Wie het Nederlanderschap wil verkrijgen, doet dat via naturalisatie of via de optieprocedure. Naturalisatie is een verzoek waarop de IND beslist; optie is een verklaring bij de gemeente die alleen openstaat voor een beperkt aantal groepen en die sneller loopt. Welke route voor u geldt, hangt af van uw verblijfsverleden, uw afstamming en uw huidige nationaliteit.
Wat er speelt
De voorwaarden voor naturalisatie staan in artikel 8 van de Rijkswet op het Nederlanderschap. In aanmerking komt de verzoeker die meerderjarig is, tegen wiens verblijf voor onbepaalde tijd geen bedenkingen bestaan, die ten minste sedert vijf jaren onmiddellijk voorafgaand aan het verzoek toelating en hoofdverblijf heeft, die als ingeburgerd kan worden beschouwd op grond van kennis van de Nederlandse taal en van de samenleving, en die verklaart bereid te zijn een verklaring van verbondenheid af te leggen.
Twee misverstanden komen vaak voor. Er geldt geen inkomenseis: de wet stelt die voorwaarde niet. En de termijn van vijf jaren is niet absoluut. Artikel 8, tweede tot en met zesde lid, RWN kent kortere verblijfstermijnen voor bepaalde categorieën, onder meer voor wie eerder Nederlander was, voor wie drie jaar is gehuwd met een Nederlander of daarmee duurzaam samenleeft, en voor staatlozen.
Daarnaast kent de wet zelfstandige afwijzingsgronden in artikel 9 RWN. Het verzoek kan worden afgewezen als op grond van het gedrag van de verzoeker ernstige vermoedens bestaan dat hij een gevaar oplevert voor de openbare orde, de goede zeden of de veiligheid van het Koninkrijk. Ook kan het worden afgewezen als de verzoeker een andere nationaliteit bezit en niet al het mogelijke heeft gedaan om die te verliezen: de afstandseis. Artikel 9, derde lid, RWN bevat de uitzonderingen daarop.
Voor de beslistermijn geldt artikel 9, vierde lid, RWN: op het verzoek wordt binnen een jaar beslist, en die termijn kan ten hoogste tweemaal met zes maanden worden verlengd. Actuele doorlooptijden staan op ind.nl. Het Nederlanderschap gaat pas in nadat u de verklaring van verbondenheid hebt afgelegd op de naturalisatieceremonie.
Optie: de kortere route voor bepaalde groepen
Optie is geen verzoek maar een verklaring. U legt die af bij uw gemeente, en getoetst wordt of u tot een van de in de wet genoemde groepen behoort. Is dat zo, dan wordt de verkrijging bevestigd. Er is geen inburgeringsexamen.
Wie kan opteren, staat limitatief in artikel 6 RWN. Het gaat onder meer om de meerderjarige vreemdeling die in het Koninkrijk is geboren en daar sindsdien toelating en hoofdverblijf heeft; om wie sinds zijn vierde jaar toelating en hoofdverblijf heeft; om de voormalig Nederlander; om wie 65 jaar of ouder is en vijftien jaar toelating en hoofdverblijf heeft; en om bepaalde staatlozen en erkende minderjarigen. Valt u niet onder een van die omschrijvingen, dan resteert naturalisatie.
Het verschil in snelheid is groot: artikel 6, vijfde lid, RWN bepaalt dat binnen dertien weken na inontvangstneming van de verklaring wordt beslist, eenmaal met ten hoogste dertien weken te verlengen.
Eén punt verdient nadruk, omdat het vaak wordt verward. Optie is geen route op grond van afstamming. Wie via afstamming Nederlander is, is dat van rechtswege: het Nederlanderschap bestaat dan al vanaf de geboorte en er is geen procedure nodig om het te verkrijgen. Wat dan wel nodig kan zijn, is vaststelling of bewijs daarvan, bijvoorbeeld bij een paspoortaanvraag.
Dubbele nationaliteit
De hoofdregel is de afstandseis: wie naturaliseert en een andere nationaliteit bezit, moet al het mogelijke doen om die te verliezen. Gebeurt dat niet, dan kan het verzoek worden afgewezen of het besluit later worden ingetrokken.
Artikel 9, derde lid, RWN maakt uitzonderingen: onder meer voor onderdanen van staten die partij zijn bij bepaalde verdragen op dit terrein, voor wie in Nederland, Aruba, Curaçao of Sint Maarten is geboren en daar hoofdverblijf heeft, voor de echtgenoot van een Nederlander en voor erkende vluchtelingen. Valt u onder een uitzondering, dan mag u uw oorspronkelijke nationaliteit behouden.
De afstandseis is een inspanningsverplichting die wordt begrensd door het recht van het andere land. Sommige staten laten afstand niet toe, of verbinden er voorwaarden aan waaraan redelijkerwijs niet is te voldoen. Of verlies feitelijk mogelijk is, hangt dus af van die andere nationaliteit en niet van de Nederlandse wet alleen. Wij gaan per geval na wat het andere rechtsstelsel toestaat en wat daarvan bij de IND moet worden aangetoond.
Afwijzing van het verzoek
Wordt uw verzoek afgewezen of uw optieverklaring niet bevestigd, dan kunt u bezwaar maken. De termijn bedraagt zes weken (artikel 6:7 Algemene wet bestuursrecht) en vangt aan met ingang van de dag na die waarop het besluit op de voorgeschreven wijze is bekendgemaakt (artikel 6:8 Awb). Wordt het bezwaar ongegrond verklaard, dan staat beroep bij de rechtbank open.
Een afwijzing berust vaak op een openbare-ordebeoordeling, een geschil over de afstandseis, twijfel over identiteit of documenten, of een onjuiste berekening van de verblijfstermijn. Dat zijn punten die in bezwaar met stukken en argumenten kunnen worden bestreden. Meer daarover op onze pagina over bezwaar tegen een IND-beslissing.
Wat wij doen
Wij beoordelen eerst welke route openstaat en of aan de wettelijke voorwaarden is voldaan. Daarna stellen wij het dossier samen: verblijfsgeschiedenis, documenten, inburgering en, waar aan de orde, de onderbouwing van een uitzondering op de afstandseis. Wij begeleiden de indiening bij gemeente of IND en voeren zo nodig bezwaar- en beroepsprocedures. Ook adviseren wij over de samenhang met uw verblijfsrecht, bijvoorbeeld bij een lopende verblijfsvergunning. Een breder overzicht vindt u bij immigratierecht.
Wat het kost
Wij werken op uurbasis. Het tarief bedraagt 250 tot 350 euro per uur voor een advocaat en 300 tot 400 euro per uur voor een partner, exclusief btw. Het eerste kennismakingsgesprek is kosteloos. De leges van de gemeente en de IND komen daar apart bij; de actuele bedragen staan op ind.nl. Ons kantoor werkt niet op basis van een toevoeging. Voor gesubsidieerde rechtsbijstand verwijzen wij u naar het Juridisch Loket.
Direct contact
Law & More werkt in heel Nederland. Ons kantoor is gevestigd aan de Marconilaan 13, 5612 HM Eindhoven. In Amsterdam hebben wij een bezoeklocatie aan de Pietersbergweg 291, uitsluitend op afspraak. U bereikt ons op +31 40 369 06 80 of via info@lawandmore.nl.
Veelgestelde vragen
Geldt er een inkomenseis voor naturalisatie?
Nee. Artikel 8 RWN stelt geen inkomenseis. De voorwaarden zijn meerderjarigheid, het ontbreken van bedenkingen tegen verblijf voor onbepaalde tijd, vijf jaren toelating en hoofdverblijf, inburgering en de bereidheid een verklaring van verbondenheid af te leggen. Wel moet uw verblijfsrecht op orde zijn, en daarbij kan inkomen een rol spelen.
Hoe lang duurt een naturalisatieverzoek?
Op grond van artikel 9, vierde lid, RWN wordt binnen een jaar beslist. Die termijn kan ten hoogste tweemaal met zes maanden worden verlengd. De feitelijke doorlooptijd verschilt per dossier; de IND publiceert actuele cijfers op ind.nl. Daarna volgt de ceremonie waarop de verklaring van verbondenheid wordt afgelegd.
Mag ik mijn oorspronkelijke nationaliteit houden?
De hoofdregel is dat u al het mogelijke moet doen om die te verliezen. Artikel 9, derde lid, RWN kent uitzonderingen, onder meer voor de echtgenoot van een Nederlander, voor in het Koninkrijk geborenen met hoofdverblijf aldaar en voor erkende vluchtelingen. Of afstand feitelijk mogelijk is, hangt bovendien af van het recht van het andere land en moet per nationaliteit worden nagegaan.
Wat is het verschil tussen optie en naturalisatie?
Optie staat alleen open voor de groepen die artikel 6 RWN limitatief noemt en verloopt via een verklaring bij de gemeente. Naturalisatie is een verzoek waarop de IND beslist, met onder meer een inburgerings- en verblijfstermijnvereiste. Optie is sneller: dertien weken, eenmaal te verlengen, tegenover een jaar bij naturalisatie.
Welke termijn geldt voor bezwaar na een afwijzing?
Zes weken, op grond van artikel 6:7 Awb. De termijn begint te lopen op de dag na bekendmaking van het besluit. Neem bij een afwijzing tijdig contact op, zodat de gronden binnen de termijn kunnen worden opgesteld.
