Gepubliceerd op 19 september 2025 · Laatst bijgewerkt op 7 oktober 2026
Bent u het niet eens met een examenuitslag of tentamencijfer, dan kunt u daartegen opkomen. In het hoger onderwijs stelt u binnen zes weken beroep in bij het College van Beroep voor de Examens (CBE) van uw instelling; in het voortgezet onderwijs en het mbo zijn de termijnen veel korter en staan ze in het examenreglement van uw school.
De belangrijkste uitzondering: het College van Beroep voor het Hoger Onderwijs (CBHO) bestaat niet meer. Sinds 2023 gaat een hbo- of wo-student na het CBE naar de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Veel oudere informatie op internet noemt nog het CBHO. Houd daar rekening mee als u een beroepschrift voorbereidt.
In dit artikel leest u stap voor stap hoe u een uitslag controleert, welke gronden kans maken, welke termijnen gelden en wat een procedure kost. Wij beschrijven de route per onderwijsniveau. De precieze regels verschillen per school en instelling, dus leg dit stappenplan altijd naast uw eigen examenreglement of Onderwijs- en Examenregeling (OER).
Inhoudsopgave
Stap 1. Controleer uw examenuitslag direct op fouten
Controleer uw uitslag zodra u die ontvangt. Een optelfout of een vormfout is vaak het snelst te herstellen, en de termijnen lopen al.
Pak uw cijferlijst, het antwoordmodel en, als u het heeft, het beoordeelde werk erbij. Loop daarna de punten hieronder rustig langs. Noteer alles wat u opvalt, met het nummer van de vraag of het onderdeel waar het om gaat.
Welke formele punten controleert u?
Kijk eerst of de beoordeling op de juiste manier tot stand is gekomen. Dat zijn punten die u zonder inhoudelijke kennis kunt nagaan.
- Is de beoordeling gedaan door de bevoegde examinator? Bij het centraal examen in het voortgezet onderwijs wordt het werk door een eerste en een tweede corrector nagekeken.
- Staan uw naam, student- of kandidaatnummer en de datum van de beslissing overal juist vermeld?
- Past de manier van beoordelen bij de regels in uw examenreglement of OER?
- Tel de toegekende punten zelf na. Een optelfout is eenvoudig aan te tonen.
- Zijn alle bijlagen er, zoals antwoordbladen en beoordelingsformulieren? Ontbreekt er iets, vraag er dan direct om. Met een compleet dossier staat u sterker als u later formeel bezwaar of beroep instelt.
Welke inhoudelijke beoordelingsfouten komen voor?
Kijk daarna naar de inhoud van de beoordeling. Deze checklist helpt u om mogelijke fouten te herkennen:
- Er zijn geen punten toegekend voor een antwoord dat deels goed is
- Er is een onjuist antwoordmodel of een verouderde normering gebruikt
- Er staat een typefout in het digitale scoreformulier (bijvoorbeeld 1,0 in plaats van 10)
- Een antwoord dat inhoudelijk klopt, is ten onrechte als onjuist of niet relevant beoordeeld
- De examensoftware liep vast of heeft antwoorden niet opgeslagen
- Twee beoordelaars verschillen sterk van mening, terwijl de regeling dan een derde beoordelaar voorschrijft
Kunt u één of meer punten aankruisen en onderbouwen? Dan heeft u mogelijk een grond voor bezwaar of beroep. Of die grond ook tot een ander cijfer leidt, hangt af van de omvang van de fout.
Wanneer beginnen de termijnen te lopen?
De termijn begint meestal te lopen zodra de beslissing aan u bekend is gemaakt. Wacht dus niet af, ook niet tijdens een vakantie of tentamenweek.
In het hoger onderwijs is de beroepstermijn bij het CBE zes weken. Dat volgt uit de Algemene wet bestuursrecht (artikel 6:7 Awb), waarnaar de reglementen van de colleges van beroep verwijzen. In het voortgezet onderwijs en het mbo is de termijn veel korter. Examenreglementen in het voortgezet onderwijs noemen bijvoorbeeld een termijn van vijf werkdagen voor beroep bij de commissie van beroep. Voor een bezwaar tegen een cijfer van het schoolexamen kan de termijn nog korter zijn, soms maar enkele dagen.
Zet de laatste dag van uw termijn daarom direct in uw agenda. Een termijn loopt gewoon door tijdens vakanties. Elke dag die u laat liggen, geeft u minder tijd om uw bezwaar goed te onderbouwen.
Stap 2. Verzamel en beoordeel uw gronden
Een commissie beoordeelt concrete, controleerbare argumenten. U moet dus kunnen uitleggen waarom de beslissing onjuist is en welke regel of norm niet goed is toegepast.
Orden eerst uw dossier: cijferlijsten, het gemaakte werk, het antwoordmodel, de OER of het examenreglement en uw e-mails met de opleiding of school. Met dit materiaal kunt u nagaan welke soort grond u heeft en of uw bezwaar kans maakt.
Wat zijn inhoudelijke (materiële) gronden?
Inhoudelijke gronden gaan over de juistheid van de beoordeling zelf. Denk aan de volgende situaties:
- Een verkeerde puntentelling of een onterechte puntenaftrek
- Een fout in de normering, bijvoorbeeld een verkeerd toegepaste normeringsterm bij het centraal examen
- Een fout in het antwoordmodel die later door het College voor Toetsen en Examens (CvTE) of de opleiding is hersteld, maar niet in uw werk is verwerkt
- Een onjuiste toepassing van beoordelingsrubrics, vooral bij essays, verslagen of scripties
- Een storing in de software, waardoor antwoorden niet zijn opgeslagen
Onderbouw zo’n grond met stukken. Denk aan een kopie van het antwoordmodel, vakliteratuur, officiële correcties van het antwoordmodel en schermafbeeldingen van de digitale omgeving. Hoe objectiever uw bewijs, hoe sterker uw positie.
Houd er wel rekening mee dat een commissie of rechter de inhoudelijke beoordeling van een examinator terughoudend toetst. Een verschil van mening over de kwaliteit van uw antwoord is meestal niet genoeg. Een aantoonbare fout of een regel die niet is gevolgd, weegt zwaarder.
Wat zijn procedurele gronden?
Bij procedurele gronden gaat het niet om wat u heeft geantwoord, maar om hoe het examen is verlopen en beoordeeld. Voorbeelden zijn:
- Het examen begon later, waardoor u minder tijd kreeg dan was toegestaan
- Er was onrust in de zaal, een storende medekandidaat of een onverwachte onderbreking
- Hulpmiddelen waren onverwacht niet toegestaan, of wel toegestaan maar niet beschikbaar
- De instelling heeft de nakijktermijn uit de OER overschreden, waardoor u studievertraging oploopt
- Er is geen tweede beoordelaar ingezet terwijl de regeling dat verplicht
Noem in uw bezwaar altijd de precieze regel die volgens u is geschonden. Verwijs daarbij naar het artikel en lid uit de OER of het examenreglement.
Wanneer spelen overmacht of bijzondere omstandigheden een rol?
Sommige situaties zijn geen beoordelingsfout of procedurefout, maar kunnen toch leiden tot een nieuwe kans of een andere oplossing.
- Ongelijke behandeling: bijvoorbeeld op grond van geslacht, afkomst of een functiebeperking. U moet dan objectieve feiten aanvoeren; een gevoel van oneerlijkheid is niet genoeg.
- Overmacht: bijvoorbeeld een plotselinge ziekenhuisopname, het overlijden van een familielid of een stroomstoring tijdens het examen.
- Bijzondere omstandigheden: bijvoorbeeld een functiebeperking waarvoor u geen redelijke aanpassing kreeg, zoals extra tijd of voorleessoftware.
Bewijs kan bestaan uit een verklaring van een arts, e-mails van de examenorganisatie of verklaringen van getuigen. Meld overmacht bij voorkeur zo snel mogelijk, en liefst al vóór of direct na het examen.
Maakt uw bezwaar kans? Een korte zelftest
Beantwoord de volgende vragen met ja of nee:
- Kan ik ten minste één concrete regel of norm aanwijzen die niet is nageleefd?
- Heb ik schriftelijk bewijs voor de fout of de omstandigheid?
- Leidt herstel van de fout waarschijnlijk tot een ander eindresultaat?
- Zit ik nog binnen de termijn, of kan ik goed uitleggen waarom ik te laat ben?
- Is mijn onderbouwing zakelijk, los van mijn teleurstelling?
Hoe meer vragen u met ja beantwoordt, hoe sterker uw bezwaar in de regel is. Twijfelt u? Vraag dan advies aan een studentendecaan, een studentenadviseur of een jurist. Veel instellingen hebben een loket waar studenten gratis terechtkunnen.
Stap 3. Probeer eerst een informele oplossing
Een gesprek met de examinator of een inzagemoment lost een fout vaak sneller op dan een formele procedure. Let wel op: de termijn voor bezwaar of beroep loopt tijdens dat overleg gewoon door.
Veel scholen en opleidingen stellen het op prijs als u eerst zelf contact opneemt. Dat bespaart u tijd en spanning. Blijkt het om een eenvoudige fout te gaan, dan is die vaak binnen korte tijd hersteld.
Hoe bespreekt u uw bezwaar met de examinator of docent?
Een gesprek met de beoordelaar kan goed werken, fysiek of online. Bereid het gesprek goed voor:
- Vraag het gesprek aan binnen enkele dagen nadat u het cijfer heeft ontvangen.
- Leg rustig uit welke onderdelen volgens u onjuist zijn beoordeeld. Verwijs naar het antwoordmodel of de OER.
- Blijf zakelijk en respecteer de deskundigheid van de examinator, maar houd vast aan uw punt als u dat kunt onderbouwen.
- Sluit af met een concreet verzoek, bijvoorbeeld: “Wilt u mijn antwoord op vraag 4 opnieuw bekijken?”
Soms is een herbeoordeling van één vraag al genoeg om boven de cesuur uit te komen.
Hoe vraagt u inzage in uw werk aan?
U heeft in de regel recht om uw beoordeelde werk en de beoordelingscriteria in te zien. De OER of het examenreglement bepaalt hoe en binnen welke periode dat kan.
- Vraag de inzage zo snel mogelijk schriftelijk of digitaal aan bij de opleiding of school.
- Vraag of u tijdens de inzage foto’s of kopieën mag maken. Mag dat niet, maak dan uitgebreide aantekeningen.
- Noteer elk onderdeel dat u wilt betwisten: de puntentelling, het commentaar en eventuele vragen die niet zijn nagekeken.
Met een goede kopie of volledige aantekeningen kunt u later sneller een helder beroepschrift opstellen.
Wat is de minnelijke schikking in het hoger onderwijs?
In het hoger onderwijs is een schikkingspoging een vast onderdeel van de procedure bij het CBE. Nadat u beroep heeft ingesteld, stuurt het CBE uw beroepschrift naar de examencommissie of examinator, met de vraag of een minnelijke schikking mogelijk is.
Dat gebeurt volgens de reglementen binnen drie weken. Neem voor dat overleg mee:
- Alle bewijsstukken uit stap 2
- Een realistisch voorstel, bijvoorbeeld een herbeoordeling of een extra toetsgelegenheid
Komt u samen tot een oplossing, dan wordt die schriftelijk vastgelegd. Een uitspraak van het CBE is dan niet meer nodig.
Wat zijn de voor- en nadelen van een informele route?
| Aspect | Informeel overleg | Formele procedure |
|---|---|---|
| Snelheid | Vaak snel, afhankelijk van de bereidheid van de docent | Gebonden aan wettelijke en reglementaire termijnen |
| Kosten | Nauwelijks kosten | Bij een interne commissie meestal geen griffierecht; bij de rechter wel |
| Verhouding met de docent | Blijft meestal goed | Kan onder druk komen te staan |
| Zekerheid | Afhankelijk van een schriftelijke bevestiging | Een uitspraak die de instelling moet uitvoeren |
Let op: de termijnen lopen door terwijl u overlegt. Dient u formeel bezwaar of beroep in voordat de termijn verstrijkt, dan kunt u het overleg daarnaast gewoon voortzetten.
Stap 4. Dien op tijd bezwaar of beroep in
Levert overleg niets op, dan dient u een schriftelijk en gemotiveerd bezwaar of beroepschrift in. Mist u de termijn, dan verklaart de commissie uw stuk in de regel niet-ontvankelijk en komt zij niet toe aan de inhoud.
Hoe de procedure heet en waar u haar indient, verschilt per onderwijsniveau. In het voortgezet onderwijs dient u een bezwaar of beroep in bij de school of de commissie van beroep volgens het examenreglement. In het mbo gaat het om de commissie van beroep voor de examens van de instelling. In het hbo en wo stelt u beroep in bij het CBE. Hieronder leest u wat er in uw stuk moet staan en hoe u het overtuigend opschrijft.
Welke documenten en gegevens heeft u nodig?
Zorg dat uw dossier compleet is voordat u het verstuurt:
- Uw naam en contactgegevens
- Uw student-, kandidaat- of inschrijfnummer
- De opleiding, het vak en de datum van de beslissing waartegen u opkomt
- Een kopie van de cijferlijst of de officiële uitslag
- Een duidelijke omschrijving van uw bezwaren, inhoudelijk of procedureel
- Bewijsstukken, zoals kopieën van het werk, e-mails of een verklaring van een arts
- Uw handtekening, op papier of digitaal
- Een machtiging als iemand anders namens u de procedure voert
Hoe schrijft u een overtuigend beroepschrift?
Houd het kort en zakelijk. Eén of twee pagina’s zijn vaak genoeg. U kunt deze opzet gebruiken:
Betreft: bezwaar/beroep tegen examenuitslag [vak]
Geachte leden van de commissie,
1. Feiten
Op <datum> ontving ik de uitslag van het tentamen …
2. Gronden
a. Inhoudelijk: fout in de puntentelling (bijlage 1)
b. Procedureel: de surveillant beëindigde het examen tien minuten te vroeg (bijlage 2)
3. Verzoek
Ik verzoek u de beslissing te herzien en mijn werk opnieuw te laten beoordelen, dan wel mij een vervangende toets aan te bieden.
4. Bewijs
Zie bijlagen 1 tot en met 3.
Met vriendelijke groet,
<naam en handtekening>
Vermijd emotionele woorden als “onrechtvaardig” of “belachelijk”. Die voegen niets toe. Richt u op controleerbare feiten en sluit af met een concreet verzoek.
Welke termijnen gelden per onderwijsniveau?
In het hoger onderwijs zijn de termijnen wettelijk geregeld. In het voortgezet onderwijs en het mbo staan de termijnen in het examenreglement van de school, en die zijn kort.
| Onderwijsniveau | Eerste formele instantie | Termijn om in te dienen | Beslistermijn |
|---|---|---|---|
| Voortgezet onderwijs | Commissie van beroep volgens het examenreglement | Kort, bijvoorbeeld vijf werkdagen; zie examenreglement | Zie examenreglement |
| Mbo | Commissie van beroep voor de examens van de instelling | Zie examenreglement | Zie examenreglement |
| Hbo | College van Beroep voor de Examens (CBE) | Zes weken | Tien weken |
| Wo | College van Beroep voor de Examens (CBE) | Zes weken | Tien weken |
Controleer altijd de regeling van uw eigen school of instelling. Verstuur uw stuk op een manier waarmee u de datum van verzending of ontvangst kunt aantonen, bijvoorbeeld via het digitale loket van de instelling of per aangetekende post. Bewaar het bewijs van verzending.
Wat kost bezwaar of beroep in deze fase?
Voor een bezwaar of beroep bij een interne commissie van de school of instelling betaalt u meestal geen griffierecht. Controleer dit wel in het reglement van uw instelling.
Wel kunnen er bijkomende kosten zijn:
- Verzendkosten, als u uw stuk aangetekend verstuurt
- Kopieer- of printkosten voor bijlagen
- Kosten voor het vertalen van buitenlandse documenten
Bewaar de bewijzen van deze kosten. Vraag in uw beroepschrift om vergoeding als uw reglement dat mogelijk maakt. Houd er rekening mee dat u in deze fase zelden een groot deel van uw kosten terugkrijgt.
Met deze stap is uw procedure formeel gestart. De commissie is nu aan zet. Bereid intussen alvast stap 5 voor, zodat u geen tijd verliest als de beslissing tegenvalt of uitblijft.
Stap 5. Hoe behandelt het CBE of de commissie van beroep uw zaak?
Een onafhankelijke commissie bekijkt uw zaak opnieuw. In het hoger onderwijs is dat het College van Beroep voor de Examens, dat elke hogeschool en universiteit moet hebben op grond van artikel 7.60 van de Wet op het hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW).
Het CBE beslist over beroepen tegen beslissingen van examencommissies en examinatoren. Een beroep bij het CBE is nodig voordat u naar de Raad van State kunt. Ook in het mbo en het voortgezet onderwijs bestaat een commissie van beroep die uw zaak onafhankelijk beoordeelt.
Wanneer gaat u naar het CBE?
U stelt beroep in bij het CBE als u het niet eens bent met een beslissing van een examinator of examencommissie. Bijvoorbeeld in deze situaties:
- U vindt uw cijfer of uitslag onjuist vastgesteld.
- De examencommissie heeft uw verzoek afgewezen, bijvoorbeeld om een extra toetsgelegenheid.
- De beslissing is volgens u in strijd met de OER.
Het CBE is een onafhankelijk orgaan binnen de instelling. Mist u de termijn van zes weken, dan kan het CBE uw beroep niet-ontvankelijk verklaren.
Hoe verloopt de procedure bij het CBE?
Het precieze verloop staat in het reglement van orde van uw CBE. Meestal ziet de procedure er zo uit:
- U ontvangt een ontvangstbevestiging.
- Het CBE stuurt uw beroepschrift naar de examencommissie of examinator voor een schikkingspoging. Daarvoor staat in de reglementen een termijn van drie weken.
- Lukt een schikking niet, dan volgt een schriftelijke reactie van de examencommissie.
- Meestal volgt een hoorzitting waarbij u uw beroep mondeling kunt toelichten.
- Het CBE beslist binnen tien weken, gerekend vanaf de dag na afloop van de beroepstermijn.
Valt de procedure in een vakantieperiode, vraag dan schriftelijk naar de planning en bewaar het antwoord.
Hoe bereidt u de hoorzitting voor?
- Maak een spreekbrief van één pagina met uw kernpunten: welke regel, welk feit en welk verzoek.
- Vraag vooraf of u iemand mag meenemen, bijvoorbeeld voor steun of om aantekeningen te maken.
- Bereid u voor op vragen, zoals: waarom heeft de fout invloed op uw eindcijfer?
- Kom op tijd, kleed u verzorgd en blijf rustig en zakelijk.
Vraag na afloop of er een verslag van de zitting wordt gemaakt en of u dat kunt ontvangen.
Welke uitspraken zijn mogelijk?
- Gegrond: het CBE vernietigt de beslissing. De examencommissie of examinator moet dan meestal opnieuw beslissen of beoordelen.
- Gedeeltelijk gegrond: u krijgt deels gelijk, bijvoorbeeld alleen voor één onderdeel.
- Ongegrond of niet-ontvankelijk: de beslissing blijft staan. U kunt dan overwegen naar de Raad van State te gaan (zie stap 6).
Wat kost een procedure bij het CBE?
Voor een procedure bij het CBE betaalt u in de regel geen griffierecht. Het reglement van uw instelling geeft daarover uitsluitsel. Uw eigen kosten, zoals print-, verzend- en reiskosten, draagt u meestal zelf.
| Onderwijsniveau | Interne beroepsinstantie | Kosten |
|---|---|---|
| Hbo en wo | CBE | In de regel geen griffierecht; zie reglement |
| Mbo | Commissie van beroep voor de examens | Zie examenreglement |
| Voortgezet onderwijs | Commissie van beroep | Zie examenreglement |
Met een zorgvuldig opgebouwd dossier en een heldere toelichting geeft u de commissie de beste basis om uw beroep te beoordelen. Valt de uitspraak toch negatief uit, lees dan verder bij stap 6.
Stap 6. Wanneer gaat u naar de Raad van State of een andere rechter?
Wijst het CBE uw beroep af, dan kunt u als hbo- of wo-student binnen zes weken beroep instellen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Dat is de vervolgstap sinds 2023; daarvoor was het CBHO de bevoegde instantie.
Dit is een procedure bij de hoogste bestuursrechter van Nederland, met eigen procesregels en een griffierecht. De termijn van zes weken is strikt. Stuurt u uw beroepschrift te laat in, dan wordt uw beroep in de regel niet-ontvankelijk verklaard.
Hoe werkt beroep bij de Raad van State voor studenten?
Sinds 2023 is de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State de rechter voor geschillen tussen studenten en universiteiten of hogescholen. Zij heeft daarmee de taak van het CBHO overgenomen.
Volgens de Raad van State geldt voor studenten een verlaagd griffierecht van € 54. Studenten worden niet veroordeeld in de proceskosten van de instelling als hun beroep wordt afgewezen. De Raad van State streeft ernaar in studentenzaken binnen ongeveer drie maanden uitspraak te doen.
U kunt het beroepschrift indienen via het webformulier voor veilig mailen op de website van de Raad van State. Daar staat ook een voorbeeldberoepschrift.
Een rechter toetst de inhoudelijke beoordeling van een examinator terughoudend. De vraag is vooral of de regels juist zijn toegepast en of de beslissing zorgvuldig en voldoende gemotiveerd is. De rechter doet het nakijkwerk niet opnieuw.
Wat als u in het voortgezet onderwijs of het mbo zit?
Voor leerlingen in het voortgezet onderwijs en studenten in het mbo is de vervolgroute na de commissie van beroep minder eenduidig. Welke rechter bevoegd is, hangt onder meer af van de soort school en van de wettelijke regeling die op dat moment geldt.
Laat u daarom tijdig adviseren over de juiste route en de termijn. Een rechter kan in het algemeen:
- de beslissing vernietigen en de school of instelling opdragen opnieuw te beslissen;
- in uitzonderlijke gevallen zelf in de zaak voorzien;
- het beroep ongegrond verklaren.
Welke termijnen en kosten gelden bij de rechter?
| Instantie | Termijn om in te dienen | Griffierecht |
|---|---|---|
| Raad van State (hbo en wo) | Zes weken na de uitspraak van het CBE | € 54 (verlaagd tarief voor studenten) |
| Rechter (voortgezet onderwijs en mbo) | Afhankelijk van de route; laat dit tijdig controleren | Afhankelijk van de rechter en de procedure |
Hoe groot uw kans van slagen is, hangt af van de feiten en de onderbouwing van uw zaak. Algemene slagingspercentages zeggen weinig over uw eigen situatie.
Schikken of doorprocederen?
Dat hangt af van wat voor u zwaarder weegt: een snelle oplossing met minder studievertraging, of de kans op een betere uitkomst.
Ook tijdens een procedure kan de instelling een oplossing voorstellen. Een schikking levert vaak sneller resultaat op en beperkt uw studievertraging. Het nadeel is dat het meestal een compromis is: u krijgt niet altijd alles wat u vraagt.
Weeg af wat voor u zwaarder weegt: snelheid en rust, of de kans op een betere uitkomst. Overleg met een jurist of advocaat voordat u een voorstel accepteert. Houd de termijn van zes weken scherp in de gaten, want lopend overleg stopt de termijn niet.
Stap 7. Bewaak uw rechten na de uitspraak
Een gunstige uitspraak is pas waardevol als de instelling haar ook uitvoert. Houd daarom zelf de voortgang bij en leg afspraken schriftelijk vast.
Dat geldt ook voor een gedeeltelijke overwinning. Zorg dat een eventuele herbeoordeling of nieuwe toets goed verloopt, zodat het resultaat van uw bezwaar of beroep niet alsnog verloren gaat.
Hoe zorgt u dat de beslissing wordt uitgevoerd?
De examencommissie of examinator moet na een gegrond beroep opnieuw beslissen, bijvoorbeeld door uw cijfer aan te passen of een herbeoordeling te organiseren. Vaak staat in de uitspraak binnen welke termijn dat moet gebeuren.
Gebeurt er niets, stuur dan een schriftelijke herinnering met een redelijke termijn. Blijft een beslissing daarna nog uit, laat u dan adviseren over de juridische middelen die de Algemene wet bestuursrecht biedt bij niet tijdig beslissen.
Hertoets of herbeoordeling: wat spreekt u af?
Bij een hertoets krijgt u een nieuwe examengelegenheid. Bij een herbeoordeling wordt uw bestaande werk opnieuw nagekeken. Maak vooraf duidelijke afspraken over:
- de datum en de locatie;
- de beoordelaar of beoordelaars, bij voorkeur iemand die niet eerder bij uw werk betrokken was;
- de mogelijkheid om de nieuwe beoordeling in te zien.
Vraag een schriftelijke bevestiging van deze afspraken, zodat er later geen misverstanden ontstaan.
Kunt u schade vergoed krijgen?
Heeft een onjuiste beslissing geleid tot extra collegegeld, studievertraging of gemiste studiefinanciering, dan kunt u de instelling aansprakelijk stellen. Of dat kans maakt, hangt af van de vraag of de instelling onrechtmatig heeft gehandeld en of uw schade daardoor is ontstaan.
Verzamel bewijs, zoals besluiten van DUO, betaalbewijzen en e-mails over een gemiste stage of baan. Een vordering tot schadevergoeding verjaart in de regel vijf jaar nadat u de schade en de aansprakelijke partij kent.
Hoe maakt u uw dossier compleet?
Bewaar alle stukken digitaal en overzichtelijk: beslissingen, uitspraken, verslagen, e-mails, betaalbewijzen en uw eigen aantekeningen. Gebruik duidelijke bestandsnamen met datum en onderwerp, bijvoorbeeld “datum_CBE_uitspraak”.
Een volledig dossier helpt bij een eventuele schadeclaim of vervolgprocedure. Het is ook handig als u later in uw studie opnieuw met de examencommissie te maken krijgt.
Stap 8. Houd grip op termijnen en kosten
Het sterkste argument helpt niet als u een termijn mist. Houd daarom vanaf dag één een overzicht bij van alle termijnen en kosten.
Hoe ziet de tijdlijn in het hoger onderwijs eruit?
De termijnen in het hoger onderwijs zijn als volgt:
- Dag 0: de beslissing van de examinator of examencommissie wordt bekendgemaakt.
- Binnen zes weken: u stelt beroep in bij het CBE.
- Binnen drie weken na ontvangst: de schikkingspoging.
- Binnen tien weken na afloop van de beroepstermijn: de uitspraak van het CBE.
- Binnen zes weken na de uitspraak van het CBE: beroep bij de Raad van State.
In het voortgezet onderwijs en het mbo zijn de termijnen korter en verschillen ze per school. Zet elke termijn direct in uw agenda, met een herinnering een paar dagen vooraf. Een zomersluiting van de instelling stopt uw termijn niet.
Met welke kosten moet u rekening houden?
- Interne commissie (CBE of commissie van beroep): in de regel geen griffierecht
- Raad van State voor studenten: verlaagd griffierecht van € 54
- Printen, aangetekend verzenden en reiskosten voor een zitting
- Juridisch advies: vraag eerst bij uw instelling, studentenorganisatie of rechtsbijstandsverzekering wat zij kunnen bieden
Kosten besparen kan door digitaal in te dienen waar dat is toegestaan, en door bijlagen alleen mee te sturen als ze iets toevoegen aan uw onderbouwing.
Welke praktische hulpmiddelen helpen u?
- Maak een aparte agenda of kalender voor uw procedure, met herinneringen voor het indienen, de zitting en de uitspraak.
- Gebruik een takenlijst en koppel elke termijn aan een melding op uw telefoon.
- Bewaar alle stukken in één digitale map en scan papieren stukken direct.
- Controleer eens per week kort of er nieuwe termijnen of kosten zijn bijgekomen.
Met deze eenvoudige routines houdt u de tijd en de kosten onder controle en voorkomt u dat een gemiste datum uw zaak onderuithaalt.
Veelgestelde vragen
Bestaat het CBHO nog?
Nee. Sinds 2023 behandelt de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State de geschillen die voorheen bij het CBHO lagen. Na een uitspraak van het CBE gaat u dus naar de Raad van State.
Moet ik eerst naar de examencommissie voordat ik naar het CBE ga?
Niet altijd. In het hoger onderwijs kunt u rechtstreeks beroep instellen bij het CBE tegen een beslissing van een examinator of examencommissie. Soms loont het wel om eerst informeel contact op te nemen. Let dan op de termijn van zes weken.
Kan een advocaat mij helpen bij een beroep tegen een examenuitslag?
Ja. Een advocaat kan uw gronden beoordelen, uw beroepschrift opstellen en u bijstaan bij een zitting. De advocaten van Law & More adviseren onder meer over onderwijsrecht en bestuursrecht. Verplicht is een advocaat niet, ook niet bij de Raad van State.
Stopt overleg met de school de termijn?
Nee. Een gesprek of schikkingsoverleg schort de termijn niet op. Dien daarom op tijd formeel bezwaar of beroep in als het overleg nog loopt.
Lees ook: Examens en diplomering: wat kunt u doen bij een vermeend onterecht zakken? Alle opties & stappen
Wat kunnen wij voor u doen bij een beroep tegen een examenuitslag?
Bij een beroep tegen een examenuitslag of een beslissing van de examencommissie helpt ons team bestuursrecht u met de volgende stappen:
- Wij beoordelen of uw gronden kans maken, aan de hand van de OER of het examenreglement en het beoordeelde werk.
- Wij stellen het beroepschrift voor het CBE op en dienen het binnen de termijn van zes weken in (artikel 6:7 Awb).
- Wij voeren namens u het schikkingsoverleg met de examencommissie en staan u bij tijdens de hoorzitting.
- Wij stellen beroep in bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State als het CBE uw beroep afwijst.
- Wij beoordelen of u de instelling aansprakelijk kunt stellen voor studievertraging of extra collegegeld.
Samengevat
- Controleer uw uitslag direct op reken-, vorm- en procedurefouten en vraag inzage in uw werk.
- In het hoger onderwijs stelt u binnen zes weken beroep in bij het CBE; in het voortgezet onderwijs en het mbo zijn de termijnen korter en staan ze in het examenreglement.
- Het CBE doet eerst een schikkingspoging en beslist daarna binnen tien weken.
- Na het CBE gaat u sinds 2023 naar de Raad van State, niet meer naar het CBHO; het griffierecht voor studenten is € 54.
- Overleg stopt de termijn niet: zet elke termijn direct in uw agenda.