Diefstal op het werk: ontslag op staande voet, bewijs en schadeverhaal

Gepubliceerd op 9 september 2025 · Laatst bijgewerkt op 29 oktober 2026

Ontdekt u diefstal door een werknemer, dan mag u de arbeidsovereenkomst in de regel op staande voet opzeggen, omdat de wet diefstal uitdrukkelijk als dringende reden noemt (artikel 7:678 lid 2 onder d BW). Dat ontslag houdt alleen stand als u onverwijld handelt, de diefstal kunt bewijzen en de rechter na weging van alle omstandigheden meegaat. Een ontslag op staande voet is dus nooit automatisch geldig, ook niet bij diefstal.

Dit artikel volgt de volgorde waarin u als werkgever te werk gaat: de feiten in kaart brengen, bewijs verzamelen binnen de privacyregels, melden en aangifte doen, intern onderzoek, het ontslag zelf, schadeverhaal en preventie. Bij elke stap staat welk wetsartikel of welke uitspraak de grens trekt.

Stap 1: wat is er weg, wanneer en wie had toegang?

Begin met de feiten. Zet op een rij wat er weg is, wanneer het verdwenen is en wie toegang had. Kijk in incidentenregistraties, voorraadoverzichten, kasverschillen en verzekeringsdossiers. Let op patronen: verdwijnen goederen vaker op een bepaalde afdeling, op vaste tijdstippen of tijdens bepaalde diensten? Pas daarna kunt u bepalen of er een vermoeden tegen een bepaalde werknemer bestaat.

Werk vertrouwelijk en uit geen beschuldigingen voordat u de feiten kent. Een onterechte verdenking schaadt de werknemer, en een voorbarige beschuldiging kan in een latere procedure tegen u worden gebruikt. Betrek alleen wie het onderzoek echt moet kennen, zoals de direct leidinggevende en HR.

Bekijk tegelijk hoe uw organisatie nu beveiligd is: toegangscontrole tot magazijn, kas en kantoor, bestaand cameratoezicht en de afspraken daarover, voorraadbeheer en de controle op betalingen, declaraties en kasgeld. Een tekort kan ook ontstaan door een administratieve fout. Wie dat uitsluit, staat sterker als het toch om diefstal blijkt te gaan.

Stap 2: bewijs verzamelen zonder de privacyregels te schenden

Noteer bij elk voorval de datum, het tijdstip, de plaats en een feitelijke beschrijving van wat is waargenomen. Schrijf op wat u ziet, niet wat u denkt. Bruikbaar bewijs is:

Wilt u camera’s gebruiken die geschikt zijn om werknemers te controleren, dan heeft de ondernemingsraad instemmingsrecht (artikel 27 lid 1 onder l Wet op de ondernemingsraden). Daarnaast moet het gebruik voldoen aan de AVG. Voor een verborgen camera gelden strengere eisen: er moet een concreet vermoeden zijn van een strafbaar feit, de camera mag alleen tijdelijk en gericht worden ingezet, en werknemers moeten vooraf, bijvoorbeeld in een camerareglement, weten dat verborgen toezicht in zulke gevallen mogelijk is.

De Hoge Raad accepteerde in het HEMA-arrest van 27 april 2001 videobeelden van een verborgen camera bij de kassa als bewijs, ondanks de inbreuk op de privacy (ECLI:NL:HR:2001:AB1347). Doorslaggevend was dat de werkgever een gerechtvaardigd belang had, dat er een concreet vermoeden van strafbare feiten bestond en dat de opnamen alleen het gedrag bij de kassa betroffen. Dat arrest dateert van voor de AVG; tegenwoordig moet het cameratoezicht ook aan de eisen van de AVG voldoen. Twijfelt u, laat u dan vooraf adviseren door een advocaat arbeidsrecht.

Ook bij andere controles geldt: ga niet verder dan nodig. Een werkgever is geen opsporingsambtenaar. Tassen of kluisjes doorzoeken zonder toestemming of zonder duidelijke afspraak in een reglement is riskant.

Stap 3: intern melden en aangifte doen

Meld een vermoeden eerst intern, bij de direct leidinggevende of HR, en leg vast wie wanneer is geïnformeerd. Doe daarnaast aangifte bij de politie als u wilt dat de werknemer strafrechtelijk wordt vervolgd. Aangifte doen is geen voorwaarde voor een ontslag op staande voet.

Diefstal is een misdrijf. Op diefstal staat een gevangenisstraf van ten hoogste vier jaar of een geldboete van de vierde categorie (artikel 310 Wetboek van Strafrecht). Neem bij de aangifte de bewijsstukken mee: camerabeelden, verklaringen en overzichten van wat er weg is. Betrapt u iemand op heterdaad, dan mag iedereen de verdachte aanhouden (artikel 53 lid 1 Wetboek van Strafvordering). Draag de aangehouden persoon direct over aan de politie en ga niet zelf fouilleren of verhoren.

Controleer of u uw verzekeraar moet inlichten; veel bedrijfsverzekeringen stellen eisen aan het melden van schade door diefstal. Bewaar kopieën van het proces-verbaal van aangifte en van alle correspondentie.

Stap 4: een zorgvuldig intern onderzoek

Laat het onderzoek uitvoeren door iemand zonder band met de betrokken werknemer of afdeling: HR, een bedrijfsjurist of een extern recherchebureau. Orden eerst al het bewijs en leg bij elk stuk vast waar het vandaan komt, van welke datum het is en hoe het is verkregen.

Hoor getuigen en de betrokken werknemer zelf. Stel open vragen, vermijd een beschuldigende toon en geef de werknemer de kans zijn kant van het verhaal te vertellen. Maak van elk gesprek een verslag en laat de geïnterviewde dat lezen. Een tijdlijn van gebeurtenissen, met bij elke bevinding het bijbehorende bewijs, maakt het dossier overzichtelijk voor een rechter.

Wilt u de werknemer tijdens het onderzoek op afstand houden, dan kunt u hem schorsen of op non-actief stellen. De arbeidsovereenkomst blijft dan bestaan en u blijft loon betalen. Leg de reden schriftelijk vast. Werk voortvarend: het onderzoek mag tijd kosten, maar onnodig uitstel kan het latere ontslag aantasten.

Stap 5: het ontslag op staande voet

Volgens artikel 7:677 lid 1 BW mag u de arbeidsovereenkomst onverwijld opzeggen om een dringende reden, onder gelijktijdige mededeling van die reden aan de werknemer. Artikel 7:678 lid 2 onder d BW noemt als dringende reden dat de werknemer zich schuldig maakt aan diefstal, verduistering, bedrog of andere misdrijven, waardoor hij het vertrouwen van de werkgever onwaardig wordt. Drie vereisten moeten dus allemaal kloppen:

1. Dringende reden. De rechter beoordeelt die in het licht van alle omstandigheden: aard en ernst van de gedraging, de functie, de duur en het verloop van het dienstverband en de gevolgen van het ontslag voor de werknemer. Ook diefstal van geringe waarde kan een dringende reden zijn, zeker bij een duidelijk en bekend beleid, maar een garantie is dat niet.
2. Onverwijld. U mag eerst zorgvuldig onderzoek doen en juridisch advies vragen. In het HEMA-arrest was het ontslag nog tijdig, omdat de directeur de videoband pas kort ervoor had gezien. Wacht u na voldoende zekerheid onnodig lang, dan valt het ontslag om.
3. Onverwijlde mededeling van de reden. Noem de reden concreet in het ontslaggesprek en bevestig die direct schriftelijk. De werknemer moet meteen begrijpen waarom hij wordt ontslagen. U kunt later geen nieuwe redenen toevoegen.

De werknemer kan het ontslag aanvechten met een verzoek bij de kantonrechter binnen twee maanden na de dag waarop de arbeidsovereenkomst is geëindigd (artikel 7:686a lid 4 BW). In die procedure moet u als werkgever de dringende reden bewijzen. Houdt het ontslag geen stand, dan kan de rechter de opzegging vernietigen of een billijke vergoeding toekennen.

Transitievergoeding na diefstal?

Houdt het ontslag stand, dan is de werknemer de transitievergoeding niet verschuldigd als het einde het gevolg is van zijn ernstig verwijtbaar handelen. Dat volgt niet automatisch uit de dringende reden. De Hoge Raad oordeelde op 30 maart 2018 dat ernstige verwijtbaarheid apart moet worden beoordeeld, omdat een dringende reden niet altijd een verwijt aan de werknemer vereist (ECLI:NL:HR:2018:484). Bij bewezen diefstal zal ernstige verwijtbaarheid vaak wel aanwezig zijn, maar het blijft een afzonderlijk oordeel.

Stap 6: de schade verhalen op de werknemer

Een werknemer is niet aansprakelijk voor schade die hij bij zijn werk aan de werkgever toebrengt, tenzij die het gevolg is van opzet of bewuste roekeloosheid (artikel 7:661 lid 1 BW). Bij diefstal is van opzet sprake, dus u kunt de schade verhalen.

Leg de omvang vast met voorraadoverzichten, facturen of administratie. Betaalt de werknemer niet vrijwillig, dan vordert u de schade in een civiele procedure. Bij vorderingen tot € 25.000 is dat de kantonrechter. Wordt de werknemer strafrechtelijk vervolgd, dan kunt u zich in de strafzaak voegen als benadeelde partij (artikel 51f Wetboek van Strafvordering). Daar speelt ook het strafrecht een rol. Verrekening met het laatste loon is aan grenzen gebonden; laat dat vooraf toetsen.

Stap 7: diefstal voorkomen

Diefstal voorkomt u met interne controle, duidelijke regels en een cultuur waarin medewerkers misstanden durven te melden. Houd bij elke controlemaatregel rekening met de privacy van werknemers en met de rechten van de ondernemingsraad.

Een bekend en consequent toegepast beleid is ook in een procedure van belang. Kan de werknemer aantonen dat collega’s voor vergelijkbaar gedrag alleen een waarschuwing kregen, dan wordt een ontslag op staande voet moeilijker te verdedigen.

Bent u als werknemer van diefstal beschuldigd?

• Vraag om een schriftelijke bevestiging van de reden die de werkgever voor het ontslag noemt.
• Onderteken geen verklaring of schuldbekentenis die u niet volledig onderschrijft.
• Vraag inzage in de gegevens die over u zijn vastgelegd, zoals gespreksverslagen en camerabeelden (artikel 15 AVG).
• Dien binnen twee maanden na het einde van de arbeidsovereenkomst een verzoek in bij de kantonrechter als u het ontslag wilt aanvechten.

Een ontslag op staande voet heeft in de regel ook gevolgen voor uw WW-uitkering, omdat UWV kan oordelen dat u verwijtbaar werkloos bent. Dat maakt een tijdige toetsing extra belangrijk.

Wat kunnen wij doen bij diefstal op het werk?

Ons team arbeidsrecht staat werkgevers en werknemers bij. Wij:

• beoordelen of het bewijs rechtmatig is verkregen, onder meer aan de hand van de AVG en artikel 27 WOR;
• toetsen of de gedraging een dringende reden oplevert en of onverwijld is gehandeld;
• stellen de ontslagbrief op of beoordelen die;
• voeren de procedure bij de kantonrechter en onderbouwen of bestrijden een schadevordering op grond van artikel 7:661 BW.

Diefstal op het werk in vijf punten

• Diefstal is een wettelijke dringende reden (artikel 7:678 lid 2 onder d BW), maar de rechter weegt alle omstandigheden mee.
• Camerabewijs is bruikbaar bij een concreet vermoeden en gericht gebruik; cameratoezicht op werknemers vraagt instemming van de OR.
• Aangifte is niet nodig voor het ontslag, wel voor strafvervolging.
• Handel onverwijld na voldoende zekerheid en deel de reden direct mee; de werknemer heeft twee maanden om het ontslag aan te vechten.
• Schade door diefstal kunt u verhalen, omdat die met opzet is veroorzaakt (artikel 7:661 BW).

Veelgestelde vragen