Bestuurder trekt de B.V. leeg na een veroordeling: wanneer bent u aansprakelijk?

Een bestuurder die een B.V. leegtrekt nadat de vennootschap in kort geding is veroordeeld tot betaling, kan daarvoor persoonlijk aansprakelijk zijn. Dat oordeelde de Rechtbank Gelderland op 21 februari 2018 in een zaak over frustratie van verhaal, waarbij de bestuurder zich niet met succes kon beroepen op fouten van een ondergeschikte.

Kern van de zaak: een schuldeiser had na een kort geding een vordering op een B.V. Omdat tegen dat vonnis hoger beroep liep, wachtte hij met de executie. In die tussentijd trok de bestuurder de vennootschap leeg, onder meer door lopende schulden af te lossen, en bleven de jaarrekeningen jarenlang ongepubliceerd. Daardoor kon de schuldeiser zijn vordering niet meer verhalen. De rechtbank oordeelde dat dit een onrechtmatige daad van de bestuurder oplevert.

Wat waren de feiten?

De zaak speelde tussen een schuldeiser (een B.V.) en de bestuurder van Flynnagan B.V. In een eerder kort geding was Flynnagan al veroordeeld tot betaling van EUR 110.000,-. Dat vonnis was uitvoerbaar bij voorraad. De schuldeiser wachtte met executeren, omdat tegen de uitspraak hoger beroep liep en hij die uitkomst eerst wilde afwachten.

In die tussentijd trok de bestuurder de onderneming leeg, onder meer door kortlopende schulden te voldoen. Zo bleef er voor de schuldeiser niets meer over om op te verhalen: Flynnagan betaalde de vordering nooit. Bovendien hield Flynnagan dit verborgen. Volgens artikel 2:394 BW moet een vennootschap haar jaarrekening jaarlijks openbaar maken bij het handelsregister, maar Flynnagan deed dit voor de jaren 2009 tot en met 2011 helemaal niet en de jaarrekening over 2012 pas in 2014.

Uit die jaarrekening over 2012 bleek dat Flynnagan al onvoldoende verhaal meer bood voor de vordering uit het kort geding. Volgens de rechtbank is dat in de jaren erna alleen maar verder verslechterd. De schuldeiser stelde de bestuurder en Flynnagan hierop aansprakelijk wegens frustratie van verhaal.

Wat overwoog de rechtbank?

Uit de overgelegde stukken bleek dat Flynnagan ten tijde van het kort geding en het lopende hoger beroep volgens de gepubliceerde balansen nog een eigen vermogen had van EUR 500.720,- in 2007 en EUR 549.895,- in 2008. Daar stonden materiële en financiële activa tegenover met een boekwaarde van EUR 777.198,- respectievelijk EUR 798.988,-. Flynnagan bood dus destijds ruim voldoende verhaal voor de veroordeling van EUR 110.000,- met rente en kosten. De bestuurder voerde aan dat dit kwam door foutieve boekingen van een ondergeschikte.

De rechtbank verwierp dat verweer, mede omdat de bestuurder zelf belastingadviseur was. Een bestuurder staat volgens de rechtbank in voor de juistheid van de stukken die hij namens de vennootschap openbaar maakt. Doordat Flynnagan in strijd met artikel 2:394 BW handelde door de jaarrekeningen over 2009 tot en met 2012 niet of te laat te deponeren, was er volgens de rechtbank zonder meer sprake van een onrechtmatige daad.

De schuldeiser was hierdoor benadeeld. Hij had gewacht met executeren om de uitspraak in hoger beroep af te wachten. Had hij geweten dat de bestuurder de vennootschap aan het leegtrekken was, dan had hij eerder en met meer kans van slagen beslag kunnen leggen: niet alleen op aandelen in een dochtervennootschap, maar ook op de vaste activa, vorderingen en liquide middelen van Flynnagan. Gelet op de balansen van 2007 en 2008 waren daarvoor op dat moment nog voldoende verhaalsmogelijkheden.

De rechtbank concludeerde dat de bestuurder persoonlijk aansprakelijk is voor de schade die de schuldeiser hierdoor heeft geleden. Die schade werd begroot op EUR 121.077,41. De rechtbank veroordeelde de bestuurder tot betaling van dat bedrag aan de schuldeiser.

Wat betekent deze uitspraak voor u?

Bent u schuldeiser en loopt er hoger beroep tegen een vonnis waarmee u nog niets doet? Deze zaak laat zien dat wachten een risico kan zijn: een bestuurder kan in die tijd de vennootschap leegmaken. Houd de jaarstukken van uw schuldenaar in de gaten en overweeg tijdig conservatoir beslag, ook als een vonnis nog niet onherroepelijk is.

Bent u bestuurder van een vennootschap met een lopende schuld? Zorg dat u de jaarrekening op tijd deponeert en dat betalingen aan andere schuldeisers niet de indruk wekken dat u verhaal voor één schuldeiser bewust frustreert. Dat kan u persoonlijk aansprakelijk maken, ook los van een eventueel faillissement.

Samengevat

Een bestuurder die de vennootschap na een veroordeling leegtrekt, kan persoonlijk aansprakelijk zijn wegens frustratie van verhaal.
Het niet of te laat deponeren van de jaarrekening (artikel 2:394 BW) werkt tegen de bestuurder: hij kan zich dan lastig verweren met een beroep op fouten van een ondergeschikte.
Voor schuldeisers loont het om bij een lopend hoger beroep niet zonder meer te wachten met invorderingsmaatregelen.
De schade wordt begroot op wat de schuldeiser had kunnen verhalen als hij tijdig en met de juiste informatie had kunnen optreden.

Veelgestelde vragen

Moet de vennootschap al failliet zijn voordat een bestuurder aansprakelijk kan worden gesteld voor frustratie van verhaal?
Nee. In deze zaak was er geen faillissement. De aansprakelijkheid volgde rechtstreeks uit onrechtmatig handelen van de bestuurder tegenover de schuldeiser.

Is elke bestuurder die een schuld onbetaald laat aansprakelijk?
Nee. Het gaat om een persoonlijk ernstig verwijt, bijvoorbeeld omdat de bestuurder de vennootschap gericht leegmaakt en tegelijk relevante informatie zoals de jaarrekening achterhoudt.

Twijfelt u over uw positie? Leg uw situatie aan ons voor. Wij laten u binnen één werkdag weten wat uw opties zijn.

Meer over hoe Law & More u hierbij helpt, leest u op de pagina ondernemingsrecht advocaat.

Bestuurder trekt B.V. leeg na veroordeling in kort geding