Gepubliceerd op 5 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 7 oktober 2026
De politie moet uw aangifte opnemen, maar hoeft niet in elke zaak een onderzoek te starten. Zij kiest op basis van de ernst van het feit, de beschikbare aanwijzingen en haar capaciteit; besluit het Openbaar Ministerie (OM) daarna niet te vervolgen, dan kunt u als belanghebbende beklag doen bij het gerechtshof.
Dat een aangifte niet tot onderzoek leidt, voelt voor veel slachtoffers als een afwijzing. Het zegt echter weinig over hoe ernstig uw zaak voor u is. Hieronder leest u hoe de politie en het OM keuzes maken, welke rechten u als aangever heeft en welke stappen u kunt zetten als uw aangifte blijft liggen.
Inhoudsopgave
Wat betekent het als de politie niets met uw aangifte doet?
Het betekent meestal dat de aangifte is geregistreerd, maar dat er (voorlopig) geen opsporingsonderzoek komt. De aangifte blijft in de systemen staan en kan later alsnog worden gebruikt, bijvoorbeeld als er nieuwe informatie opduikt.
Wat is het verschil tussen een melding en een aangifte?
Een aangifte is een officiële, ondertekende verklaring over een strafbaar feit; een melding brengt de politie alleen op de hoogte. Met een aangifte deelt u de politie officieel mee dat er een strafbaar feit is gepleegd. U legt een verklaring af die wordt vastgelegd en die u ondertekent. Een aangifte kan de basis vormen voor opsporing en vervolging. Met een melding brengt u de politie alleen op de hoogte, bijvoorbeeld van overlast of een verdachte situatie. Een melding leidt niet tot een proces-verbaal van aangifte, al kan de politie de informatie wel gebruiken.
Mag de politie weigeren uw aangifte op te nemen?
Nee, niet als het om een strafbaar feit gaat. Volgens artikel 163 van het Wetboek van Strafvordering (Sv) zijn opsporingsambtenaren verplicht een aangifte van een strafbaar feit te ontvangen. De politie mag dus niet weigeren omdat een zaak klein is of omdat er weinig kans op succes lijkt. Gaat het niet om een strafbaar feit, maar bijvoorbeeld om een burenruzie of een zakelijk conflict, dan kan de politie u doorverwijzen naar bijvoorbeeld de gemeente, een mediator of een advocaat. Wordt u ten onrechte weggestuurd, dan kunt u een klacht indienen bij de politie en daarna bij de Nationale ombudsman.
Welke rechten heeft u als slachtoffer en aangever?
Als slachtoffer heeft u rechten, ook als er geen onderzoek volgt. Die staan in de artikelen 51a en volgende Sv. U heeft onder meer recht op:
- een afschrift van uw aangifte
- informatie over de stand van zaken, zoals de beslissing om niet verder te onderzoeken of om niet te vervolgen
- doorverwijzing naar Slachtofferhulp Nederland
- bijstand van een advocaat of andere raadsman bij het contact met politie en OM
Vraag bij het doen van aangifte naar het registratienummer van uw aangifte. Met dat nummer kunt u later gemakkelijker navragen wat ermee is gebeurd.
Waarom komt de politie soms niet in actie?
Omdat de politie niet alle aangiftes kan onderzoeken en daarom prioriteiten stelt. Zaken met weinig aanknopingspunten of een beperkte ernst komen onderaan de stapel.
Wat als er te weinig aanknopingspunten zijn?
Dan wordt de aangifte meestal alleen geregistreerd. De politie kijkt eerst of er opsporingsindicaties zijn: aanwijzingen die een onderzoek kansrijk maken. Denk aan een bekende of beschreven dader, getuigen, camerabeelden, sporen of gegevens van een bankrekening of telefoonnummer. Ontbreken die, dan is de kans groot dat de aangifte wordt geregistreerd zonder verder onderzoek.
De politie mag ook niet zomaar alles opvragen. Beelden die een winkelier of buurman vrijwillig afgeeft, kan zij gewoon ontvangen. Wil zij een bedrijf verplichten om opgeslagen gegevens af te geven, dan moet dat via een bevel van de officier van justitie. Artikel 126nd Sv staat dat alleen toe bij verdenking van een misdrijf waarvoor voorlopige hechtenis is toegelaten; dat zijn in de regel feiten met een strafmaximum van vier jaar of meer.
Welke zaken krijgen voorrang?
Ernstige feiten krijgen voorrang. Welke dat zijn, wordt mede bepaald door landelijke en regionale afspraken tussen OM, politie en gemeenten. Geweld, woninginbraak, zedenzaken en ondermijnende criminaliteit krijgen daarin doorgaans meer aandacht dan bijvoorbeeld een fietsendiefstal of een kleine vernieling. Het onderscheid tussen een misdrijf en een overtreding speelt daarbij ook een rol. Een herhaald patroon, bijvoorbeeld meerdere aangiftes tegen dezelfde persoon, kan een zaak alsnog hoger op de lijst brengen.
Speelt de capaciteit van de politie mee?
Ja. De politie heeft te weinig mensen om alle aangiftes te onderzoeken. Haar tijd gaat ook naar noodhulp, handhaving van de openbare orde en grote onderzoeken. Voor zaken als cybercrime zijn bovendien specialisten nodig, en die zijn schaars. Dat verklaart waarom een aangifte die op zichzelf serieus is, toch kan blijven liggen.
Wat gebeurt er na het doen van aangifte?
De politie beoordeelt eerst of er genoeg aanknopingspunten zijn voor onderzoek. Als er een verdachte in beeld komt, beslist de officier van justitie over vervolging.
Hoe beoordeelt de politie uw aangifte?
Na de aangifte kijkt de politie naar de ernst van het feit, de aanwijzingen en de kans om een verdachte te vinden. Is er geen of weinig aanleiding voor onderzoek, dan wordt de aangifte geregistreerd en hoort u in de regel per brief dat er voorlopig geen onderzoek volgt. Komen er later nieuwe aanwijzingen, dan kan de zaak worden heropend.
Wat gebeurt er als de politie een onderzoek start?
Besluit de politie wel tot onderzoek, dan kan zij getuigen horen, camerabeelden verzamelen, sporen onderzoeken en een verdachte verhoren. Hoe lang dat duurt, verschilt sterk per zaak. U kunt tussentijds navragen hoe het ervoor staat.
Welke rol heeft het Openbaar Ministerie?
Het OM heeft de leiding over de opsporing en beslist over vervolging. De officier van justitie kan de politie opdracht geven tot bepaalde onderzoekshandelingen. Na het onderzoek zijn er verschillende uitkomsten mogelijk:
- een dagvaarding: de zaak gaat naar de strafrechter
- een strafbeschikking: het OM legt zelf een straf op, zoals een geldboete of taakstraf
- een sepot: het OM ziet af van vervolging, bijvoorbeeld wegens onvoldoende bewijs of omdat vervolging niet opportuun is
- een voorwaardelijk sepot: geen vervolging, mits de verdachte zich aan voorwaarden houdt
De officier weegt de ernst van het feit, het bewijs, de kans op een veroordeling en de belangen van het slachtoffer. Meer over die afweging leest u in ons artikel over seponeren, dagvaarden of schikken. Besluit het OM niet te vervolgen, dan moet het u als slachtoffer daarvan op de hoogte stellen.
In welke situaties gebeurt er vaak weinig?
Vooral bij veelvoorkomende kleine vermogensdelicten, online fraude met onbekende daders en conflicten die eigenlijk civielrechtelijk zijn. Bij klachtdelicten gebeurt er niets zonder uw uitdrukkelijk verzoek om vervolging.
Wat gebeurt er bij kleine, veelvoorkomende delicten?
Bij diefstal van een fiets of telefoon zonder getuigen of beelden wordt de aangifte meestal alleen geregistreerd. Hetzelfde geldt vaak voor kleine vernielingen. Een woninginbraak wordt serieuzer genomen, maar zonder sporen of getuigen stopt ook dat onderzoek vaak snel. Registratie is toch zinvol: de politie gebruikt aangiftes om patronen te zien, en uw verzekeraar vraagt vaak om een proces-verbaal van aangifte.
Wat kan de politie bij online fraude met onbekende daders?
Vaak weinig: bij phishing, nepwebshops en identiteitsfraude werken daders vaak met valse gegevens of vanuit het buitenland. Zonder bruikbare aanknopingspunten, zoals een Nederlandse bankrekening of een bekend telefoonnummer, kan de politie weinig. Noteer daarom zo veel mogelijk gegevens: rekeningnummers, websites, e-mailadressen, schermafbeeldingen en betaalbewijzen.
Handel daarnaast zelf snel. Neem bij een betaling aan een oplichter direct contact op met uw bank; soms kan een betaling nog worden tegengehouden of teruggehaald. Voor oplichting bij online handel kunt u via politie.nl online aangifte doen. Meld een nepwebshop of phishingbericht ook bij de Fraudehelpdesk. Zo helpt u andere slachtoffers, en de meldingen samen kunnen het voor de politie de moeite waard maken om een dader op te sporen.
Wat als het om een civiel conflict gaat?
Niet elk conflict is strafbaar. Een zakenpartner die niet betaalt of een aannemer die slecht werk levert, pleegt meestal geen misdrijf maar schiet tekort in een overeenkomst. Dan gaat de politie niet verder en bent u aangewezen op de civiele rechter. Waar de grens ligt, leest u in ons artikel over de grens tussen civiel recht en strafrecht.
Wat zijn klachtdelicten?
Sommige strafbare feiten mogen alleen worden vervolgd als het slachtoffer daar uitdrukkelijk om vraagt. Dat heet een klachtdelict. Voorbeelden zijn belediging, smaad en laster (artikel 269 Sr), belaging (artikel 285b Sr) en diefstal binnen het gezin of de familie (artikel 316 Sr). U dient de klacht in door bij de aangifte uitdrukkelijk te verzoeken om vervolging. Volgens artikel 66 van het Wetboek van Strafrecht moet dat binnen drie maanden nadat u van het feit kennis kreeg. Ontbreekt een tijdige klacht, dan kan het OM niet vervolgen.
Wat kunt u doen als uw aangifte niet wordt opgepakt?
Lever nieuwe informatie aan, vraag schriftelijk om uitleg en dien zo nodig een klacht in. Besluit het OM uiteindelijk niet te vervolgen, dan kunt u beklag doen bij het gerechtshof.
Welke aanvullende informatie kunt u aanleveren?
Nieuwe informatie kan het verschil maken. Zorg dat die zo concreet mogelijk is en laat haar als aanvulling op uw aangifte vastleggen, met vermelding van het registratienummer. Denk aan:
- camerabeelden van winkels, buren of uw eigen deurbel (vraag die snel op, want ze worden vaak na korte tijd overschreven)
- namen en contactgegevens van getuigen
- foto’s van schade of letsel, en een verklaring van uw huisarts
- berichten, e-mails, betaalbewijzen en schermafbeeldingen
Let erop dat u zelf geen strafbare feiten pleegt bij het verzamelen van bewijs, bijvoorbeeld door iemand op te sporen en te confronteren of door zonder toestemming een computer binnen te dringen.
Hoe vraagt u uitleg of dient u een klacht in?
Vraag schriftelijk aan de politie waarom er geen onderzoek volgt. Bent u niet tevreden over hoe u bent behandeld, bijvoorbeeld omdat uw aangifte ten onrechte niet werd opgenomen, dan kunt u een klacht indienen via de klachtenprocedure van de politie. Levert dat geen bevredigend resultaat op, dan kunt u zich wenden tot de Nationale ombudsman. Houd er rekening mee dat een klacht gaat over de bejegening en werkwijze. Een klacht dwingt de politie niet om alsnog onderzoek te doen.
Hoe vraagt u het OM om een vervolgingsbeslissing?
Het OM beslist over vervolging. U kunt de officier van justitie schriftelijk vragen de zaak te beoordelen. Leg uit om welk feit het gaat, welk bewijs er is en waarom vervolging volgens u gerechtvaardigd is. Vraag daarbij uitdrukkelijk om een schriftelijke beslissing. Die beslissing heeft u nodig als u daarna naar het gerechtshof wilt.
Hoe doet u beklag bij het gerechtshof (artikel 12 Sv)?
Besluit het OM een strafbaar feit niet te vervolgen of een vervolging niet voort te zetten, dan kunt u als rechtstreeks belanghebbende daarover beklag doen bij het gerechtshof. Dat regelt artikel 12 Sv. Het beklagschrift is een schriftelijk stuk waarin u uitlegt waarom de beslissing onjuist is. Het hof vraagt het OM om een verslag, hoort u meestal in een besloten zitting en kan bevelen dat alsnog wordt vervolgd.
U moet het beklag indienen binnen drie maanden nadat u van de beslissing in kennis bent gesteld. Heeft u geen kennisgeving ontvangen, dan loopt die termijn niet. Het hof toetst niet alleen of er voldoende bewijs is, maar ook of vervolging opportuun is. Meer over deze procedure leest u in ons artikel over de artikel 12-procedure.
Welke andere mogelijkheden heeft u?
U kunt de dader in veel gevallen ook zelf via de civiele rechter aanspreken. Wordt de verdachte wel vervolgd, dan kunt u zich in het strafproces voegen als benadeelde partij.
Hoe voegt u zich als benadeelde partij?
Komt de zaak wel bij de strafrechter, dan kunt u zich volgens artikel 51f Sv voegen als benadeelde partij en schadevergoeding vorderen. De strafrechter beslist dan in hetzelfde vonnis over uw vordering, mits die eenvoudig genoeg is om mee te beoordelen. Wordt de vordering toegewezen, dan kan de rechter een schadevergoedingsmaatregel opleggen. Betaalt de dader niet binnen acht maanden, dan schiet de Staat het bedrag onder voorwaarden geheel of gedeeltelijk aan u voor.
Kunt u de dader zelf bij de civiele rechter aanspreken?
Blijft vervolging uit, dan kunt u de dader op grond van onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW) zelf aanspreken bij de civiele rechter. U moet dan wel weten wie de dader is. Ook moet u de onrechtmatige daad, de schade en het verband daartussen stellen en zo nodig bewijzen. De civiele rechter hanteert niet de strafrechtelijke maatstaf van wettig en overtuigend bewijs en waardeert het bewijs vrij. Een uitgebreide uitleg vindt u in ons artikel over naar de rechter stappen voor schadevergoeding. Houd rekening met proceskosten en met de kans dat een dader zonder inkomen of vermogen niet kan betalen.
Wat kunnen wij voor u doen als uw aangifte blijft liggen?
Onze strafrechtadvocaten staan zowel verdachten als slachtoffers bij. Bij een stilgevallen aangifte doen wij het volgende.
- Wij vullen uw aangifte aan met concrete nieuwe informatie, onder vermelding van het registratienummer.
- Wij vragen de officier van justitie gemotiveerd om een schriftelijke vervolgingsbeslissing.
- Wij stellen een beklagschrift op voor het gerechtshof, binnen drie maanden na de kennisgeving (artikel 12 Sv).
- Wij bewaken bij een klachtdelict de klachttermijn van drie maanden (artikel 66 Sr).
- Wij voegen u als benadeelde partij in het strafproces (artikel 51f Sv); voor letselschade verwijzen wij u naar een letselschadespecialist.
- Wij beoordelen of een civiele procedure op grond van onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW) zinvol is, ook gelet op de kosten.
Samengevat
- De politie moet uw aangifte opnemen (artikel 163 Sv), maar beslist zelf of zij een onderzoek start.
- Ernst, aanknopingspunten en capaciteit bepalen of een zaak wordt opgepakt.
- Nieuwe, concrete informatie kan een stilgevallen aangifte weer in beweging brengen.
- Besluit het OM niet te vervolgen, dan kunt u binnen drie maanden na de kennisgeving beklag doen bij het gerechtshof (artikel 12 Sv).
- Los van het strafproces kunt u de dader civielrechtelijk aanspreken voor schadevergoeding.
Veelgestelde vragen
Waarom leidt een aangifte niet altijd tot vervolging?
Omdat de politie niet alles kan onderzoeken en het OM alleen vervolgt als er voldoende bewijs is en vervolging opportuun is. Zaken zonder aanknopingspunten, zoals een fietsendiefstal zonder getuigen, blijven daardoor vaak liggen. Geweld, woninginbraak en zedenzaken krijgen doorgaans voorrang.
Wat gebeurt er met aangiftes die niet direct worden onderzocht?
Ze worden geregistreerd en blijven beschikbaar. Een reeks vergelijkbare aangiftes, of nieuwe informatie, kan later alsnog tot een onderzoek leiden. Ook uw verzekeraar kan het proces-verbaal van aangifte gebruiken.
Mag de politie weigeren uw aangifte op te nemen?
Nee, niet als het gaat om een strafbaar feit. Opsporingsambtenaren zijn volgens artikel 163 Sv verplicht een aangifte te ontvangen. Wordt u toch weggestuurd, vraag dan om een toelichting en dien zo nodig een klacht in bij de politie. Gaat het niet om een strafbaar feit, dan kan de politie u doorverwijzen.
Hoe vraagt u de status van uw aangifte op?
Neem contact op met de politie en noem het registratienummer van uw aangifte. Als slachtoffer heeft u recht op informatie over de stand van zaken, waaronder de beslissing om niet te vervolgen. Vraag bij voorkeur schriftelijk om die informatie, zodat u een datum heeft voor eventuele vervolgstappen.
Kunt u zelf iets doen als de dader bekend is?
Ja. U kunt de dader civielrechtelijk aansprakelijk stellen voor uw schade, los van wat politie en OM doen. Leg eerst uw bewijs vast en laat u adviseren over de kans van slagen en de kosten, voordat u een procedure begint.
Law & More staat slachtoffers bij in het contact met politie en OM, bij het opstellen van een beklagschrift en bij het verhalen van schade.
