Gepubliceerd op 28 september 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026
U doet aangifte bij de politie: online, op het politiebureau of, bij zedenzaken en huiselijk geweld, bij u thuis. Online kan alleen bij een beperkt aantal feiten, zoals diefstal, vernieling en internetoplichting zonder geweld en zonder bekende dader; in alle andere gevallen maakt u via 0900-8844 een afspraak, en bij spoed belt u 112.
Iedereen die weet dat er een strafbaar feit is gepleegd, mag aangifte doen. U hoeft dus niet zelf het slachtoffer te zijn; dat volgt uit artikel 161 van het Wetboek van Strafvordering. Hieronder leest u welke route bij uw situatie past, wat u meeneemt, welke termijnen gelden en wat u kunt doen als het Openbaar Ministerie niet vervolgt, met twee recente beslissingen van gerechtshoven.
Inhoudsopgave
Wat is het verschil tussen een aangifte, een melding en een anonieme melding?
Met een aangifte vraagt u de politie een strafbaar feit te onderzoeken zodat de dader kan worden vervolgd. Met een melding geeft u alleen informatie door; wilt u vervolging of schadevergoeding, dan hebt u een aangifte nodig.
| Aangifte | Melding | Anonieme melding | |
|---|---|---|---|
| Wat het is | Officiële mededeling met verzoek tot opsporing en vervolging | Informatie doorgeven zonder verzoek tot vervolging | Tip doorgeven zonder dat uw identiteit bekend wordt |
| Uw naam | Staat in het proces-verbaal en komt in het dossier | Wordt vastgelegd | Blijft onbekend, ook voor de politie |
| Leidt tot een dossier | Ja | Soms | Nee |
| U kunt schade vorderen | Ja, door u te voegen in de strafzaak | Nee | Nee |
| U wordt op de hoogte gehouden | Ja, als u daarom vraagt | Meestal niet | Nee |
| Waar | Politie | Politie | Meld Misdaad Anoniem, 0800-7000 |
Een melding gebruikt de politie bijvoorbeeld om te zien waar zich meerdere incidenten voordoen. Een anonieme melding via Meld Misdaad Anoniem kan een onderzoek in gang zetten, maar nooit als bewijs dienen. Alleen met een aangifte komt uw zaak in een dossier en kunt u zich later in de strafzaak voegen om uw schade vergoed te krijgen (artikel 51f Sv).
Voor een melding of een vraag belt u het algemene nummer van de politie, 0900-8844. Bij spoed of direct gevaar belt u altijd 112. Beide nummers staan op de pagina aangifte of melding doen van de politie.
Van welke strafbare feiten kunt u aangifte doen?
U kunt van elk strafbaar feit aangifte doen. Bij een aantal ernstige misdrijven bent u zelfs verplicht om aangifte te doen, en bij klachtdelicten moet u uitdrukkelijk om vervolging vragen.
In de praktijk gaat het meestal om diefstal en inbraak, mishandeling en bedreiging, vernieling, oplichting en fraude, stalking, zedenmisdrijven, discriminatie en identiteitsfraude.
Voor een beperkt aantal zware misdrijven bestaat een aangifteplicht. Wie weet van bijvoorbeeld een levensdelict, zoals moord of doodslag, of van mensenroof of een misdrijf tegen de veiligheid van de staat, moet daarvan volgens artikel 160 Sv direct aangifte doen.
Wanneer is een aangifte niet genoeg en moet u een klacht indienen?
Bij een klachtdelict vervolgt het Openbaar Ministerie alleen als het slachtoffer daar uitdrukkelijk om vraagt. U moet dan bij uw aangifte een klacht indienen, binnen drie maanden nadat u van het feit op de hoogte bent geraakt (artikel 66 Sr).
Voorbeelden van klachtdelicten zijn belediging en smaad (artikel 269 Sr) en belaging (artikel 285b Sr). Bij deze feiten moet in de aangifte staan dat u vervolging van de dader wenst. Zegt u dat er niet bij, dan kan de officier van justitie de zaak niet vervolgen. Vraag de politiemedewerker daarom uitdrukkelijk om uw klacht op te nemen.
De termijn van drie maanden loopt vanaf het moment waarop u van het feit hoorde, niet vanaf het moment waarop het werd gepleegd. Wacht dus niet af tot het vanzelf overgaat.
Hoe doet u aangifte bij de politie?
Er zijn drie hoofdroutes: online, op het politiebureau en bij u thuis. Welke route openstaat, hangt af van het feit en van uw situatie. Via 0900-8844 hoort u welke route in uw geval past.
Wanneer kunt u online aangifte doen?
Online aangifte doen via politie.nl kan bij een beperkt aantal veelvoorkomende feiten, zoals diefstal, vernieling en internetoplichting. U logt daarvoor in met DigiD. In het overzicht van aangifteformulieren op politie.nl ziet u per feit of er een online formulier is.
Online aangifte is niet de juiste route als er geweld is gebruikt, als u weet wie de dader is of hoe die eruitziet, of als de dader sporen heeft achtergelaten. Dan doet u aangifte op het bureau. Na de beoordeling door de politie vindt u het afschrift van uw aangifte in Mijn politie. Dat afschrift stuurt u zelf naar uw verzekeraar.
Wanneer doet u aangifte op het politiebureau?
Dit is de route bij zwaardere feiten, bij een bekende dader en bij alles waarbij u iets wilt laten zien of toelichten. Een afspraak maakt u via 0900-8844. Met een afspraak voorkomt u lange wachttijden aan de balie. Een volledige aangifte aan de telefoon is niet de standaardroute; bij een zedenmisdrijf of een misdrijf met geweld gaat de aangifte altijd persoonlijk.
Wanneer neemt de politie de aangifte bij u thuis op?
Bij zedenmisdrijven, huiselijk geweld en situaties waarin u zich op het bureau niet veilig voelt, kan de politie bij u langskomen. Vraag daar om wanneer u de afspraak maakt via 0900-8844.
Hoe doet u aangifte van seksueel misbruik of verkrachting?
Bij zedenzaken spreekt u eerst met een gespecialiseerde zedenrechercheur in een informatief gesprek. Daarna beslist u zelf of u aangifte doet; u hoeft dat niet meteen te beslissen.
In het informatieve gesprek legt de zedenrechercheur uit wat een aangifte inhoudt, hoe het onderzoek verloopt en wat er van u wordt gevraagd. U krijgt daarna bedenktijd.
Is het misbruik recent, neem dan zo snel mogelijk contact op met het Centrum Seksueel Geweld via 0800-0188. Daar krijgt u medische zorg en kunnen sporen worden veiliggesteld, ook als u nog niet weet of u aangifte wilt doen. Laat u bij een zedenzaak bij voorkeur bijstaan door een slachtofferadvocaat. Bij ernstige gewelds- en zedenmisdrijven is die bijstand voor u kosteloos.
Kan een minderjarige aangifte doen?
Ja. Een minderjarige kan zelf aangifte doen, en ouders of verzorgers kunnen aangifte doen van een strafbaar feit tegen hun kind. Dat volgt uit artikel 161 Sv: iedereen die kennis draagt van een strafbaar feit, mag aangifte doen.
Bij een klachtdelict geldt een bijzondere regel (artikel 65 Sr). Is het slachtoffer jonger dan zestien jaar, dan dient de wettelijk vertegenwoordiger de klacht in. Vanaf zestien jaar kan het slachtoffer dat zelf doen.
Hoe doet u aangifte van diefstal?
Is er iets van u gestolen en is er geen geweld gebruikt, dan kunt u meestal online aangifte doen. Bij een beroving, waarbij geweld is gebruikt of gedreigd (artikel 312 Sr), doet u aangifte op het bureau.
Houd de gegevens bij de hand waarmee het gestolen voorwerp te herkennen is: het framenummer van een fiets, het kenteken van een scooter of auto en het IMEI-nummer van een telefoon. Laat bankpassen en abonnementen direct blokkeren. Is er ingebroken, ruim dan zo weinig mogelijk op tot de politie is geweest, zodat sporen bewaard blijven. Voor uw verzekeraar hebt u meestal een afschrift van de aangifte nodig.
Wat neemt u mee naar de aangifte?
Neem in elk geval een geldig identiteitsbewijs mee; de politie stelt uw identiteit vast voordat zij de aangifte opneemt. Daarnaast wordt uw aangifte sterker met een tijdlijn en met bewijs.
- Uw identiteitsbewijs: een paspoort, identiteitskaart, rijbewijs of Nederlands verblijfsdocument.
- Een tijdlijn: datum, tijdstip, plaats en wat er gebeurde, in de juiste volgorde. Schrijf dat vooraf op; onder spanning vergeet u details die later belangrijk blijken.
- Bewijs: foto’s van letsel of schade, schermafbeeldingen van berichten, bankafschriften, aankoopbewijzen, camerabeelden en gegevens van getuigen.
- Bij letsel een verklaring van de huisarts of de spoedeisende hulp, en bij schade een overzicht met bedragen en onderbouwing.
Dat schadeoverzicht hebt u later nodig als u zich als benadeelde partij voegt in de strafzaak (artikel 51f Sv). Hoe beter de onderbouwing nu, hoe minder u later hoeft te reconstrueren.
Wat gebeurt er tijdens de aangifte?
Een politiemedewerker neemt uw verhaal op in een proces-verbaal, dat u ondertekent (artikel 163 Sv). Lees dat stuk helemaal door voordat u tekent, want de rest van de zaak wordt erop gebouwd.
U vertelt wat er is gebeurd, de medewerker stelt vragen en typt mee. Wat niet in het proces-verbaal staat, bestaat later in de zaak niet. Staat er iets anders dan u hebt gezegd, of ontbreekt een detail dat u belangrijk vindt, laat het dan aanpassen voordat u tekent.
Vraag om een afschrift en om het registratienummer. Met dat nummer kunt u later naar de stand van zaken vragen. Wilt u niet dat de verdachte uw woonadres ziet, zeg dat dan. U kunt domicilie kiezen op een ander adres, bijvoorbeeld dat van het politiebureau of uw advocaat.
Welke rechten hebt u als u aangifte doet?
U krijgt een kopie van uw aangifte, u kunt aangifte doen in een taal die u begrijpt en u mag zich laten bijstaan. Die rechten staan in artikel 163 en artikel 51c van het Wetboek van Strafvordering.
- Kopie van de aangifte. Volgens artikel 163 Sv ontvangt u een kopie van de aangifte of van het proces-verbaal. Die hebt u vaak nodig voor uw verzekeraar.
- Taal. Spreekt of begrijpt u de Nederlandse taal niet goed genoeg, dan mag u aangifte doen in een taal die u begrijpt, of krijgt u taalkundige bijstand (artikel 163 Sv). Vraag daar om als u de afspraak maakt.
- Bijstand. Als slachtoffer mag u zich laten bijstaan door een advocaat en door een persoon van uw keuze, zoals een familielid (artikel 51c Sv). De politie kan de bijstand door een persoon naar keuze weigeren in het belang van het onderzoek of van uzelf, en moet die weigering motiveren.
- Informatie over uw zaak. Zeg bij de aangifte dat u op de hoogte wilt blijven (artikel 51ac Sv). U hoort dan of er een onderzoek begint en wat de officier van justitie beslist.
Wat doet u als de politie uw aangifte weigert?
Wijs de medewerker op de wet. Volgens artikel 163 van het Wetboek van Strafvordering is de politie verplicht uw aangifte van een strafbaar feit op te nemen. Het Juridisch Loket zegt hetzelfde.
Soms zegt een medewerker dat aangifte geen zin heeft. Dat kan een reden zijn om geen onderzoek te doen, maar niet om uw aangifte te weigeren. Noteer de datum, het tijdstip en zo mogelijk de naam van de medewerker. Blijft de politie weigeren, dan kunt u deze stappen zetten:
- Schrijf een brief aan de politiechef in uw regio. Beschrijf wanneer en waar u aangifte wilde doen en wat er werd gezegd. Het Juridisch Loket heeft daarvoor een voorbeeldbrief. Stuur die aangetekend en bewaar een kopie.
- Krijgt u geen reactie of blijft het bij een weigering, dan wendt u zich tot de hoofdofficier van justitie in uw regio.
- Helpt ook dat niet, dan kunt u een klacht over de politie indienen bij de Nationale ombudsman.
Een klacht over de politie staat los van de artikel 12-procedure. Die procedure gaat over de beslissing van het Openbaar Ministerie om een zaak niet te vervolgen.
Wat gebeurt er na de aangifte?
De politie beoordeelt of er aanknopingspunten voor onderzoek zijn. Is er een bekende verdachte of concreet bewijs, dan gaat de zaak naar het Openbaar Ministerie; ontbreken die, dan kan het onderzoek stoppen zonder dat er iemand wordt gehoord.
Komt de zaak bij het Openbaar Ministerie, dan beslist de officier van justitie wat ermee gebeurt. Hij kan dagvaarden, zelf een strafbeschikking opleggen of de zaak seponeren (artikel 167 Sv). Als slachtoffer krijgt u van die beslissing bericht, als u hebt aangegeven dat u geïnformeerd wilt worden.
Wat kunt u doen als het Openbaar Ministerie niet vervolgt?
U kunt dan klagen bij het gerechtshof, volgens artikel 12 van het Wetboek van Strafvordering. Het hof kan het Openbaar Ministerie opdragen de verdachte alsnog te vervolgen.
Dit is het moment waarop veel mensen afhaken, terwijl er dan juist nog iets kan. In de artikel 12-procedure beoordeelt het hof of er voldoende aanknopingspunten zijn voor een vervolging en of vervolging opportuun is. Alleen wie een rechtstreeks belang heeft, zoals het slachtoffer of een nabestaande, kan klagen. De zitting van de beklagkamer is niet openbaar, en tegen de beslissing staat geen hoger beroep of cassatie open. Zo staat het op de pagina over de klacht over niet-vervolgen op rechtspraak.nl.
Dien de klacht in binnen drie maanden nadat u van de beslissing om niet te vervolgen op de hoogte bent geraakt. Laat u de termijn verstrijken, dan is de route in beginsel dicht. Voeg de brief met de beslissing van het Openbaar Ministerie bij uw klaagschrift. Het hof beoordeelt de zaak grotendeels op de stukken, en de onderbouwing bepaalt dus veel.
Twee recente beklagzaken waarin het hof vervolging beval
Een vrouw met een niqab werd in een viswinkel niet geholpen en deed op 5 oktober 2022 aangifte. Het Openbaar Ministerie in Rotterdam seponeerde. Het gerechtshof Den Haag verklaarde haar beklag op 2 maart 2026 gegrond en beval vervolging van de winkelier wegens beroepsmatige discriminatie op grond van godsdienst (artikel 429quater Sr). Het hof wees op de aangifte, de camerabeelden en de verklaring van de winkelier zelf (ECLI:NL:GHDHA:2026:370).
In een zaak over smaad deden elf leden van een groep via hun advocaat aangifte tegen acht betrokkenen bij krantenartikelen uit 2024. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden beval op 12 februari 2026 de vervolging van één betrokkene voor één artikel, omdat dat artikel concrete strafbare feiten suggereerde en een persoon bij naam noemde. Voor de rest wees het hof het beklag af (ECLI:NL:GHARL:2026:1002). Een goed onderbouwde aangifte, met bewijs zoals camerabeelden of de publicatie zelf, bepaalt dus ook later in de beklagprocedure veel.
Welke rechten hebt u als slachtoffer?
U hebt recht op informatie over het verloop van uw zaak en u kunt uw schade in de strafzaak vorderen (artikel 51f Sv). Bij ernstige misdrijven hebt u bovendien spreekrecht op de zitting (artikel 51e Sv).
U kunt uw schade vergoed krijgen zonder aparte civiele procedure, door u als benadeelde partij te voegen in het strafproces. De strafrechter beslist dan meteen over uw vordering. Onderbouw die met bewijsstukken: een schatting zonder onderbouwing wordt vaak niet-ontvankelijk verklaard, en dan moet u alsnog naar de civiele rechter.
Met het spreekrecht mag u op de zitting zelf vertellen wat het feit met u heeft gedaan. Bent u slachtoffer van een geweldsmisdrijf en is de dader onbekend of niet in staat te betalen, dan kunt u een aanvraag doen bij het Schadefonds Geweldsmisdrijven. Voor praktische en emotionele steun kunt u terecht bij Slachtofferhulp Nederland, en voor gratis eerste juridisch advies bij het Juridisch Loket.
Bij een gewelds- of zedenmisdrijf kunt u zich laten bijstaan door een slachtofferadvocaat. Die helpt bij het onderbouwen van uw schadevordering, bij het spreekrecht en in het contact met politie en Openbaar Ministerie.
Kunt u een aangifte intrekken?
Nee, een aangifte kunt u niet intrekken; wat er met het gemelde feit gebeurt, beslissen politie en Openbaar Ministerie. Alleen een klacht bij een klachtdelict kunt u intrekken, binnen acht dagen nadat u die hebt ingediend (artikel 67 Sr).
Wilt u niet langer dat de verdachte wordt vervolgd, dan kunt u een schriftelijke verklaring afleggen waarin u uitlegt waarom. De politie stuurt die naar de officier van justitie. De officier en later de rechter kunnen uw argumenten meewegen, bijvoorbeeld bij de keuze om te seponeren of bij de straf, maar zijn er niet aan gebonden. Dat geldt ook voor een online aangifte.
Doe geen aangifte als u niet zeker weet of het klopt. Een valse aangifte is zelf een strafbaar feit, ook als u die later probeert terug te nemen. Volgens artikel 188 van het Wetboek van Strafrecht riskeert wie aangifte doet van een feit waarvan hij weet dat het niet is gepleegd, een gevangenisstraf van ten hoogste een jaar of een geldboete.
Hoelang kunt u nog aangifte doen?
Zolang het feit niet is verjaard. Bij overtredingen is dat na drie jaar; bij misdrijven na zes, twaalf of twintig jaar, en misdrijven waarop twaalf jaar gevangenisstraf of meer staat, verjaren niet (artikel 70 Sr). Voor een aantal zedenmisdrijven tegen minderjarigen gelden bijzondere regels.
Naast de verjaring gelden voor slachtoffers een paar korte termijnen. De belangrijkste staan in deze tabel.
| Wat | Termijn | Begint te lopen | Wetsartikel |
|---|---|---|---|
| Klacht bij een klachtdelict | 3 maanden | Zodra u van het feit weet | Art. 66 Sr |
| Klacht intrekken | 8 dagen | Na het indienen van de klacht | Art. 67 Sr |
| Beklag bij het gerechtshof tegen niet-vervolging | 3 maanden | Zodra u van de beslissing weet | Art. 12 e.v. Sv |
| Verjaring overtredingen | 3 jaar | Dag na het feit | Art. 70 en 71 Sr |
| Misdrijven met 12 jaar of meer | Geen verjaring | – | Art. 70 lid 2 Sr |
Wacht in de praktijk niet. Camerabeelden worden overschreven, getuigen vergeten details en sporen verdwijnen. Hoe eerder u aangifte doet, hoe groter de kans dat er iets te onderzoeken valt.
Actueel (oktober 2026): het nieuwe Wetboek van Strafvordering is aangenomen, maar treedt pas in werking bij koninklijk besluit; de streefdatum is 2029. Tot die tijd gelden de artikelnummers uit het huidige wetboek die in dit artikel staan.
Wat doet een advocaat rond uw aangifte?
- De aangifte met u voorbereiden en de tijdlijn en het bewijs op een rij zetten, zodat de politie direct aanknopingspunten heeft.
- Beoordelen of het om een klachtdelict gaat en zorgen dat uw klacht binnen drie maanden (artikel 66 Sr) wordt opgenomen.
- Bij een weigering de politie wijzen op artikel 163 Sv en de stappen richting politiechef en hoofdofficier van justitie zetten.
- Bij een sepot binnen drie maanden een klaagschrift opstellen in de artikel 12-procedure bij het gerechtshof.
Meer over onze aanpak leest u op de pagina van onze strafrechtadvocaat.
Aangifte doen in vijf punten
- U doet aangifte online (alleen bij een beperkt aantal feiten zonder geweld, bekende dader of sporen), op het bureau of bij u thuis; afspraken maakt u via 0900-8844.
- Neem een geldig identiteitsbewijs, een tijdlijn en zoveel mogelijk bewijs mee, en lees het proces-verbaal goed na voordat u tekent.
- Bij klachtdelicten zoals belediging, smaad en belaging moet u binnen drie maanden uitdrukkelijk om vervolging vragen.
- Vervolgt het Openbaar Ministerie niet, dan kunt u binnen drie maanden klagen bij het gerechtshof (artikel 12 Sv); in 2026 beval het hof in Den Haag en Arnhem-Leeuwarden zo alsnog vervolging.
- Een aangifte kunt u niet intrekken; een klacht wel, binnen acht dagen.
Veelgestelde vragen
Kan ik anoniem aangifte doen?
Nee. Een aangifte staat altijd op naam. U kunt wel domicilie kiezen op een ander adres, zodat de verdachte uw woonadres niet ziet. Wilt u alleen informatie doorgeven zonder uw naam, dan is Meld Misdaad Anoniem (0800-7000) de route, maar dat is geen aangifte.
Wat kost aangifte doen?
Niets. Aangifte doen bij de politie is gratis.
Hoe lang duurt het voordat ik iets hoor?
Dat verschilt sterk per zaak. Hoort u niets, vraag dan met uw registratienummer naar de stand van zaken.
Kan ik aangifte doen zonder bewijs?
Ja. Bewijs is geen voorwaarde om aangifte te doen, maar het vergroot wel de kans dat er onderzoek volgt. Neem daarom mee wat u hebt: foto’s, berichten, afschriften en gegevens van getuigen.