Stalking (belaging): strafmaxima, de klacht en wat u kunt doen

Gepubliceerd op 4 oktober 2024 · Laatst bijgewerkt op 10 oktober 2026

Stalking, in de wet ‘belaging’ genoemd, is het stelselmatig en opzettelijk inbreuk maken op iemands privéleven met het doel die persoon iets te laten doen, te laten nalaten of angst aan te jagen (artikel 285b Wetboek van Strafrecht). Eén vervelend contact is dus geen belaging: het gaat om herhaling, duur en intensiteit samen. Vervolging vindt bovendien alleen plaats als het slachtoffer daar uitdrukkelijk om vraagt.

Hoe vaak komt stalking voor?

In 2023 hadden 225.000 Nederlanders van 15 jaar en ouder te maken met stalking, blijkt uit cijfers van het CBS: 137.000 vrouwen en 90.000 mannen. Het slachtoffer kent de stalker vaak, bijvoorbeeld als ex-partner, kennis, familielid, collega of vriend.

Wat is stalking precies?

Stalking is het herhaaldelijk lastigvallen van iemand op een manier die angst of onrust veroorzaakt. Vroeger ging het vooral om fysiek gedrag, zoals iemand opwachten op straat; tegenwoordig speelt online stalking een grote rol. Denk aan dreigende berichten, herhaalde telefoontjes, pogingen om social media-accounts te hacken of het verspreiden van leugens over het slachtoffer en diens omgeving.

Welke vormen heeft stalking?

Stalking kan verschillende vormen aannemen. Dit zijn de meest voorkomende gedragingen:

• Fysiek volgen: de stalker volgt het slachtoffer op straat, naar werk, school of andere plekken.
• Communicatie: herhaaldelijk bellen, sms’en, e-mailen of berichten achterlaten op sociale media.
• Surveillance: de stalker houdt het slachtoffer voortdurend in de gaten, eventueel met een GPS-tracker of verborgen camera.
• Intimidatie: bedreigingen of ander agressief gedrag om angst aan te jagen.

Wanneer is er sprake van stalking? Checklist

Hoe meer vragen u met “ja” beantwoordt, hoe groter de kans dat er sprake is van stalking:

1. Is het gedrag al langer dan twee weken aan de gang?
2. Investeert de stalker veel tijd, energie en/of geld?
3. Volgt de stalker u naar verschillende plekken, zoals werk, school of huis?
4. Heeft de stalker geprobeerd via verschillende kanalen contact te zoeken (telefoon, e-mail, social media)?
5. Heeft de stalker ongevraagd cadeaus of pakketjes gestuurd?
6. Heeft de stalker uw persoonlijke gegevens gebruikt om u te intimideren of schade toe te brengen?
7. Hebben u en de stalker een relatie gehad?
8. Heeft de stalker eerder geweld gebruikt?
9. Heeft de stalker aangegeven ten einde raad te zijn?
10. Heeft de stalker gedreigd met moord of zelfmoord?
11. Toont de stalker heftige boosheid?
12. Heeft de stalker spullen van u vernield?
13. Bent u erg bang voor de stalker en diens gedrag?
14. Is de stalker ooit gearresteerd of veroordeeld voor stalking of een vergelijkbaar misdrijf?

Wat kunt u als slachtoffer doen?

Stalking kan tot aanzienlijke emotionele en psychische stress leiden. Uw veiligheid en rust staan voorop. Veelvoorkomende gevolgen en vervolgstappen zijn:

1. Angst en onveiligheid: u voelt zich voortdurend in de gaten gehouden, wat uw dagelijks leven kan ontwrichten.
2. Sociale isolatie: uit angst voor confrontaties beperkt u wellicht uw sociale contacten.
3. Aangifte en bewijs: doe zo snel mogelijk aangifte bij de politie en verzamel bewijsmateriaal.
4. Beschermingsmaatregelen: wij kunnen een straat- of contactverbod aanvragen om de stalker op afstand te houden.

Hoe gaat u praktisch met stalking om?

1. Verzamel bewijs: leg elke actie vast, bij voorkeur met datum en tijdstip. Bewaar berichten ongewijzigd en maak screenshots.
2. Wees duidelijk tegen uw directe omgeving over wat er speelt.
3. Laat u juridisch adviseren over aangifte en een contactverbod.
4. Doe aangifte bij de politie.
5. Reageer rustig op de stalker: is het een bekende, maak dan duidelijk wat u wel en niet wilt, en ga nooit in op voorstellen of eisen.

Hoe helpen wij slachtoffers?

Wij ondersteunen u bij:

• Het verzamelen van bewijs, zoals sms- en WhatsApp-berichten, belgegevens, getuigenverklaringen en camerabeelden;
• Het indienen van aangifte bij de politie;
• Het aanvragen van beschermingsmaatregelen, zoals een contact- of straatverbod;
• Vertegenwoordiging bij de rechter.

Wij begeleiden u bij elke stap, van het verzamelen van bewijs tot de behandeling van uw zaak bij de rechter.

Wat gebeurt er als u wordt beschuldigd van stalking?

Wordt u beschuldigd van stalking, dan kan dit ingrijpende gevolgen hebben. Het proces verloopt meestal als volgt:

1. Aangifte en onderzoek: na de aangifte start de politie een onderzoek; u wordt mogelijk verhoord en er wordt bewijs tegen u verzameld.
2. Tijdelijke maatregelen: de politie of het Openbaar Ministerie kan tijdens het onderzoek al een contactverbod opleggen.
3. Rechtszaak: is er voldoende bewijs, dan komt de zaak voor de rechter. U heeft recht op een eerlijk proces en wij verdedigen u tegen de beschuldiging.
4. Straf: bij een veroordeling loopt de straf uiteen van een geldboete tot gevangenisstraf, en soms een verplichte behandeling.

Voor een veroordeling is meer nodig dan alleen een aangifte. Het Openbaar Ministerie moet aantonen dat u stelselmatig inbreuk heeft gemaakt op de persoonlijke levenssfeer van het slachtoffer, met het doel die persoon iets te laten doen, te laten nalaten of angst aan te jagen.

Hoe verdedigen wij u?

Bent u beschuldigd van stalking, schakel dan op tijd juridische bijstand in. Iedere zaak is anders en wij zorgen dat uw rechten worden beschermd en dat u een eerlijk proces krijgt.

• Beoordeling van het bewijs: wij analyseren grondig of de aanklacht gerechtvaardigd is.
• Verdediging: wij zorgen dat uw rechten worden beschermd en dat u een eerlijk proces krijgt.
• Begeleiding: wij nemen u stap voor stap mee door de procedure, zodat u weet wat u kunt verwachten.

Wat zegt de wet over stalking?

Stalking heet in de wet belaging. Volgens artikel 285b Wetboek van Strafrecht gaat het om “wederrechtelijk, stelselmatig en opzettelijk inbreuk maken op de persoonlijke levenssfeer van een ander”, met het oogmerk die persoon te dwingen iets te doen, niet te doen of te dulden, of angst aan te jagen.

Wanneer is gedrag ‘stelselmatig’?

Om van belaging te spreken, moet het gedrag stelselmatig zijn. Eén enkel telefoontje is dus geen stalking. Gaat het om een combinatie van gedragingen, zoals herhaalde berichten én iemand fysiek volgen, dan kan dat wel als stalking gelden. Bepalend zijn de intensiteit, duur en frequentie van het gedrag.

De Hoge Raad kijkt bij de beoordeling van stelselmatigheid onder meer naar:

• Aard, duur, frequentie en intensiteit: hoe vaak en hoe ernstig is het gedrag?
• Omstandigheden en invloed: onder welke omstandigheden vond het gedrag plaats en wat is de impact op het slachtoffer?

Een voorbeeld ter illustratie: een rechter sprak een verdachte vrij van stalking omdat het stelselmatige karakter ontbrak — er waren, verspreid over meer dan een jaar, slechts een handvol contactmomenten geweest. Voor een verdachte kan het dus van belang zijn dat een advocaat aantoont dat van herhaald of systematisch gedrag geen sprake is.

Wat betekent ‘oogmerk’ bij stalking?

In het Wetboek van Strafrecht duidt ‘oogmerk’ op het doel dat de dader met zijn handelen had. Bij belaging gaat het om het doel de ander ‘te dwingen iets te doen, niet te doen of te dulden dan wel vrees aan te jagen’.

Het is niet nodig dat het slachtoffer daadwerkelijk iets doet of nalaat door de acties van de dader. Het gaat om de intentie van de dader, en die is vaak lastig te bewijzen. Bepalend is of het gedrag in het algemeen geschikt is om die reactie bij het slachtoffer op te roepen.

Wat zijn de gevolgen en wat kunt u doen?

Stalking is een ernstig misdrijf met ingrijpende gevolgen, zowel voor het slachtoffer als voor de verdachte. Voor slachtoffers is het belangrijk hun rechten te kennen en tijdig stappen te zetten. Voor verdachten is het cruciaal om op tijd juridische bijstand te zoeken.

Welke straf staat op belaging?

Belaging is strafbaar gesteld in artikel 285b van het Wetboek van Strafrecht. De kern van de delictsomschrijving: wederrechtelijk, stelselmatig en opzettelijk inbreuk maken op de persoonlijke levenssfeer van een ander, met het oogmerk die ander te dwingen iets te doen, niet te doen of te dulden, dan wel vrees aan te jagen. Het strafmaximum is ten hoogste drie jaar gevangenisstraf of een geldboete van de vierde categorie — sinds 1 januari 2026 € 27.500.

Het woord “stelselmatig” doet het meeste werk. Eén vervelende confrontatie is geen belaging; het gaat om aard, duur, frequentie en intensiteit van de gedragingen samen. Houd daarom vanaf het begin een logboek bij met datum, tijd, plaats en wat er precies gebeurde, en bewaar berichten ongewijzigd.

Waarom is aangifte bij belaging niet genoeg?

Vervolging vindt alleen plaats op klacht van het slachtoffer. Belangrijk, en in de praktijk vaak misgaand: een klacht bestaat uit twee elementen — de aangifte én een uitdrukkelijk verzoek tot vervolging. Uit het enkele feit dat aangifte is gedaan volgt die bedoeling niet. Zeg het er dus met zoveel woorden bij en laat het opnemen in het proces-verbaal.

De termijn voor het indienen van een klacht bedraagt op grond van artikel 66 van het Wetboek van Strafrecht drie maanden nadat de klachtgerechtigde kennis heeft genomen van het feit. Omdat belaging een voortdurend delict is, wordt in de praktijk het moment waarop de belaging eindigde als aanvangspunt genomen — maar wacht daar niet op.

Wat is doxing en hoe verschilt het van belaging?

Sinds 1 januari 2024 kent artikel 285d van het Wetboek van Strafrecht een zelfstandige strafbaarstelling van doxing: zich persoonsgegevens van een ander verschaffen, verspreiden of anderszins ter beschikking stellen met het oogmerk die ander vrees aan te jagen, ernstige overlast aan te doen, of hem in zijn ambt of beroep ernstig te hinderen. Wordt het feit gepleegd tegen onder meer bestuurders, volksvertegenwoordigers, rechterlijke ambtenaren, advocaten, journalisten of politieambtenaren, dan gaat de straf met een derde omhoog.

Het strafmaximum is twee jaar gevangenisstraf of een geldboete van de vijfde categorie. Dat laatste is per 1 januari 2026 verhoogd van de vierde naar de vijfde categorie, wat betekent: van € 27.500 naar € 110.000. Let hierbij op dat veel voorlichtingsmateriaal nog het oude bedrag noemt.

Het verschil met belaging is scherp. Doxing vereist geen stelselmatigheid — één keer een adres publiceren met intimiderend oogmerk volstaat — en het is geen klachtdelict. Het Openbaar Ministerie kan dus zelfstandig vervolgen. In een stalkingszaak waarin ook gegevens zijn gedeeld, is dat vaak de snellere route.

Wat kunt u naast de aangifte doen?

1. Kort geding: contact- en straatverbod. De civiele rechter kan op grond van onrechtmatige daad een verbod opleggen om contact te zoeken of zich in een bepaald gebied te bevinden, versterkt met een dwangsom. In ernstige gevallen kan daar lijfsdwang aan worden gekoppeld voor het geval de dwangsommen niet werken. Dit is doorgaans de snelste route: een kort geding kan binnen enkele weken dienen, terwijl een strafzaak maanden kan duren.
2. Gebiedsverbod van de burgemeester op grond van artikel 172a van de Gemeentewet. Let op de beperking: dit is een openbare-ordebevoegdheid. Vereist is dat de betrokkene de openbare orde ernstig of herhaaldelijk heeft verstoord én dat ernstige vrees bestaat voor herhaling. Zuiver interpersoonlijke belaging zonder verstoring van de openbare orde valt er niet zonder meer onder.
3. Tijdelijk huisverbod. Op grond van de Wet tijdelijk huisverbod kan de burgemeester iemand tien dagen uit de woning weren, met een contactverbod jegens de huisgenoten; verlenging tot in totaal vier weken is mogelijk. Dit werkt alleen bij een gemeenschappelijke woning — bij een ex-partner die daar niet meer woont, biedt het geen uitkomst.

Wat verandert er mogelijk?

Sinds 29 juni 2026 ligt een wetsvoorstel over psychisch geweld in internetconsultatie. Dat voorstel wil onder meer dwingende controle in relaties zelfstandig strafbaar stellen, en — direct van belang hier — het klachtvereiste bij belaging schrappen, zodat het Openbaar Ministerie ook zonder klacht kan vervolgen.

Het gaat om een voorstel in de consultatiefase: het is nog geen wet en er is geen datum. Tot die tijd blijft de klacht een voorwaarde voor vervolging, met alles wat hierboven daarover staat.

Wat kunnen wij voor u doen bij stalking?

Wij staan zowel slachtoffers als verdachten van belaging bij. Daarbij doen wij onder meer het volgende:

• Wij helpen u als slachtoffer een logboek en bewijsdossier op te bouwen en zorgen dat bij de aangifte uitdrukkelijk om vervolging wordt gevraagd, binnen de klachttermijn van drie maanden (art. 66 Sr).
• Wij vragen in kort geding een contact- of straatverbod op straffe van een dwangsom aan.
• Wij voegen u in de strafzaak als benadeelde partij om uw schade vergoed te krijgen.
• Wij beoordelen als raadsman van de verdachte of het bewijs voor stelselmatigheid en oogmerk volstaat (art. 285b Sr) en of een geldige klacht is gedaan.
• Wij staan u als verdachte bij tijdens het verhoor en op de zitting, ook als het OM een gedragsaanwijzing of contactverbod oplegt.

Samengevat

• Stalking (belaging) is strafbaar onder artikel 285b Sr: wederrechtelijk, stelselmatig en opzettelijk de persoonlijke levenssfeer van een ander schenden, met een strafmaximum van drie jaar gevangenisstraf of een geldboete van de vierde categorie (€ 27.500 in 2026).
• Vervolging vindt alleen plaats op klacht: naast aangifte moet u uitdrukkelijk om vervolging vragen, binnen drie maanden nadat u het feit heeft ontdekt (art. 66 Sr).
• Doxing (art. 285d Sr) is een apart delict zonder klachtvereiste, met een strafmaximum van twee jaar gevangenisstraf of een geldboete van de vijfde categorie (€ 110.000 sinds 2026).
• Naast aangifte kunt u via een kort geding een contact- of straatverbod vragen; in bepaalde gevallen zijn ook een gebiedsverbod van de burgemeester of een tijdelijk huisverbod mogelijk.
• Een wetsvoorstel dat het klachtvereiste bij belaging wil schrappen, ligt sinds juni 2026 in consultatie; het is nog geen geldend recht.

Veelgestelde vragen

Is één bedreigend bericht al stalking?

Meestal niet. Belaging vereist stelselmatig gedrag: het gaat om de combinatie van duur, frequentie en intensiteit, niet om één incident.

Moet ik aangifte doen om stalking te laten stoppen?

Aangifte is niet de enige route. Naast het strafrecht kunt u de civiele rechter vragen om een contact- of straatverbod, vaak sneller dan een strafzaak.

Ik ben beschuldigd, maar het contact was beperkt. Wat nu?

Dan kan het ontbreken van stelselmatigheid een verweer zijn. Laat uw advocaat beoordelen of het Openbaar Ministerie voldoende bewijs heeft voor stelselmatig gedrag.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina strafrecht advocaat.