Slechte levering in de keten: wie is aansprakelijk en op wie kunt u de schade verhalen?

Gepubliceerd op 17 oktober 2025 · Laatst bijgewerkt op 23 oktober 2026

Bij een slechte levering spreekt u in de eerste plaats uw eigen contractpartij aan: de leverancier met wie u de overeenkomst sloot, ook als het gebrek eerder in de keten is ontstaan. Alleen bij letsel of schade aan privézaken door een gebrekkig product kunt u buiten het contract om rechtstreeks de producent of importeur aanspreken.

Elke schakel verhaalt de schade daarna op de schakel vóór zich, op grond van het eigen contract. Hoe ver dat lukt, hangt af van de leveringsvoorwaarden, de klachttermijnen en de exoneratiebedingen in elke schakel. Hieronder leest u hoe die route werkt in het Nederlandse aansprakelijkheidsrecht.

Wie spreekt u aan bij een slechte levering?

U spreekt de partij aan met wie u een overeenkomst heeft. Een leverancier die tekortschiet, is volgens artikel 6:74 BW aansprakelijk voor de schade, tenzij de tekortkoming hem niet kan worden toegerekend.

Bij koop moet de verkoper een zaak leveren die aan de overeenkomst beantwoordt (artikel 7:17 BW). De zaak moet de eigenschappen hebben die u op grond van de afspraken mocht verwachten, ook voor normaal gebruik. Een andere zaak of een kleinere hoeveelheid dan afgesproken is eveneens een tekortkoming.

Uw leverancier kan zich niet verschuilen achter zijn eigen toeleverancier. Volgens artikel 6:76 BW is hij aansprakelijk voor de hulppersonen die hij bij de uitvoering van de overeenkomst inschakelt, alsof hij zelf tekortschoot. Dat geldt ook voor transporteurs en onderaannemers die hij inzet.

Hoe verhaalt elke schakel de schade op de vorige?

Elke partij in de keten stelt haar eigen leverancier aansprakelijk, op grond van het contract tussen die twee. Er is geen wettelijke regel die alle schakels automatisch gezamenlijk aansprakelijk maakt voor elkaars fouten.

In de praktijk ontstaat zo een reeks claims: de afnemer spreekt de groothandel aan, de groothandel de importeur en de importeur de fabrikant. Elke schakel moet daarbij zelf aantonen dat de zaak bij aflevering al gebrekkig was. Ontstond het gebrek pas bij de schakel zelf, bijvoorbeeld door slechte opslag, dan blijft de schade daar liggen.

Voor de verkoop aan een consument geeft artikel 7:25 BW een bijzondere regresregel. Een verkoper die een consument schadeloos heeft gesteld wegens een gebrek, kan die schade verhalen op zijn eigen verkoper als het gebrek ook al in diens levering zat. De verkoper moet zijn voorganger wel binnen bekwame tijd laten weten dat de consument heeft geklaagd.

Werkt u met een hoofdaannemer en onderaannemers, dan geldt dezelfde lijn. De opdrachtgever spreekt de hoofdaannemer aan, die op grond van artikel 6:76 BW instaat voor zijn onderaannemers en daarna verhaal zoekt op grond van het onderaannemingscontract.

Welke termijnen gelden voor het melden van gebreken?

U moet de verkoper binnen bekwame tijd na ontdekking van het gebrek op de hoogte brengen (artikel 7:23 lid 1 BW). Doet u dat niet, dan verliest u uw rechten, ook als het gebrek zelf vaststaat.

Tussen bedrijven hangt “bekwame tijd” af van de omstandigheden: het soort product, hoe snel het gebrek te ontdekken was en of u bij aflevering had moeten keuren. Een professionele afnemer moet een levering in de regel direct controleren. Voor een consument is een melding binnen twee maanden na ontdekking in elk geval tijdig.

Daarna loopt de verjaring. Een vordering wegens een gebrek in een gekochte zaak verjaart volgens artikel 7:23 lid 2 BW twee jaar na uw kennisgeving aan de verkoper. Leveringsvoorwaarden bevatten vaak kortere klachttermijnen; die zijn tussen bedrijven in beginsel geldig, maar kunnen onredelijk bezwarend zijn als een gebrek binnen die termijn niet te ontdekken was.

Welke rechten heeft u als afnemer?

U kunt nakoming eisen, schadevergoeding vorderen of de overeenkomst ontbinden. Welke route past, hangt af van de ernst van het gebrek en of herstel nog zin heeft.

• Nakoming: u eist aflevering van wat ontbreekt, herstel of vervanging (artikel 7:21 BW bij koop).
• Schadevergoeding: na verzuim heeft u recht op vergoeding van de schade (artikelen 6:74 en 6:81 BW). Meestal is daarvoor eerst een schriftelijke ingebrekestelling met een redelijke termijn nodig (artikel 6:82 BW).
• Ontbinding: bij een tekortkoming die de ontbinding rechtvaardigt, kunt u de overeenkomst geheel of gedeeltelijk ontbinden met een schriftelijke verklaring (artikelen 6:265 en 6:267 BW).
• Opschorting: u mag uw betaling opschorten zolang de leverancier niet nakomt (artikel 6:262 BW), in verhouding tot het gebrek.

Een goede aansprakelijkheidsstelling noemt het gebrek, de datum van ontdekking, de schade en de termijn voor herstel. Bewaar foto’s, afleverbonnen en keuringsrapporten: u moet het gebrek en de schade zelf bewijzen.

Wanneer kunt u de producent rechtstreeks aanspreken?

Rechtstreeks, zonder contract, kan dat via de productaansprakelijkheid van artikel 6:185 BW. Die regeling dekt alleen schade door dood of letsel en schade aan zaken die gewoonlijk voor privégebruik zijn bestemd en ook zo werden gebruikt.

Bedrijfsschade, zoals een stilgevallen productielijn of gemiste omzet, valt daar dus buiten. Ook schade aan het gebrekkige product zelf valt buiten de regeling. Voor zaakschade geldt bovendien een drempel van € 500 (artikel 6:190 BW). Voor die schade blijft u aangewezen op uw contractpartij of op een onrechtmatige daad (artikel 6:162 BW), waarbij u schuld moet bewijzen.

Als producent geldt ook de importeur die het product in de Europese Economische Ruimte op de markt brengt (artikel 6:187 lid 2 BW). Is de producent niet te achterhalen, dan geldt elke leverancier als producent, tenzij hij binnen redelijke termijn zijn eigen leverancier of de producent noemt (artikel 6:187 lid 4 BW).

De producent kan zich beroepen op de verweren van artikel 6:185 lid 1 BW, bijvoorbeeld dat het gebrek bij het in het verkeer brengen nog niet bestond of toen met de stand van de wetenschap niet te ontdekken was. De vordering verjaart drie jaar nadat u de schade, het gebrek en de producent kende, en vervalt tien jaar na het in het verkeer brengen (artikel 6:191 BW). De nieuwe Europese productaansprakelijkheidsrichtlijn (EU) 2024/2853 moet uiterlijk 9 december 2026 zijn omgezet en geldt voor producten die na die datum in de handel komen; voor eerder in de handel gebrachte producten blijft de huidige regeling gelden. De richtlijn schrapt onder meer de franchise van € 500. Het Nederlandse implementatiewetsvoorstel (36906) is nog in behandeling bij de Tweede Kamer.

Hoe beperken leveringsvoorwaarden de aansprakelijkheid?

Tussen bedrijven mag aansprakelijkheid in de voorwaarden worden beperkt, bijvoorbeeld tot het factuurbedrag of tot wat de verzekeraar uitkeert. Een beroep daarop is niet toegestaan bij opzet of bewuste roekeloosheid van de leverancier of zijn leidinggevenden, en kan in andere gevallen naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar zijn (artikel 6:248 lid 2 BW).

Algemene voorwaarden binden u alleen als ze van toepassing zijn verklaard en u een redelijke mogelijkheid kreeg om ze te kennen (artikelen 6:232 en 6:233 BW). Verwijzen beide partijen naar hun eigen voorwaarden, dan gelden volgens artikel 6:225 lid 3 BW de voorwaarden die het eerst zijn genoemd, tenzij de tweede partij die uitdrukkelijk van de hand wijst.

Ook het risico tijdens transport is een kwestie van afspraak. Zonder afspraak gaat het risico bij koop over bij aflevering (artikel 7:10 BW). Incoterms zoals EXW, FCA of DAP leggen vast waar en wanneer het risico overgaat. Een overmachtsclausule kan bepalen dat een leverancier niet aansprakelijk is voor bijvoorbeeld staking of uitval van zijn toeleverancier; zonder zo’n clausule komt dat risico volgens artikel 6:75 BW meestal voor rekening van de leverancier.

Hoe zit het met ketenaansprakelijkheid voor loonheffingen?

Het begrip ketenaansprakelijkheid wordt ook gebruikt voor een fiscale regeling die los staat van slechte leveringen. Volgens artikel 35 van de Invorderingswet 1990 kan een aannemer aansprakelijk worden voor onbetaalde loonheffingen van zijn onderaannemers.

Het risico is te beperken met betalingen op een G-rekening en het opvragen van verklaringen betalingsgedrag. Wij adviseren niet over de fiscale kant hiervan; daarvoor verwijzen wij u naar een fiscalist.

Waar let u als afnemer op?

• Keur de levering direct bij ontvangst en noteer gebreken op de vrachtbrief of afleverbon.
• Meld een gebrek schriftelijk en binnen de termijn uit de voorwaarden, en anders binnen bekwame tijd (artikel 7:23 BW).
• Controleer welke algemene voorwaarden gelden en of daarin een aansprakelijkheidsbeperking staat.
• Stel de leverancier in gebreke met een concrete hersteltermijn voordat u schadevergoeding vordert of ontbindt.
• Laat uw eigen afnemers weten dat er een probleem is, zodat u ook richting hen tijdig handelt.

Waar let u als leverancier op?

• Geef een klacht van uw afnemer direct door aan uw eigen leverancier, binnen de klachttermijn die in uw inkoopcontract geldt.
• Zorg dat de aansprakelijkheidsbeperking in uw verkoopvoorwaarden minstens zo ver gaat als die van uw toeleverancier, zodat u niet tussen twee contracten klem komt te zitten.
• Leg in een leveringsovereenkomst specificaties, keuring, risico-overgang en klachttermijnen vast.
• Bewaar per partij de herkomst, zodat u kunt aantonen bij welke schakel een gebrek is ontstaan.
• Controleer of uw aansprakelijkheidsverzekering ook schade door gebrekkige producten bij derden dekt.

Hoe lost u een leveringsconflict op?

Begin met een schriftelijke klacht en een voorstel voor herstel of vervanging. Komt u er samen niet uit, dan is mediation een mogelijkheid voordat u naar de rechter stapt.

Een procedure begint u bij de rechtbank met een dagvaarding; zaken tot € 25.000 behandelt de kantonrechter. Schakelt u in een lopende procedure de vorige schakel in, dan kan dat met een vrijwaringsincident, zodat de rechter beide claims tegelijk beoordeelt.

Wat kunnen wij voor u doen bij slechte levering in de keten?

• Beoordelen welke voorwaarden gelden, of uw klacht tijdig was en wie in de keten aansprakelijk is.
• Een ingebrekestelling of aansprakelijkstelling opstellen en de vorige schakel tijdig op de hoogte brengen.
• Onderhandelen over herstel, vervanging of een schaderegeling.
• Uw inkoop- en verkoopvoorwaarden op elkaar afstemmen.
• Procederen, inclusief een vrijwaringsprocedure tegen uw toeleverancier, vanuit onze praktijk als civiel recht advocaat.

Samengevat

• U spreekt bij een slechte levering uw eigen contractpartij aan; die staat in voor haar hulppersonen (artikel 6:76 BW).
• Elke schakel verhaalt de schade op de vorige schakel, op grond van het eigen contract.
• Meld gebreken binnen bekwame tijd; de vordering verjaart twee jaar na die melding (artikel 7:23 BW).
• Productaansprakelijkheid tegen de producent of importeur dekt alleen letsel en schade aan privézaken, niet bedrijfsschade.
• Leveringsvoorwaarden bepalen veel: klachttermijnen, risico-overgang en aansprakelijkheidsbeperkingen.

Veelgestelde vragen

Kan ik de fabrikant aanspreken als mijn leverancier failliet is?

Alleen als u met de fabrikant een contract heeft, of via productaansprakelijkheid bij letsel of schade aan privézaken. Voor bedrijfsschade moet u anders een onrechtmatige daad van de fabrikant bewijzen (artikel 6:162 BW).

Hoe snel moet ik een gebrek melden?

Binnen bekwame tijd na ontdekking, of eerder als de voorwaarden een kortere geldige termijn bevatten. Een professionele afnemer moet een levering in de regel direct keuren.

Mag mijn leverancier zijn aansprakelijkheid uitsluiten?

Tussen bedrijven grotendeels wel, mits de voorwaarden van toepassing zijn. Bij opzet of bewuste roekeloosheid is een beroep op de beperking niet toegestaan (artikel 6:248 lid 2 BW).

Wie draagt het risico van schade tijdens transport?

Zonder afspraak de verkoper tot de aflevering (artikel 7:10 BW). Incoterms of leveringsvoorwaarden kunnen dat moment naar voren of naar achteren verschuiven.