). Een dergelijk beding legt u vooraf vast, bijvoorbeeld in het echtscheidingsconvenant.

Hoe verloopt de alimentatieprocedure?

Voor het vaststellen, wijzigen of beëindigen van alimentatie start u een procedure met een verzoekschrift; hiervoor heeft u een advocaat nodig. Uw advocaat dient het verzoekschrift in bij de rechtbank van het arrondissement waar u woont, of bij de rechtbank Den Haag als u en uw ex-partner niet in Nederland wonen.

Uw ex-partner ontvangt een kopie en kan een verweerschrift indienen. Daarna volgt meestal een zitting waarbij beide partijen hun kant van de zaak toelichten. De rechter beslist in een beschikking.

Bent u het niet eens met die beschikking, dan kunt u binnen drie maanden in hoger beroep bij het gerechtshof; de zaak wordt dan opnieuw beoordeeld. Daarna is cassatie bij de Hoge Raad nog mogelijk, maar die toetst alleen of het recht en de procesregels goed zijn toegepast en of de uitspraak voldoende is onderbouwd.

Lukt het u en uw ex-partner om er samen uit te komen, dan kunt u de afspraken over de alimentatie vastleggen in een convenant, dat de rechtbank op verzoek in de echtscheidingsbeschikking opneemt.

Wat controleert u als ontvanger of als betaler?

Als ontvanger:

• Controleer of de jaarlijkse indexering is toegepast (art. 1:402a BW).
• Noteer de einddatum en vraag verlenging in het zicht van het einde, uiterlijk drie maanden na afloop (art. 1:157 BW).
• Houd er rekening mee dat samenleven als waren u gehuwd de alimentatie definitief beëindigt (art. 1:160 BW).

Als betaler:

• Controleer welke duur voor u geldt: de hoofdregel van maximaal vijf jaar of een van de uitzonderingen.
• Daalt uw inkomen sterk, verzoek dan wijziging bij de rechtbank (art. 1:401 BW) en betaal intussen het vastgestelde bedrag door.
• Meent u dat uw ex-partner samenleeft als waren zij gehuwd, verzamel dan bewijs: de bewijslast ligt bij u.

Onze rol bij partneralimentatie

• De behoefte en de draagkracht berekenen volgens het Rapport alimentatienormen.
• De afspraken over hoogte, duur, indexering en een eventueel niet-wijzigingsbeding vastleggen in het echtscheidingsconvenant.
• Bij de rechtbank een verzoek indienen tot vaststelling, wijziging (art. 1:401 BW) of verlenging (art. 1:157 BW).
• Beoordelen of samenleven als waren zij gehuwd kan worden aangetoond (art. 1:160 BW).
• Hoger beroep instellen binnen de termijn van drie maanden.

In het kort

• Partneralimentatie duurt in beginsel de helft van de duur van het huwelijk, met een maximum van vijf jaar; drie uitzonderingen kunnen die termijn verlengen.
• De indexering bedraagt 4,6 procent per 1 januari 2026 en 4,1 procent per 1 januari 2027.
• Verlenging vraagt u in het zicht van het einde van de termijn, uiterlijk drie maanden na afloop.
• Samenleven als waren u gehuwd beëindigt de alimentatie definitief, maar de Hoge Raad legt die maatstaf restrictief uit.

Veelgestelde vragen

Mag ik de wettelijke indexering uitsluiten?

Ja, u kunt onderling afspreken dat de jaarlijkse indexering niet op uw alimentatie van toepassing is. Leg dat uitdrukkelijk vast in het convenant.

Kan ik de alimentatie in één keer afkopen?

Partijen kunnen ervoor kiezen de partneralimentatie in één keer af te kopen in plaats van maandelijks te betalen. Een afkoopsom is in beginsel definitief en kan niet zomaar worden teruggevorderd of aangepast. Over de fiscale gevolgen van een afkoopsom adviseert een fiscalist.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina familierecht advocaat.