Gepubliceerd op 9 november 2025 · Laatst bijgewerkt op 10 oktober 2026
Veroorzaakt een levensmiddel een allergische reactie omdat een allergeen niet of onjuist is vermeld, dan is de producent in de regel aansprakelijk op grond van de productaansprakelijkheid (artikel 6:185 BW), ook zonder schuld. Is het allergeen wel correct op het etiket of in de allergeneninformatie vermeld, dan is het product meestal niet gebrekkig en ligt aansprakelijkheid veel minder voor de hand.
Hieronder leest u welke allergeneninformatie verplicht is, wanneer een producent, verkoper of horecaondernemer aansprakelijk is en hoe u risico’s beperkt. Zie ook ons artikel over contaminatie in de keten.
Inhoudsopgave
Welke allergeneninformatie is verplicht?
Op grond van Verordening (EU) 1169/2011 moet u de aanwezigheid vermelden van de veertien allergenen uit bijlage II van die verordening, als zij als ingrediënt of hulpstof in het product zijn gebruikt. Dat geldt voor voorverpakte en onverpakte levensmiddelen.
De veertien allergenen zijn: glutenbevattende granen, schaaldieren, eieren, vis, pinda’s, soja, melk (inclusief lactose), noten, selderij, mosterd, sesamzaad, sulfiet, lupine en weekdieren. Voor sulfiet geldt een drempel: vermelding is verplicht vanaf 10 mg per kilogram of liter, uitgedrukt als zwaveldioxide.
Hoe vermeldt u allergenen op het etiket?
Bij voorverpakte producten moet het allergeen in de ingrediëntenlijst worden benadrukt, bijvoorbeeld vetgedrukt, zodat het zich duidelijk onderscheidt van de andere ingrediënten (artikel 21 van Verordening 1169/2011). Gebruik de specifieke naam, zoals tarwe, hazelnoot of amandel, en niet alleen granen of noten.
Een product mag als glutenvrij worden aangeduid als het niet meer dan 20 mg gluten per kilogram bevat (Uitvoeringsverordening (EU) 828/2014). De informatie moet goed leesbaar zijn; de verordening stelt ook eisen aan de minimale lettergrootte.
Wat geldt voor onverpakte producten en horeca?
Ook bij onverpakte levensmiddelen, zoals in de horeca, bij de bakker of in een kantine, moet de allergeneninformatie beschikbaar zijn (artikel 44 van Verordening 1169/2011). In Nederland mag u die informatie mondeling geven, mits u schriftelijk aangeeft dat de klant er bij het personeel naar kan vragen en de informatie klopt.
Wat geldt voor waarschuwingen als “kan … bevatten”?
Een waarschuwing voor onbedoelde aanwezigheid van een allergeen is vrijwillige informatie. Die mag de consument niet misleiden en moet gebaseerd zijn op een werkelijk risico (artikel 36 van Verordening 1169/2011).
Het ministerie van VWS heeft in 2025 een beleidsregel vastgesteld voor allergenenetikettering uit voorzorg, die geldt voor producten die vanaf 1 januari 2026 worden geproduceerd. Volgens die beleidsregel zijn alleen de formuleringen “Kan … bevatten” en “Niet geschikt voor mensen met een …allergie” toegestaan, en alleen na een risicobeoordeling waaruit blijkt dat een referentiewaarde wordt overschreden. Controleer de actuele tekst bij de NVWA voordat u uw etiketten aanpast.
Wanneer is de producent aansprakelijk?
De producent is aansprakelijk voor schade door een gebrek in zijn product (artikel 6:185 BW). Een product is gebrekkig als het niet de veiligheid biedt die men mag verwachten, en de presentatie, waaronder het etiket en de allergeneninformatie, telt daarbij mee (artikel 6:186 BW).
De benadeelde moet de schade, het gebrek en het oorzakelijk verband bewijzen (artikel 6:188 BW). De producent kan zich onder meer verweren met het argument dat het gebrek er nog niet was toen hij het product in het verkeer bracht, of dat de stand van de wetenschap het niet mogelijk maakte het gebrek te ontdekken (artikel 6:185 lid 1 BW). Een correct vermeld allergeen is in de regel geen gebrek.
De vordering verjaart drie jaar na de dag waarop de benadeelde de schade, het gebrek en de producent kende of had moeten kennen, en vervalt tien jaar na het in het verkeer brengen (artikel 6:191 BW). Een importeur in de EU geldt ook als producent; een verkoper alleen als de producent niet tijdig bekend wordt gemaakt (artikel 6:187 BW).
Wanneer zijn de verkoper of horecaondernemer aansprakelijk?
Een verkoper of horecaondernemer die zelf onjuiste allergeneninformatie geeft, kan aansprakelijk zijn wegens wanprestatie (artikel 6:74 BW) of onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW). Denk aan een ober die ten onrechte zegt dat een gerecht notenvrij is. Lees ook ons artikel over aansprakelijkheid bij slechte levering in de keten.
Kan de producent de schade verhalen op zijn leverancier?
Ja, als het allergeen via een grondstof van een leverancier in het product is gekomen en die leverancier zijn specificaties niet nakwam. Dat verhaal loopt via het inkoopcontract en non-conformiteit (artikel 7:17 BW). Leg daarom in uw inkoopvoorwaarden vast welke allergeneninformatie de leverancier moet geven en dat hij u vrijwaart.
Wat doet u als uw product een allergische reactie veroorzaakt?
Ga direct na of het allergeen correct is vermeld en of er een productiefout of kruiscontact kan zijn. Vormt het product een risico voor de voedselveiligheid, dan moet u het uit de handel nemen en de NVWA informeren (artikel 19 Verordening (EG) 178/2002).
Leg het onderzoek, de batchgegevens en de communicatie vast en meld de claim bij uw aansprakelijkheidsverzekeraar. Erken geen aansprakelijkheid voordat de feiten duidelijk zijn. Ons kantoor behandelt geen letselschadezaken; wij adviseren u als ondernemer over de aansprakelijkheidsvraag, het verhaal in de keten en de contacten met de NVWA.
Wat kan de NVWA doen?
De NVWA controleert de allergeneninformatie en kan een waarschuwing geven, een bestuurlijke boete opleggen of eisen dat producten uit de handel worden genomen. Tegen een boetebesluit kunt u binnen zes weken bezwaar maken (artikel 6:7 Awb). Bij opzet kan overtreding van de Warenwet ook strafrechtelijk worden vervolgd als economisch delict.
Waar let u als producent op?
Als producent beperkt u het risico met een sluitend allergenenbeheer. – Controleer of elk allergeen uit de receptuur in de ingrediëntenlijst staat en is benadrukt. – Vraag specificaties en allergeneninformatie op bij al uw leveranciers. – Voer een risicobeoordeling uit voor kruiscontact en pas uw voorzorgsetiketten daarop aan. – Controleer etiketten opnieuw bij elke wijziging van receptuur of leverancier. – Leg vrijwaring en terugroepkosten vast in uw inkoopcontracten.
Waar let u als horecaondernemer of verkoper op?
Als horecaondernemer of verkoper van onverpakte producten bent u zelf verantwoordelijk voor juiste informatie. – Houd per gerecht of product een actuele allergenenkaart bij. – Vermeld schriftelijk dat gasten naar allergenen kunnen vragen. – Instrueer personeel om bij twijfel geen garanties te geven. – Bewaar etiketten en specificaties van de producten die u inkoopt.
Wat kunnen wij voor u doen bij allergenen en aansprakelijkheid?
Onze advocaten civiel recht adviseren producenten, verkopers en horecaondernemers over allergeneninformatie en aansprakelijkheid. – Wij toetsen uw etiketten en allergeneninformatie aan Verordening 1169/2011. – Wij beoordelen een aansprakelijkstelling en uw verweer. – Wij stellen inkoopvoorwaarden op met allergeneninformatie, vrijwaring en terugroepkosten. – Wij verhalen schade op uw leverancier. – Wij stellen een zienswijze of bezwaarschrift op tegen een maatregel of boete van de NVWA.
Samengevat
- U moet de veertien allergenen uit bijlage II van Verordening 1169/2011 vermelden, ook bij onverpakte producten.
- Bij voorverpakte producten moet het allergeen in de ingrediëntenlijst worden benadrukt.
- Een ontbrekende of onjuiste vermelding kan het product gebrekkig maken (artikelen 6:185 en 6:186 BW).
- Voorzorgsetiketten mogen alleen bij een werkelijk risico; voor producten vanaf 1 januari 2026 gelden Nederlandse beleidsregels.
- Leg allergeneninformatie en vrijwaring vast in uw inkoopcontracten om schade in de keten te kunnen verhalen.
Veelgestelde vragen
Wat zijn de verplichtingen van producenten over allergeneninformatie?
U vermeldt de veertien allergenen uit bijlage II van Verordening 1169/2011 als zij als ingrediënt of hulpstof zijn gebruikt, en benadrukt ze in de ingrediëntenlijst van voorverpakte producten.
Hoe moet een bedrijf handelen als een product een allergische reactie veroorzaakt?
Onderzoek direct de oorzaak, neem het product zo nodig uit de handel, informeer de NVWA bij een risico voor de voedselveiligheid en meld de claim bij uw verzekeraar.
Hoe moeten consumenten worden geïnformeerd over allergenen?
Bij voorverpakte producten op het etiket, bij onverpakte producten schriftelijk of mondeling, mits schriftelijk is aangegeven dat de informatie bij het personeel te verkrijgen is.
Wat zijn de gevolgen als niet aan de informatieplicht is voldaan?
De NVWA kan een boete opleggen of eisen dat producten uit de handel worden genomen. Daarnaast kunt u aansprakelijk zijn voor de schade die door een gebrekkig product ontstaat.
Hoe voorkomt u kruiscontact in de productie?
Met een risicobeoordeling per productielijn, gescheiden opslag, reinigingsprocedures tussen productieruns en controle van leveranciersspecificaties. Leg die maatregelen vast.
Hoe kan een consument zijn rechten uitoefenen na een allergische reactie?
Een consument kan de producent aansprakelijk stellen op grond van artikel 6:185 BW, of de verkoper op grond van het koopcontract. Ons kantoor behandelt geen letselschadezaken; voor de schadeberekening kan een consument terecht bij een letselschadespecialist.
