Wens van het kind bij een omgangsregeling: hoeveel weegt die mee?

Gepubliceerd op 22 januari 2026 · Laatst bijgewerkt op 30 oktober 2026

De wens van uw kind telt mee bij een omgangsregeling, maar beslist niet alleen. De rechter weegt die wens naast andere belangen van het kind. Vanaf 12 jaar krijgt uw kind in elk geval de kans zijn mening te geven (artikel 809 Rv); jongere kinderen kan de rechter horen als zij hun belangen redelijk kunnen overzien.

Een kind kan omgang dus niet zomaar weigeren. Omgekeerd kan een kind de rechter wel zelf vragen naar de omgang te kijken, via de informele rechtsingang van artikel 1:377g BW. Hieronder leest u hoe zwaar de wens weegt per leeftijd, hoe de rechter uw kind hoort en wat rechters doen bij verzet en beïnvloeding.

Waar kijkt de rechter naar bij een omgangsregeling?

De rechter kijkt in de eerste plaats naar het belang van het kind, niet naar wat de ouders willen. Hebben de ouders samen het gezag en zijn zij het oneens, dan beslist de rechter volgens artikel 1:253a BW zoals hem in het belang van het kind wenselijk voorkomt.

Het kind heeft zelf een recht op omgang met beide ouders (artikel 1:377a lid 1 BW). Dat recht geldt ook tegenover anderen met wie het kind een nauwe persoonlijke band heeft, zoals een stiefouder of grootouder. Bij het bepalen van het belang kijkt de rechter onder meer naar:

• de band van het kind met beide ouders;
• de wensen van het kind, gelet op leeftijd en rijpheid;
• de gevolgen voor het kind als zijn leefsituatie verandert;
• de mogelijkheden van ieder van de ouders om voor het kind te zorgen.

De Hoge Raad legt de lat voor de verzorgende ouder hoog. Op 17 januari 2014 oordeelde hij dat de rechter, als een ouder met gezag stelselmatig en zonder goede gronden weigert mee te werken, op korte termijn alle passende maatregelen moet nemen om een omgangsregeling tot stand te brengen (ECLI:NL:HR:2014:91). Denk aan mediation, een raadsonderzoek of een voorlopige regeling. Bezwaren van de verzorgende ouder zijn op zichzelf geen grond om omgang te ontzeggen.

Wil de rechter een ruimere regeling vaststellen dan een ouder heeft gevraagd, dan moet hij de ouders eerst de kans geven daarop te reageren (Hoge Raad 19 oktober 2007, ECLI:NL:HR:2007:BA6246).

Hoe zwaar weegt de mening van uw kind per leeftijd?

Er is geen vaste minimumleeftijd waaronder de mening van een kind niet meetelt. Hoe zwaar die weegt, hangt af van leeftijd en rijpheid. De tabel geeft het wettelijk kader en de lijn in de praktijk.

Bron: Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering en Burgerlijk Wetboek boek 1, stand 29 oktober 2026.

Jonge kinderen

Bij heel jonge kinderen gaat de rechter er meestal van uit dat zij nog geen weloverwogen mening over omgang kunnen vormen. Hun wensen zijn daarom zelden doorslaggevend. Informatie over hoe het kind op de omgang reageert, komt vaak van de ouders, de Raad voor de Kinderbescherming of hulpverleners.

Kinderen van 6 tot 12 jaar

Vanaf ongeveer zes jaar kunnen kinderen hun gevoelens vaak goed onder woorden brengen. Horen is voor deze groep een bevoegdheid van de rechter, geen plicht. De rechter kan een kindgesprek houden of de Raad om onderzoek vragen. Loyaliteitsconflicten komen in deze fase vaak voor: het kind wil geen van beide ouders teleurstellen en zegt wat het denkt dat een ouder wil horen.

Kinderen vanaf 12 jaar

Het kind wordt uitgenodigd zijn mening te geven. Het mag die uitnodiging laten liggen; niemand kan een kind dwingen iets te zeggen. Toch is ook de wens van een tiener niet automatisch beslissend. De rechter onderzoekt of er sprake is van beïnvloeding, van een loyaliteitsconflict of van een tijdelijke emotie, bijvoorbeeld kort na een ruzie.

Hoe hoort de rechter uw kind?

De rechter heeft daarvoor vier wegen. Welke hij kiest, hangt af van de leeftijd van het kind, de vragen in de zaak en de mate van conflict tussen de ouders.

Het kindgesprek

In een kindgesprek spreekt de rechter het kind zelf, zonder de ouders erbij, in een zo informeel mogelijke setting. Het is geen verhoor en het kind hoeft geen keuze te maken. Het kind mag ook een brief schrijven. De Rechtspraak legt op haar pagina over het kindgesprek uit hoe dat verloopt.

Bespreek een verzoek over de omgang zo mogelijk vooraf met uw kind, op een manier die past bij zijn leeftijd. Vermeld in het verzoekschrift of en hoe dat is gebeurd en hoe uw kind reageerde.

Onderzoek door de Raad voor de Kinderbescherming

Volgens artikel 810 Rv kan de rechter de Raad om onderzoek en advies vragen. De Raad spreekt met het kind, met beide ouders en vaak met school, huisarts of familie. De Raad adviseert zelfstandig. De rechter is niet aan het advies gebonden, maar moet uitleggen waarom hij ervan afwijkt.

Hoe dat in de praktijk werkt, laat een beschikking van de rechtbank Zeeland-West-Brabant van 21 juli 2025 zien (ECLI:NL:RBZWB:2025:5492). De moeder vroeg om wijziging van de hoofdverblijfplaats. De rechtbank stelde een groot loyaliteitsconflict vast, onder meer omdat het kind verhalen vertelde die aantoonbaar niet klopten. Zij gelastte een raadsonderzoek en liet de bestaande regeling tot de uitkomst ongewijzigd.

Een deskundige

In ingewikkelde zaken kan de rechter een deskundige benoemen, bijvoorbeeld een psycholoog of orthopedagoog. Een ouder kan ook zelf om aanvullend onderzoek vragen. Volgens artikel 810a Rv moet de rechter een ouder bovendien de gelegenheid geven een rapport over te leggen van een deskundige die niet door de rechter is benoemd.

Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden gaf een moeder op 4 november 2025 vervangende toestemming voor een onafhankelijk onderzoek van de kinderen door een kinderpsycholoog of orthopedagoog (ECLI:NL:GHARL:2025:7041). De kinderen wilden geen contact met haar. Het hof vond hun mening van belang, maar oordeelde dat zij de gevolgen onvoldoende konden overzien. Het hof wees erop dat de vader de impasse mede in stand hield.

Een bijzondere curator

Zijn de belangen van een ouder en het kind met elkaar in strijd, dan kan de rechter op grond van artikel 1:250 BW een bijzondere curator benoemen. Vaak is dat een advocaat met ervaring in het familierecht of een pedagoog. De curator vertegenwoordigt het kind en zoekt uit wat het werkelijk wil en nodig heeft.

De rechtbank Zeeland-West-Brabant benoemde op 19 december 2025 een bijzondere curator met de uitdrukkelijke vraag te onderzoeken waarin de weerstand van het kind tegen de omgang met de vader lag (ECLI:NL:RBZWB:2025:9312). De rechtbank zag een impasse waarin het kind onvoldoende gehoord leek te worden.

Kan uw kind omgang weigeren?

Niet zomaar. De wet gaat ervan uit dat omgang met beide ouders in het belang van het kind is. Volgens artikel 1:377a lid 3 BW ontzegt de rechter het recht op omgang alleen op een van de gronden die daar staan:

• omgang zou ernstig nadeel opleveren voor de geestelijke of lichamelijke ontwikkeling van het kind;
• de ouder is kennelijk ongeschikt of niet in staat tot omgang;
• het kind van twaalf jaar of ouder heeft bij zijn verhoor ernstige bezwaren tegen omgang laten blijken;
• omgang is anderszins in strijd met zwaarwegende belangen van het kind.

Denk aan kindermishandeling, huiselijk geweld, ernstige verwaarlozing of misbruik door de ouder bij wie het kind op bezoek gaat. Zegt een kind herhaaldelijk en met concrete redenen dat de omgang hem schaadt, dan laat de rechter vaak eerst onderzoek doen. Blijkt dat de weigering echt van het kind komt, dan kan de rechter de omgang beperken of in het uiterste geval ontzeggen. Een volledige ontzegging is een laatste middel; de Hoge Raad noemde in 2014 als voorbeeld dat de omgang het kind klem of verloren doet raken.

Hoe stelt de rechter beïnvloeding door een ouder vast?

Meestal via onderzoek: een raadsonderzoek, een gedragsdeskundig onderzoek of het verslag van een bijzondere curator. In de uitspraken hierboven letten rechters onder meer op:

• een loyaliteitsconflict bij het kind;
• een plotselinge of heftige afkeer van een ouder zonder duidelijke aanleiding;
• verhalen van het kind die niet met elkaar kloppen;
• de opstelling van beide ouders, ook van de ouder die de strijd met de kinderen uit de weg gaat.

Als ouder kunt u beïnvloeding aannemelijk maken door om onderzoek door de Raad of een deskundige te vragen, door te wijzen op de bevindingen van een bijzondere curator en door veranderingen in gedrag en tegenstrijdigheden feitelijk en met data bij te houden. Laat zien dat de negatieve gevoelens van het kind over u niet uit eigen ervaringen zijn te verklaren, maar samenhangen met het conflict tussen de ouders.

Kan uw kind zelf om omgang vragen?

Ja, via de informele rechtsingang van artikel 1:377g BW. Een kind van twaalf jaar of ouder, of een jonger kind dat zijn belangen redelijk kan overzien, kan de rechter informeel vragen een beslissing over de omgang te nemen. De rechter kan dan ambtshalve, dus uit zichzelf, beslissen. Een advocaat is daarvoor niet nodig.

Dat gebeurt niet vaak. Veel kinderen kennen deze mogelijkheid niet, en de stap naar de rechter is voor een kind groot. Een voorbeeld uit de rechtspraak: de rechtbank Gelderland benoemde op 21 november 2025 op zo’n informeel verzoek van een tienjarig kind een bijzondere curator, een mediator en pedagoog, en hield de verdere beslissing aan (ECLI:NL:RBGEL:2025:10080).

Krijgt u inzage in het rapport van de Raad?

In de regel wel. Ouders krijgen het rapport van de Raad voor de Kinderbescherming te zien voordat de rechter beslist, zodat zij kunnen reageren. Ook een kind van twaalf jaar of ouder kan in beginsel kennisnemen van het advies. De rechter kan de inzage beperken ter bescherming van iemands privéleven of om onevenredig nadeel voor anderen te voorkomen, bijvoorbeeld door een verblijfsadres weg te laten.

Bent u het niet eens met het advies, maak dan gemotiveerd bezwaar. Wijs concreet aan welke feiten niet kloppen of ontbreken, en vraag zo nodig om aanvullend onderzoek of leg een eigen deskundigenrapport over (artikel 810a Rv).

Wat doet u als uw kind zich verzet tegen de omgang?

Zoek eerst uit waar het verzet vandaan komt, voordat u of de rechter iets aan de regeling verandert. De belangrijkste vragen zijn:

• Is het kind beïnvloed door de ouder bij wie het woont?
• Is er sprake van een loyaliteitsconflict?
• Heeft het kind een eigen, begrijpelijke reden om de omgang niet te willen?
• Is er sprake van ernstige problemen, zoals mishandeling of verwaarlozing?

Komt het verzet voort uit echte angst of een negatieve ervaring, dan kan de rechter de omgang aanpassen: tijdelijk onder begeleiding, minder vaak of tijdelijk stopgezet, gevolgd door een stapsgewijs herstel van het contact. Blijkt juist dat het kind wordt beïnvloed, dan kan de rechter strenger optreden tegen de ouder die de omgang tegenhoudt. In ernstige gevallen kan dat leiden tot wijziging van de hoofdverblijfplaats.

De wens van uw kind serieus nemen zonder het te laten kiezen

• Luister naar uw kind, maar leg de keuze niet bij het kind. Vraag dus niet bij wie het wil wonen.
• Praat niet negatief over de andere ouder als uw kind erbij is; dat vergroot een loyaliteitsconflict.
• Moedig de omgang aan, ook als u zelf conflicten heeft met de andere ouder.
• Zegt uw kind dat het zich niet prettig voelt bij de andere ouder, neem dat serieus en zoek eerst het gesprek met die ouder.
• Zet zo nodig een mediator, jeugdhulpverlener of gezinstherapeut in.

Veelgestelde vragen

Kan ik bezwaar maken tegen het horen van mijn kind jonger dan 12 jaar?

U kunt de rechter laten weten waarom u horen niet in het belang van uw kind vindt, bijvoorbeeld omdat het klem zit tussen de ouders. De rechter beslist daar zelf over. Een bezwaar houdt het gesprek dus niet automatisch tegen.

Wat kan ik doen als ik het niet eens ben met de beslissing?

Tegen een beschikking over de omgang kunt u binnen drie maanden hoger beroep instellen bij het gerechtshof. Tegen de beslissing van het hof staat cassatie open bij de Hoge Raad. Die beoordeelt alleen of het recht juist is toegepast en of de beslissing voldoende is gemotiveerd, niet de feiten opnieuw.

Wat wij doen als de wens van uw kind meespeelt

Onze familierechtadvocaten kunnen onder meer:

• beoordelen hoe zwaar de wens van uw kind in uw zaak kan wegen, gelet op leeftijd, rijpheid en mogelijke beïnvloeding;
• het verzoekschrift of verweerschrift over de omgangsregeling opstellen en daarin vermelden hoe uw kind bij het verzoek is betrokken;
• gemotiveerd reageren op het rapport van de Raad en zo nodig aanvullend onderzoek vragen (artikel 810 Rv) of een eigen deskundigenrapport overleggen (artikel 810a Rv);
• de rechter vragen een bijzondere curator te benoemen (artikel 1:250 BW);
• hoger beroep instellen tegen de beschikking van de rechtbank.

De wens van het kind in vijf punten

• Het belang van het kind is leidend; de wens van het kind is daar een belangrijk onderdeel van, maar beslist niet alleen.
• Vanaf 12 jaar krijgt uw kind de gelegenheid zijn mening te geven (artikel 809 Rv); jongere kinderen kan de rechter horen.
• Omgang wordt alleen ontzegd op de gronden van artikel 1:377a lid 3 BW; bezwaren van de verzorgende ouder zijn daarvoor niet genoeg (HR 17 januari 2014).
• Bij twijfel over beïnvloeding schakelt de rechter de Raad, een deskundige of een bijzondere curator in.
• Uw kind kan de rechter via artikel 1:377g BW zelf om een beslissing over de omgang vragen.